Dostupni linkovi

Vanredna vijest

Milijarde kineskih investicija u regionu


Da li Kina kroz ekonomsku saradnju sprovodi i svoj politički proboj u Evropu?

U Podgorici je održana konferencija na kojoj je u okviru Grupe 16+1 koju čine Kina i 16 zemalja Centralne i Istočne Evrope, osnovan koordinacioni mehanizam iz oblasti zaštite životne sredine.

Tako je saradnja i Kine i 16 evropskih država među kojima je i Crna Gora, sa dosadašnje, uglavnom ekonomske, saradnje ušla u novu fazu - saradnje u oblasti ekologije. Sve brojnije kineske investicije u zemljama Zapadnog Balkana, često otvaraju pitanje da li Kina kroz ekonomsku saradnju sprovodi i svoj politički proboj u Evropu.

Osim ekologije kao nove tačke saradnje, Kina i 16 evropskih država okupljenih u okviru Mehanizma 16+1 godinama sarađuju i na ekonomskom i privrednom planu, podsjeća specijalna predstavnica Ministarstva vanjskih poslova Kine za Saradnju Kine i zemalja Centralne i Istočne Evrope, Huo Judžen (Huo Yuzhen).

"Gotovo 17 milijardi dolara je bilo aktuelno u ovoj saradnji i to samo tokom prošle godine kroz brojne infrastrukturne projekte kao što su elektrana u Tuzli, u BiH pa zatim željeznica u Srbiji... Saradnja sa bankama i drugim izvorima finansiranja i kanalima omogućili su saradnju i u oblastima šumarstva, poljoprivrede, nauke i tu imamo značajne rezultate", kaže Judžen.

Osim ekologije kao nove tačke saradnje, Kina i 16 evropskih država okupljenih u okviru Mehanizma 16+1 godinama sarađuju i na ekonomskom i privrednom planu
Osim ekologije kao nove tačke saradnje, Kina i 16 evropskih država okupljenih u okviru Mehanizma 16+1 godinama sarađuju i na ekonomskom i privrednom planu

Ukazujući na simboliku održavanja ministarske konferencije ''Zadužbina budućnosti'', na kojoj je osnovan koordinacioni mehanizam u oblasti ekologije sa Kinom i 16 evropskih država, predsjednik Crne Gore Milo Đukanović je ocijenio:

"Nepokolebljiva riješenost da državu i region vratimo našoj prirodnoj civilizacijskoj kući Evropi ne umanjuje želju da sačuvamo i razvijamo naša tradicionalna prijateljstva. Zato je potrebna intenzivna saradnja svih partnera. Mehanizam 16+1 se pokazao kao platforma na kojoj se snaži međusobno povjerenje i saradnja zemalja Centralne i Istočne Evrope i Kine."

Saradnja sa Kinom u oblasti ekologije, smatra predsjednik, pomoći će Crnoj Gori u otvaranju i kasnije zatvaranju poglavlja 27 o životnoj sredini u pregovorima sa EU.

"Imajući u vidu da smo u pregovaračkom procesu sa Evropskom unijom, praktično pred otvaranjem poglavlja 27, saradnja u okviru ovog uspostavljenog mehanizma Crnoj Gori će dodatno olakšati ispunjavanje preuzetih obaveza iz ovog poglavalja kao i kasnijih kriterijuma za njegovo zatvaranje", konstatovao je Đukanović.

Ministar ekologije i životne sredine Kine Li Ganđe kazao je da Kina ulaže u ekologiju značajna sredstva i da pokazuje da je voljna da se uključi u međunarodnu saradnju na tom planu:

"Živjeti u divnom i čistom svijetu i očuvati ovu planetu jeste jedan od naših osnovnih, zajedničkih ciljeva kao cijelog čovječanstva. Kina čini velike napore da unaprijedi sopstvenu ekologiju i spremna je da na međunarodnom nivou dijeli i preuzima globalna iskustva i rješenja u toj oblasti. Kina poziva sve članice ovog Mehanizma ali i šire da uzmu učešća u ovoj inicijativi", naveo je Ganđe.​

Učesnici ministarske konferencije ''Zadužbina budućnosti' u Podgorici
Učesnici ministarske konferencije ''Zadužbina budućnosti' u Podgorici

Ministar održivog razvoja i turizma Crne Gore Pavle Radulović kazao je da je zamisao da se na temu zajednički definisanih prioriteta, kroz snažan i održiv mehanizam, kakav će biti mehanizam za životnu sredinu, dodatno promoviše inicijativa 16+1.

