Dostupni linkovi

SAD o gasu za BiH preko 'Turskog toka': Nastaviti EU energetske projekte


Ambasada SAD u Sarajevu

Iz Ambasade SAD u Bosni i Hercegovini (BiH) su na vijest da od 1. aprila BiH dobija gas putem "Turskog toka" iz Rusije pozvali da se nastavi realizacija energetskih projekata pod okriljem Evropske unije (EU), posebno cjevovoda prirodnog plina “Južna interkonekcija” koji bi povezao BiH sa plinskom mrežom kroz Hrvatsku.

Projekat „Južna interkonekcija“ predviđa izgradnju gasovoda u dužini od 180 kilometara, od čega 160 kilometara prolazi kroz BiH.

Kako su ranije naveli iz BH Gasa, potreba za projektom gasovoda "Južna interkonekcija" proizlazi iz činjenice da trenutno u BiH gas jedino stiže iz Rusije preko Srbije. Finansijsku podršku projektu "Južna interkonekcija" dao je i USAID.

U odgovoru Ambasade SAD za Radio Slobodna Evropa (RSE) na upit za komentar o tome da BiH od 1. aprila prirodni gas dobija putem “Turskog toka”, a ne kako je to dosad bio slučaj rutom iz Ukrajine i Mađarske, naveli su kako apeluju da zemlje koje teže članstvu u EU, poput BiH, "usklade svoje energetske politike sa politikama EU".

“Puno poštivanje Ugovora o Energetskoj zajednici, uključujući i usvajanje državnog zakona o električnoj energiji i prirodnom plinu, bilo bi od velike koristi za BiH kroz regulaciju sektora prirodnog plina, transparentnost cijena za potrošače, i pružilo bi podršku prijeko potrebnim investicijama u energetskom sektoru”, ističe se iz Američke ambasade u BiH za RSE.

Sjedinjene Američke Države, konstatuje se, nastavljaju podsticati druge države da diverzificiraju opskrbu energijom kao dio jačanja strategije energetske sigurnosti koja također uključuje i integraciju obnovljivih izvora energije, očuvanje energije i reformu energetske politike.

Bosna i Hercegovina (BiH) od četvrtka 1. aprila prirodni gas dobija putem “Turskog toka”, potvrdila je to za RSE Bisera Hadžialjević , direktorica Energoinvesta.

Kompanija Energoinvest ovlašteni dobavljač gasa za jedan od dva bh. entita Federaciju BiH (FBiH), sklopila je s ruskom državnom kompanijom Gazprom aneks ranijeg ugovora kojim je 1. aprila određen za početak isporuke novim plinovodom, nazvanim “Turski tok”.

Gas je Bosna i Hercegovina do sada dobijala gasovodom koji je išao preko Ukrajine i Mađarske, no prema riječima direktorice Energoinvesta pristali su na novi zahtjev ruskog isporučitelja, jer je takav bio uslov.

“Prvo je bilo uslovljeno od strane ruskog ponuđača da će samo tim tokom dolaziti gas za Bosnu i Hercegovinu. Drugim tokom nema gasa za BiH. Tako da je to bo zahtjev koji se mogao prihvatiti ili raskinuti. Ali s obzirom da nama gas treba i s obzirom da smo dobili poređenja i ekonomsku računicu i jednog i drugog toka, ovaj (Turski tok) je čak i povoljniji. Tako da nije bilo dileme da li ga treba prihvatiti ili ne”, objasnila je Hadžaljević za RSE.

Gasovodom koji je išao preko Ukrajine i Mađarske, napominje direktorica Energoinvesta, ‘jednostavno više nije u primjeni za BiH’, jer, kako je rekla ‘Gasprom to ne omogućava’.

Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić pustio je 1. januara u rad dionicu gasovoda kroz teritoriju Srbije, kojom će se povezati na gasovod “Turski tok”.

Gasovod "Turski tok" dio je dugoročne ambicije Rusije da na minimum svede transport gasa kroz Ukrajinu izgradnjom alternativnih pravaca kao što su, pored Turskog toka i Sjeverni tok 1 i 2.

Rusija je do sada gasom snabdijevala evropske države i Tursku putem gasovodne mreže koja ide preko Ukrajine, Moldavije i Rumunije. Tom rutom 2019. godine izvezla je gotovo 200 milijardi kubnih metara gasa.

Izgradnjom Turskog toka transport ruskog gasa neće više zavisiti isključivo od ovih država već će biti preusmjeravan novim, 930 kilometara dugim gasovodom, koji iz Rusije u Tursku stiže gasovodom ispod Crnog mora.

Ujedno, Rusija će na taj način “zaobići” Ukrajinu, sa kojom ima višegodišnje sporenje oko ukrajinskih teritorija. Rusija je i ranije koristila gas kao mehanizam u odnosima sa Ukrajinom, pa je tako Moskva u nekoliko navrata smanjivala isporuku gasa prema Kijevu.

Ruski projekat - gasovod “Turski tok” godišnje bi trebalo da transportuje 31,5 milijardi kubnih metara gasa iz Rusije koji proizvodi ruski energetski gigant Gasprom. Polovina od toga, 15,75 milijardi, rezervisana je za potrebe Turske, dok će druga polovina ići dalje ka južnoj i centralnoj Evropi, između ostalog kroz Bugarsku, Srbiju i Mađarsku.

Turski tok je u Srbiji alternativa za Južni tok, od čije izgradnje je Rusija odustala krajem 2014. zbog toga što nije bila u mogućnosti da ispuni uslove Evropske unije (EU) koja između ostalog propisuje da jedna kompanija, u tom slučaju ruski “Gasprom” ne može biti vlasnik i gasa i gasovoda.

Srbija je 2008. sa Rusijom potpisala ugovor o Južnom toku, ali je pokušaj njegove izgradnje propa,o jer ga EU nije podržala zbog neusklađenosti sa evropskim zakonima.

Ni novi gasovod kroz Srbiju nije u skladu sa regulativom Evropske unije, na šta je u više navrata upozoravala Energetska zajednica, regulatorno tijelo EU u oblasti energetike.

Jedna od ključnih zamerki odnosila se i na to da na novom gasovodu neće biti omogućena konkurencija, odnosno da gasovodom poteče i neki drugi gas, a ne isključivo ruski, od čega bi direktnu korist imali potrošači u Srbiji, jer bi konkurencija dovela do niže cene tog energenta.

Izgradnja novog gasovoda dodatno će ojačati monopolski položaj ruskog „Gasproma“ i javnog preduzeća "Srbijagas" na gasnom tržištu Srbije u narednih najmanje 20 godina, naveo je zamjenik direktora Sekretarijata Energetske zajednice Dirk Bušle, prilikom predstavljanja Godišnjeg izveštaja tog tijela o implementaciji propisa EU na onlajn konferenciji za medije 23. novembra 2020. godine.

Dekarbonizacija, koja podrazumeva prelazak sa fosilnih goriva na obnovljive izvore energije, jedan je od ključnih prioriteta, naveo je zamjenik direktora Sekretarijata Energetske zajednice Dirk Bušle prilikom predstavljanja godišnjeg izveštaja za Zapadni Balkan.

XS
SM
MD
LG