Dobro jutro poštovani čitaoci,
Piše vam Asja Hafner, novinarka Radija Slobodna Evropa.
Ovog jutra za vas smo izabrali:
Aktuelno
- Sin američkog predsjednika u Banja Luci, iz Ambasade SAD rečeno za RSE da je posjeta u privatnom svojstvu
- Pratite BLOG UŽIVO o dešavanjima na Bliskom istoku
Balkan na RSE
Vučić najavio informacije o diverziji gasovoda nakon mađarskih izbora - Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić odbacio je optužbe da su navodi o osujećenoj diverziji ruskog gasovoda u Srbiji imali veze sa izborima u Mađarskoj. On tvrdi da vlasti Srbije imaju određene tragove, ali da neće izvlačiti zaključke dok ne budu potpuno sigurni ko iza toga stoji i dok ne prođu izbori u Mađarskoj. Vlasti Srbije saopštile su 5. aprila da je sprečen pokušaj diverzije na gasovodu kojim se ruski gas doprema u Mađarsku. Vijest da je pronađen eksploziv blizu gasovoda nedaleko od mađarske granice, objavljena je sedam dana uoči parlamentarnih izbora u Mađarskoj na kojima je neizvjesno da li će premijer Viktor Orban uspjeti da sačuva vlast.
Navodi o diverziji na ruskom gasovodu u Srbiji: Šta se zna? - Vlasti Srbije i Mađarske tvrde da je spriječen pokušaj diverzije na gasovodu kojim se ruski gas doprema u Mađarsku. U Beogradu kažu da su pronašli eksploziv blizu gasovoda nedaleko od mađarske granice. Ali nema uhapšenih, niti je jasno ko stoji iza toga. Navodi o spriječavanju sabotaže objavljeni su nedelju dana prije mađarskih izbora.
'Sve su prečešljali': Na granici Srbije i Mađarske poslije vijesti o diverziji - Nadomak gasovoda "Turski tok" život u vojvođanskim selima vratio se u normalu nakon što su policija i vojska intervenisale zbog navoda o otkrivenom eksplozivu. U Mađarskoj, premijer Viktor Orban obišao je gasovod sa druge strane granice. Vlasti Srbije izvestile su 5. aprila o pokušaju diverzije na gasovodu na severu zemlje.
Pripadnici Vojne policije u akciji na teritoriji opštine Kanjiža u Vojvodini, na sjeveru Srbije, tokom koje su pronađene eksplozivne naprave, saopštilo je Ministarstvo odbrane Republike Srbije, 5. aprila 2026. godine.
U Mostu Radija Slobodna Evropa razgovaralo o tome da li su nedavni lokalni izbori u deset opština u Srbiji pokazali da se vlast konsolidovala i da je spremna da raspiše parlamentarne izbore. Sagovornici su bili Dragan Popović, direktor Centra za praktičnu politiku, i Milomir Mandić, istraživač u Istraživačko izdavačkom centru Demostat. Jedinstvena lista – recept za pobjedu nad Vučićem?
Vojna imovina pripada Bosni i Hercegovini, upozoravaju NATO i OHR vlasti u zemlji - NATO i Kancelarija visokog predstavnika u BiH upozorili su vlasti da opstrukcije u knjiženju perspektivne vojne imovine predstavljaju kršenje ustava i prepreku na euroatlantskom putu zemlje. Riječ je o oko 60 vojnih lokacija – kasarnama, skladištima, poligonima i aerodromima, čiji pravni status ni danas nije u potpunosti riješen. Bivša ministrica odbrane Marina Pendeš ističe da je rješenje postojalo, ali da je proces zaustavljen zbog političkog neslaganja.
Tržište bez pravila: Milioni paketa iz Kine ulaze u BiH bez kontrole - Više od 2,1 milion online paketa male vrijednosti ušlo je u BiH 2025. bez carina i fiskalnog nadzora, pokazuju podaci Agencije za poštanski saobraćaj. Platforme poput Temua djeluju izvan domaćih zakona, jer nemaju registrovano poslovanje u BiH, dok potrošači ostaju bez institucionalne zaštite. Prema podacima Agencije za nadzor nad tržištem BiH, u prošloj godini najviše nesigurnih proizvoda sa ozbiljnim rizikom za potrošače porijeklom je iz Kine, preko 78 odsto.
Od blokade Ormuskog moreuza i tržišta energenata do frižidera, kroz razgovor s ekonomistom Igorom Gavranom, te poljoprivrednicima i agroekonomistima iz BiH i Srbije, analiziramo kako rast cijena goriva utiče na poljoprivredu, cijene hrane, a govorimo i o prekomjernoj zavisnosti od uvoza. Poslušajte podkast - Rat na Bliskom istoku, kriza na Balkanu
Svijet
Koral i nafta: Život na iranskom ostrvu Hark - Oko 90 odsto iranskog izvoza nafte isporučuje se s ostrva Hark, uglavnom u Kinu, koristeći infrastrukturu podignutu u vrijeme posljednjeg iranskog šaha. Hark je u 19. vijeku opisan kao "najvažnija strateška tačka u Persijskom zalivu", zbog svog položaja na vrhu zaliva i prirodnog izvora vode. Pedesetih godina 20. vijeka, Hark je korišćen kao kaznena kolonija za disidente koji su se protivili vladavini šaha, prije nego što je izabran za lokaciju za terminal za izvoz nafte.
Obala ostrva Hark 1950-ih, prije nego što je ostrvo transformisano u glavni iranski terminal za izvoz nafte.
Sukob u Iranu ometa privatnu američku humanitarnu pomoć za Ukrajinu - Protok volonterske humanitarne pomoći iz Sjedinjenih Država u Ukrajinu, ključnu liniju života za zajednice na prvoj liniji fronta, pod sve većim je pritiskom, jer poremećaji povezani sa iranskim sukobom prožimaju globalne pomorske puteve. Humanitarne organizacije i volonterske grupe sa sjedištem u SAD rekle su za RSE da isporuke osnovnih zaliha sada kasne nedeljama, dok troškovi transporta naglo rastu, što primorava na težak izbor između finansiranja prevoza i kupovine opreme za spasavanje života. Za neke organizacije, sistem se približava prelomnoj tački.
Bolju reklamu niste mogli da sanjate, kaže koreditelj filma 'Gospodin Niko protiv Putina' - Koreditelj filma "Mr Nobody Against Putin" (Gospodin Niko protiv Putina), Pavel Talankin, govorio je za Current Time ubrzo nakon što je njegov film 15. marta osvojio Oskara za najbolji dokumentarni film. Nekoliko dana nakon osvajanja Oskara, Rusija je zabranila film i Talankina proglasila "stranim agentom". Talankin je zabranu nazvao "genijalnom promotivnom kampanjom" za film.
Ruski učitelj Pavel Talankin dobio je Oskara za najbolji dokumentarni film "Gospodin Niko protiv Putina" Holivudu, Kalifornija, 15. marta 2026. Hollywood, Kalifornija 15. mart 2026.
***
Toliko za danas, pišite nam i podijelite vaše priče sa nama na slobodnaevropa@rferl.org
Srdačan pozdrav,
Asja Hafner
Dnevno@RSE dolazi besplatno u vaš inbox. Prijavite se, uštedite vrijeme, informišite se!