Iran je 13. maja pogubio dvojicu muškaraca, dok ubrzana kampanja političkih vešanja od početka rata sa Sjedinjenim Državama i Izraelom ne pokazuje znake jenjavanja.
Ehsan Afrašteh (Afrashteh), specijalista za sajber bezbjednost i mreže, obješen je pod optužbom za špijunažu za Izrael, glavnog neprijatelja Teherana, rano tog dana, prenosi RFE/RL pisanje iranskog Radija Farda.
Kasno uveče, Mohamed Abasi (Mohammad Abbasi), koji je učestvovao u masovnim protestima u januaru, pogubljen je u zatvoru Gezel Hesar pod optužbom za ubistvo službenika obezbjeđenja u Malardu, gradu blizu Teherana.
Abasijeva porodica je pozvana u zatvor na, kako im je rečeno, posjetu, samo da bi bila odbijena na kapiji, prema američkoj grupi za ljudska prava HRANA. Kasnije su za njegovo pogubljenje saznali telefonom.
Iranska novinska agencija Mizan predstavila je njegovo vješanje kao "kisas", islamski koncept koji se odnosi na pogubljenje kao čin odmazde, izvršeno na zahtjev porodice žrtve.
Islamska republika je objavila snimak njegovog suđenja, na kojem je optužen za ubistvo pripadnika snaga bezbjednosti tokom vrhunca masovnih protesta 8. i 9. januara.
Čitajte:
SAD optužuju iranski režim dok raste broj žrtava nakon brutalnog gušenja protestaVišenedeljne demonstracije protiv iranskih klerikalnih vladara izbile su krajem decembra širom zemlje. Vlasti su odgovorile nezapamćenim obračunom sa demonstrantima, ubivši ih nekoliko hiljada.
U slučaju Afrašteha, dva izvora koja su razgovarala sa Radiom Farda rekla su da mu se obratila strana obavještajna služba dok je bio u posjeti Turskoj.
Obavijestio je iransko Ministarstvo obavještajnih službi prije nego što se vratio kući, samo da bi bio uhapšen na Međunarodnom aerodromu Imam Homeini čim je sletio i prebačen u zatvor, rekli su izvori.
HRANA je ranije izvjestila da su Afraštehova priznanja tokom pritvora bila "izmišljena", da je on odbacio optužbe, da je imovina njegove porodice zaplijenjena, a rođaci stavljeni pod nadzor.
Grupe za ljudska prava i izvori bliski porodici kažu da Afraštehov slučaj ilustruje upotrebu prisilnih priznanja i ratnih sudova u Islamskoj republici kako bi se eliminisale percipirane bezbjednosne pretnje.
Čitajte:
Preživeli iz masovnih pogubljenja u Iranu svedoče o krivici klerikalnih lidera'Politička čistka'
Pogubljenja su posljednja u nizu u sve intenzivnijoj kampanji vješanja od 18. marta – nedjeljama nakon što su Sjedinjene Države i Izrael pokrenuli kampanju bombardovanja Irana.
Od tada je potvrđeno najmanje 29 političkih pogubljenja. Ona spadaju u tri široke kategorije: demonstranti koji su učestvovali u masovnim demonstracijama u januaru i optuženi za moharebeh, odnosno "neprijateljstvo prema Bogu"; članovi ili navodni članovi prognane opozicione grupe Mudžahedin-e Halk (MEK) osuđeni za oružanu pobunu; i oni osuđeni za špijunažu za CIA ili Mosad, izraelsku obavještajnu agenciju.
Organizacije za ljudska prava osudile su suđenja pogubljenima. Centar za ljudska prava u Iranu sa sjedištem u Oslu je u aprilu saopštio da su mnoga suđenja obilježena "mučenjem, prisilnim priznanjima i potpunim odsustvom zakonitog postupka".
Čitajte:
Nova pogubljenja ukazuju na jačanje represije u Iranu tokom rataIranski monitor za ljudska prava, strana grupa koja dokumentuje kršenja ljudskih prava, okarakterisala je tempo pogubljenja kao "političku čistku" koje iskorišćava ratne uslove.
"Prioritet režima nije spoljni rat, već unutrašnje suzbijanje", navodi se u aprilskom saopštenju, napominjući da je broj političkih pogubljenja u prvih šest nedjelja rata već premašio ukupan broj za cijelu 2025. godinu.
Prošlog mjeseca, šef UN za ljudska prava Folker (Volker) Turk pozvao je Iran da "uspostavi moratorijum na primjenu smrtne kazne" i oslobodi "proizvoljno pritvorene" zatvorenike.
"Zapanjen sam što – pored već teških posljedica sukoba – prava iranskog naroda i dalje bivaju oduzeta od strane vlasti, na grube i brutalne načine", rekao je.
Iran je jedan od najvećih egzekutora na svijetu, vješajući stotine ljudi godišnje, mnoge zbog krivičnih djela povezanih sa drogom i ubistava.