Saradnja Narodne Republike Kine i zemalja Centralne i Istočne Evrope pod nazivom Mehanizam 16+1 postoji od 2012. godine i formalno se odnosi na produbljivanje ekonomske saradnje dijela evropskih zemalja i Kine. Osim Kine, kao najvećeg investitora, platformu čine zemlje Evropske unije i to uglavnom one koje su u prošlom vijeku dominantno bile iza Gvozdene zavjese (Bugarska, Hrvatska, Češka, Estonija, Mađarska, Latonija, Litvanija, Poljska, Rumunija, Slovačka i Slovenija), ali i zemlje koje nisu članice EU kao što su Crna Gora, Srbija, Albanija, Bosna i Hercegovina i Makedonija.

Mehanizam 16+1 od osnivanja prati skepsa i kritika, koja dolazi uglavnom iz razvijenih zemalja Zapada, čija je suština da Kina želi preko zemalja partnera da napravi politički i ekonomski prodor u Evropu.

Najprecizniji u upozorenjima je bio nedavno komesar za proširenje Johanes Han, koji je kao primjer kineskog modela upliva u zemlje Evrope naveo izgradnju dionice autoputa kroz Crnu Goru. Pozivajući na oprez, komesar Han je ocijenio da će nemogućnost otplaćivanja naizgled atraktivnih zajmova, Kina pretvoriti u kapital.

Nekadašnji šef crnogorske diplomatije Branko Lukovac smatra da Crna Gora mora da sarađuje kako sa zemljama Evropske unije tako i sa ostalima među kojima je i Kina, ali upozorava da ta saradnja mora imati za cilj razvoj Crne Gore, a ne ustupak stranom partneru.

"Ono što je od sadašnjeg i budućeg interesa za Crnu Goru i njen razvoj, a što dolazi od zemalja poput Kine, Indije, Brazila... mi u to svakako treba da idemo, vodeći računa da se to uklapa u neke glavne pravce razvoja Crne Gore. A ne da to bude ustupak nečemu što nameće strani partner. Da tu dobru volju kanališemo u pravcu koji nama najviše odgovara", smatra Lukovac.

Kada je riječ o upozorenjima koja govore o potencijalnoj opasnosti od investicija koje dolaze sa drugih kontinenata i van prostora EU, Lukovac kaže da je potrebno da zemlje Evropske unije daju mogućnost za ekonomski rast:

"Ja znam da postoji jedno upozorenje unutar Evropske unije, poslije svega oko Rusije, Turske, Kine, Emirata... koje kaže 'ako mi (EU) ne budemo jasni sa integrisanjem Zapadnog Balkana onda će Zapadni Balkan postati predmet prisustva, uticaja i dominacije drugih zemalja'. Mislim da članstvo u EU podrazumjeva, da od tih zemalja dobijamo neke jasne mogućnosti ekonomskog i sveukupnog razvoja koji, naravno na svjetskom tržištu u konkurenciji sa drugima koji se nude, treba da budu prihvatljiviji", ocjenjuje Lukovac.

Na pitanje postoji li mogućnost da Kina oslabi Evropsku uniju preko finansiranja projekata kroz Mehanizam 16+1, Branko Lukovac kaže da se na kraju taj novac i investicije slivaju u Evropsku uniju.

"Sumnjam da Mehanizam 16+1 ima za cilj da oslabi Evropsku uniju, naprotiv. Zemljama koje su opredjeljene za članstvo u EU se nudi da imaju dodatne mogućnosti razvoja. Pa prema tome postoji prisustvo Kine u tim zemljama, a kroz to prisustvo Kina je prisutna i u Evropskoj uniji. Mislim da EU inače ima decenijama programe koji razmatraju saradnju sa drugim svjetskim područjima, pa tako i sa Amerikom, afričkim zemljama i Kinom takođe. Ja mislim da će to ojačati EU, a ne da oslabi ili EU bude istisnuta iz onoga što bi bio neki novi globalni raspored", zaključuje Lukovac.

  • 16x9 Image

    Predrag Tomović

    Nesuđeni pravnik završio je u novinarstvu. Prošao "školu" radija Free Montenegro, Antene M. Imao i kratak izlet na TV IN, ali se nakon toga vratio staroj ljubavi - radiju.

  • 16x9 Image

    Srđan Janković

    Nakon rada u pisanim i elektronskim medijima u Srbiji, Beograd napušta 1999. nakon gašenja ovih medija zbog pritiska tadašnjeg režima i ubistva novinara Slavka Ćuruvije. Na RSE radi od novembra 1999. godine.

Facebook Forum

XS
SM
MD
LG