Dostupni linkovi

Vanredna vijest

Počinju potrage za posmrtnim ostacima nestalih Hrvata


Kamp u Stajićevu gde su zatvarani Hrvati
Predstavnici komisija za nestale iz Srbije i Hrvatske dogovorili su se da do kraja godine počnu potragu za posmrtnim ostacima nestalih hrvatskih vojnika i civila na teritoriji Srbije. Posebnu pažnju privlači vest da će se ekshumacije vršiti i u Nišu, gradu koji se do sada nije spominjao kao mesto na kojem bi mogla biti pokopana tela.

Najavljena je potraga i u Stajićevu i Begejcima kod Zrenjanina, iako srpske vlasti demantuju da su tamo tokom devedesetih postojali logori u kojima su hrvatski građani mučeni i ubijani.

Groblja u Nišu i Aleksincu mogla bi biti mesta gde su pokopana tela hrvatskih vojnika i civila, za kojima se među 1.036 osoba još uvek traga. Ekshumacije će se vršiti i na groblju u Novom Sadu, Stajićevu i Begejcima u kojima su 1991. zatvarani zarobljeni hrvatski građani.

Predsednik Komisije za nestale Srbije Veljko Odalović:

“Pošto smo mi imali obavezu da proverimo sve navode u vezi sa tim licima, šta se desilo sa njima, da li ima onih koji su smrtno stradali, gde su sahranjeni…”

RSE: Stajićevo i Begejci su se već spominjali?

“Da, ali jedan deo njih je bio upućen u niški istražni zatvor, a jedan deo njih je boravio u centrima koji su takođe bili formirani u Aleksincu. Postoje iz perioda od 1991. do 1995. na groblju u Novom Sadu dva lica koja su sahranjena sa neutvrđenim identitetom i za koje se pretpostavlja da bi mogli biti iz tog perioda.”


Pre ekshumacija i potvrde da je reč o telima hrvatskih vojnika i civila koji su nestali tokom rata, ne možemo govoriti o tome da li su i kako ubijeni na teritoriji Srbije, dodaje Odalović.

Sastanak Komisija za nestale nastavak je razgovora koji su započeti u junu u Zagrebu, a predsednik hrvatske vladine Komisije za nestale Ivan Grujić kaže za naš program da postoji osnovana sumnja da će tela nestalih biti pronađena na mestima na kojima su najavljene ekshumacije.

“Dakako da mi odgovor u tom smislu tražimo od Srbije koja je praktično i preuzela određenu dokumentaciju o tadašnjoj JNA. Tu postoji određeni kontinuitet, a znamo da su u Stajićima, Begejcima, pa i Sremskoj Mitrovici kasnije bili logori. Opravdano možemo očekivati određen broj ljudi koji se vode kao nestali na tim prostorima, a isto tako znamo i da je jedan veći broj ljudi prošao Niš, Aleksinac i obrnuto”, kaže Grujić.

Hrvatska nastavlja aktivnosti i provere vezane i za druge gradove u Srbiji. Na vest da bi na groblju u njihovom gradu mogla biti pronađena tela hrvatskih žrtava rata, Nišlije su iznenađene.

“Nikada do sada nisam čula da su Hrvate sahranjivali na niškom groblju. Ako ih ima, normalno je da će želeti da ih vrate odakle potiču. Bilo bi dobro da ako ima i naših tamo, isto to urade”, komentar je jedne stanovnice ovog grada.


Danteov pakao

Mesta u Srbiji gde su tokom devedesetih godina bili zatvarani hrvatski građani do danas nisu postala predmet istrage. Najavljene ekshumacije mogle bi da ospore tvrdnje iz Beograda da su u Stajićevu i Begejcima kraj Zrenjanina postojali sabirni centri, a ne logori u kojima su zarobljenici mučeni i ubijani. Evo kako je svojevremeno za naš program, prostor ograđen bodljikavom žicom objasnio bivši istražni sudija Vojnog suda Milomir Šalić.

„Kakvi logori, to je smešna priča! Sve su imali po tim međunarodnim propisima, apsolutno sve privilegije. Čak mislim da su neke posećivali i članovi porodice“, tvrdi Šalić.

Kako se vremena provedenog u zarobljeništvu za naš program prisećali bivši zarobljenici Žarko Pavletić i Zoran Šangut.

„Tamo je Dante postao amater. Ono ne da je bio pakao, nego je bila strava koju ljudski rod ne poznaje! Tamo su zverski ubijeni Ivan Kamerla, Ivan Kunac, Branko Koh, Božo Kelava“
, opisao je Žarko Pavletić.

„Ne znam da li se u prihvatnim centrima to događa, a isto tako smo bili ograđeni bodljikavom žicom gde su nas čuvali mitraljezima“
, priseća se Zoran Šangut.


Prvo zalečiti ratne rane

Na teritoriji Srbije do sada je ekshumirano 309 tela, od čega je 88 lica predato Hrvatskoj. Po knjizi nestalih, na području Hrvatske nestalo je ukupno 2.144 lica bez obzira na državljanstvo, a koja potražuju vlasti Srbije, Hrvatske i BiH.

Vera Marković iz nevladine organizacije Žene u crnom ocenjuje da političke manipulacije sa svih strana i deceniju i po posle rata sprečavaju da se sazna istina o žtrvama, o tome gde su sahranjene i ko ih je ubio. Dok se to ne dogodi, naglašava, neće se smiriti rane iz devedesetih.

“Jer ako postoji ekonomska saradnja u bilo kom vidu, ako postoji saradnja u oblasti kulture, sporta, onda mislim da je ovo bazična, temeljna stvar - da se prvo završi sa ranama iz rata. A ovo je definitivno jedna od najtežih i najbolnijih! A to sve govorim u kontekstu atmosfere i u Hrvatskoj pretpostavljam, a u Srbiji – znam, u kojoj se zločinci ne nazivaju baš tim imenom u svakom trenutku i tamo gde bi bilo značajno da se nazovu zločincima”
, smatra Vera Marković.

Sastanku Komisija za nestale u Dvoru na Uni prisustvovao i direktor Instituta za nestale BiH Milan Bogdanić, a saradnja komisija u regionu odnosi se i na traženje posmrtnih ostataka osoba iz Srbije i BiH u Hrvatskoj.
  • 16x9 Image

    Iva Martinović

    Posle petooktobarskih promena počinje da radi na beogradskom radiju Studio B, u početku kao novinar-reporter, a potom i kao urednik informativnih emisija. U aprilu 2007. prelazi na Radio Slobodna Evropa, gde radi kao novinar-reporter i voditelj dnevnih informativnih emisija.

Vaše mišljenje

Prikaži komentare

XS
SM
MD
LG