Iran organizuje masovnu, sedmodnevnu pogrebnu procesiju širom zemlje kako bi se oprostili od dugogodišnjeg vrhovnog vođu ajatolaha Alija Hameneija, koji je ubijen na početku rata sa Sjedinjenim Američkim Državama i Izraelom.
Raskošni javni događaji koji su privukli stotine hiljada ljudi vlasti su iskoristile kako bi projicirali snagu i jedinstvo, čak i dok se suočavaju sa široko rasprostranjenim nezadovoljstvom zbog produbljujuće ekonomske krize i širenja represije nad neistomišljenicima.
Državni mediji koristili su veliki odaziv na Hameneijevu masovnu sahranu kao dokaz, kako tvrde, popularnosti i legitimiteta iranskih vjerskih vlasti.
Ali pojedini unutar zemlje, kao i nekoliko medijskih kuća u inostranstvu, izvijestili su o pritiscima na radnike i preduzeća da učestvuju u ceremonijama, dovodi do pitanja o stvarnom stanju.
Hameneija, koji je vladao Iranom više od tri decenije, naslijedio je njegov sin Mojtaba, koji se nije pojavio u javnosti od imenovanja.
"Održan je referendum, sve što trebate uraditi je pogledati ulice," napisali su iz novinske agencije Mehr, konzervativnog medija.
"Zar niste tražili referendum?" stoji u uvodniku Mehra, obraćajući se kritičarima vlasti koji već dugo pozivaju na referendum o ključnim političkim pitanjima u zemlji. "Referendum se ne održava samo na biračkom mjestu."
Iste argumente iznijeli su i drugi državni mediji, uključujući zvaničnu novinsku agenciju IRNA, konzervativni list Farhikhtegan i novinsku agenciju Fars, koja je povezana s Islamskom revolucionarnom gardom (IRGC).
Ali tu je i ono što zvanični mediji ne govore.
Iran je posljednjih godina potresen nizom masovnih protesta, od kojih su posljednji održani u januaru, i suočen je s rastućim pozivima na referendum i novi ustav.
Ali iranski lideri, uključujući Hameneija dok je bio živ, odbacivali su održavanje narodnog glasanja o unutrašnjim, ekonomskim i vanjskopolitičkim pitanjima kako bi se riješilo nezadovoljstvo javnosti u zemlji. Nemiri u januaru doveli su do sigurnosnog obračuna u kojem su ubijene hiljade ljudi.
Keyhan, čijeg glavnog urednika imenuje vrhovni vođa, napisao je u uvodniku od 7. jula da nema potrebe za glasanjem jer odaziv na događaje koje organizuje država služi kao "trajni referendum" o Islamskoj republici.
'Propaganda režima'
Za porodice Iranaca koji su postali žrtve vlasti, sahrana priča drugačiju priču. Kažu da raskošna pogrebna procesija Hameneija naglašava nekažnjivost počinilaca državnog nasilja, a ne nacionalno jedinstvo.
"Užasnuta sam prisustvom nekih običnih ljudi na Hameneijevoj pogrebnoj procesiji," kaže Mihan Rusta, čiji je suprug, Reza Esmati, pogubljen 1988. tokom masovnih egzekucija političkih zatvorenika.
"Prisustvo političara me ne užasava, to je njihov posao. Ali prisustvo ljudi daje ovom režimu moć da provodi kriminalna djela koja je do sada počinio," rekla je ona za Radio Farda, iranski servis Radija Slobodna Evropa.
Drugi su povukli direktnu paralelu između vlastitog potisnutog tugovanja i spektakla Hameneijeve sahrane, koja je mjesecima bila odgađana zbog rata.
Brat Sorana Mansurnije, Borhan, ubijen je iz vatrenog oružja tokom protesta u novembru 2019. u zapadnom gradu Kermanshahu.
"Islamska republika nije samo ubila našu voljenu osobu. Nikada nam nije dozvolila da ga javno oplakujemo," rekao je za Radio Farda. "Kada uporedim ovu sahranu sa vlastitim iskustvom, ne vidim ništa osim diskriminacije."
Sahrana također izgleda, barem na nekoliko dana, prikriva široko nezadovoljstvo zbog načina na koji režim upravlja ekonomijom, koja je u tolikom rasulu da je pokrenula masovne proteste početkom godine. Protesti su potom prerasli u snažan antivladin pokret koji je uzdrmao vodstvo zemlje.
Porodica Mohammada Erfan Farajija, koji je ubijen iz vatrenog oružja tokom protesta u glavnom gradu Teheranu u januaru, kaže da je Hamneijeva sahrana "propaganda režima."
Njegov amidža, Majid Moqaddasi, rekao je da porodice žrtava državnog nasilja nisu mogle održati vlastite sahrane, bilo zbog finansijskih ograničenja ili pritiska vlasti.
"Gledati ove raskošne ceremonije je vrlo gorko," rekao je on za Radio Farda.