Dostupni linkovi

Vanredna vijest

Hapšenje uvelo Crnu Goru u pravnu i političku krizu


Medojević (u sredini) štrajkuje glađu u zatvoru u Spužu

Hapšenje poslanika opozicionog Demokratskog fronta Nebojše Medojevića i najava hapšenja poslanika Milana Kneževića izazvali su novu pravnu i političku krizu u Crnoj Gori, čiji rasplet zavisi od odluke Ustavnog suda koji treba da odgovori na pitanje: mogu li sudovi u Crnoj Gori odrediti zatvor poslaniku bez prethodnog skidanja imuniteta i obavljenog sudskog postupka.

Više od osam dana poslanik Medojević, prema riječima njegovih advokata, štrajkuje glađu u zatvoru u Spužu, a Knežević konstantnim boravkom u zgradi Skupštine izbjegava hapšenje.

Gotovo svi stručnjaci iz oblasti prava koji su se prethodnih dana oglašavali povodom hapšenja i sprovođenja u zatvor poslanika Nebojše Medojevića i prijetnje hapšenjem poslaniku Milanu Kneževiću ocjenjuju, da su tim sudskim odlukama definitivno izazvane ozbiljne posljedice po pravni i politički sistem, a dovedena je u pitanje pozicija zakonodavne vlasti i integritet poslanika.

Politički analitičar i pravnik Boris Marić za Radio Slobodna Evropa aktuelnu krizu naziva šokom, koji je proizveden odmah nakon što su se pojavile naznake da bi se između vlasti i opozicije mogao otvoriti dijalog:

„Kada vam se kao društvu desi ovakav jedan šok normalno je da to proizvodi ozbiljne posljedice po pravni i politički sistem. Posebno čudi tajming kada se sve dešava jer je tome prethodilo nekoliko mjeseci neke konstruktivne debate i dijalog jednog dobrog dijela opozicije i vlasti o formiranju privremenog odbora za unapređenje izbornog zakonodavstva. Sve je to ovim činom (hapšenjem poslanika) dovedeno u pitanje. Možda već sada možemo konstatovati da je dijalog na neki rok srušen“.

Poslanik Medojević je uhapšen i sproveden u zatvor, dok poslanik Knežević boravi u Skupštini gdje izbjegava hapšenje. Njima su Viši i Apelacioni sud odredili mjeru zatvora od dva mjeseca jer su „kao svjedoci odbili da svjedoče“. Ovo predstavlja novu pravno političku situaciju i praksu crnogorskih sudova prema kojoj je moguće da poslanik bude lišen slobode, da mu bude određen zatvor do dva mjeseca, a da pri tom nije potrebno skidanje imuniteta u Skupštini niti da zatvoru prethodi sudski postupak.

Protest DF-a pred Skupštinom Crne Gore zbog hapšenja Medojevića
Protest DF-a pred Skupštinom Crne Gore zbog hapšenja Medojevića

Poslanici opozicionog Demokratskog fronta, čije su kolege u zatvoru ili pred hapšenjem, u nedjelju će održati protestni skup za koji je jedan od lidera Andrija Mandić najavio da će biti u duhu aktuelnih demonstracija u Parizu:

„U nedjelju će da se upale vatre slobode, ne samo u Podgorici. Premijeće se one u sve gradove Crne Gore, a žutih prsluka ima dovoljno. U parizu su bili žuti prsluci kada je bilo nepošteno i nekorektno, u Podgorici će biti žuti prsluci...“.

Da li su sudske odluke u skladu sa Ustavom koji poziciju poslanika tretira praktično nedodirljivom, osim u slučaju direktnog izvršenja krivičnog djela za koje je predviđena kazna veća od pet godina zatvora, treba da kaže Ustavni sud kome su Medojević i Knežević dostavili žalbe preko svojih advokata uz zahtjev da se zbog ukupne situacije Ustavni sud hitno oglasi.

Apelacioni sud je saopštio da imunitet za poslanika važi samo u toku plenarne sjednice, što je potpuno novo tumačenje i predstavlja problem za poslanike. Opozicioni poslanik Raško Konjević i vladajuće koalicije Milorad Vuletić su se založili da se Skupština odredi prema ovom tumačenju imuniteta poslanika.

Raško Konjević SDP: „Mislim da je strašno važno da znamo da li imamo imunitet ili nemamo imunitet. Apelacioni sud tumači i kaže 'imunitet se odnosi samo na izjave date od momenta otvaranja pa do zaključenja sjednice Skupštine, a ne odnosi se na izjave i tvrdnje učinjene prije i poslije sjednice Skupštine'. Ja mislim da je izuzetno važno za svakog od 81. poslanika da nam se kaže imamo li mi imunitet na sjednici Administrativnog odbora“.

Milorad Vuletić DPS: „Cijenim da su tumačenja suda u ovom dijelu u najmanju ruku diskutabilna. I prema tome, ova Skupština treba preko svojih radnih tijela treba da zauzme stav o tome što je poslanički imunitet, na koga se odnosi, u kojim radnjama i postupcima, u kojim situacijama i kako da dalje ove radnje sprovodimo. Kao dugogodišnjem poslaniku i meni su neke stvari u ovom momentu nejasne, da ni ja ne znam šta je poslanički imunitet, iako mi se čini da je u Ustavu i poslovniku to dosta korektno objašnjeno“.

Analitičar Marić ocjenjuje da je i crnogorski parlament do sada trebalo da se izjasni i objavi jedinstven stav o aktuelnoj pravno političkoj situaciji:

„Parlament je morao da se oglasi bez obzira ko je na vlasti, oni su svi predstavnici zakonodavnog doma, morali su da imaju zvaničan stav a ne pojedinačne stavove. I da stanu u odbranu svoje grane vlasti. Ovo je definitivno dodatni čep demokratizaciji i daljim reformiskim procesima koji bi značili izgradnju institucija i pravnog sistema“.

Da bi se izašlo iz aktuelne krize, analitičar Boris Marić kaže da bi institucije trebalo da reaguju tako što će uvesti mehanizme zaštite da se slična situacija ne ponovi:

„Ovo je zaista zabrinjavajući način funkcionisanja sistema, jer pravni sistem proizvodi rizik i mora se sve uraditi da se u budućnosti ovo ne omogući. Ova dešavanja su na nivou skandala na nivou političkog i građanskog izraza, slobode govora i djelovanja. Posebno je opasna pojava selektivna primjena prava što u svim društvima, a pogotovo crnogorskom tranzicionom, nosi posebne rizike“.

  • 16x9 Image

    Srđan Janković

    Nakon rada u pisanim i elektronskim medijima u Srbiji, Beograd napušta 1999. nakon gašenja ovih medija zbog pritiska tadašnjeg režima i ubistva novinara Slavka Ćuruvije. Na RSE radi od novembra 1999. godine.

Facebook Forum

XS
SM
MD
LG