Ustavni sud Republike Srpske u narednih mjesec dana odlučiće da li je usvajanjem izmjena Krivičnog zakonika RS, kojima postaje kažnjivo javno isticanje i promovisanje simbola Armije Republike Bosne i Hercegovine, povrijeđen vitalni nacionalni interes Bošnjaka.
Dok Zakon o odbrani Bosne i Hercegovine dozvoljava baštinjenje tradicije u pješadijskim pukovima Armije BiH kroz određene simbole poput ljiljana, šahovnice i dvoglavog orla, novi entitetski propisi za isticanje i promovisanje ljiljana, simbola nekadašnje Armije Republike Bosne i Hercegovine, predviđaju zatvorske kazne, a u tom kontekstu ih izjednačava sa simbolima ustaške NDH.
Vijeće za zaštitu vitalnog interesa Ustavnog suda RS saopštilo je 29. jula da je prihvatilo zahtjev Kluba Bošnjaka u Vijeću naroda RS za ocjenu ustavnosti tog zakona, kao i zahtjev koji se odnosi na izmjene Zakona o grobljima i pogrebnoj djelatnosti.
Narodna skupština RS usvojila je 9. jula dopune Krivičnog zakonika kojima je predviđena kazna do tri i po godine zatvora za svakoga ko putem medija, društvenih mreža, na javnom mjestu ili javnom skupu "promoviše, veliča, širi, podržava ili podstiče pozitivno vrednovanje, prihvatanje ustaštva ili ustaške ideologije NDH i javno isticanje i promovisanje zastava i simbola Armije BiH".
Usvajanju zakona prethodile su kritike pravnih stručnjaka i zvaničnika koji upozoravaju da bi njegove odredbe mogle biti u koliziji sa Zakonom o odbrani BiH.
Tim zakonom uspostavljena su tri pješadijska puka Oružanih snaga BiH koji baštine tradiciju Armije RBiH, Vojske Republike Srpske i Hrvatskog vijeća odbrane, a njihovi pripadnici koriste ta obilježja tokom službenih vojnih ceremonija.
Vijeće za zaštitu vitalnog interesa ocijenilo je da su zahtjevi Kluba Bošnjaka prihvatljivi i najavilo da će meritornu odluku donijeti u ustavnom roku od mjesec dana.
Odbijen zahtjev za ocjenu ustavnosti deklaracije koja poziva na 'produbljivanje saradnje' RS sa Srbijom
Istovremeno, Vijeće je odbacilo zahtjev Kluba Bošnjaka kojim je osporena Deklaracija o zaštiti vitalnih nacionalnih interesa srpskog naroda u Bosni i Hercegovini, koju je Narodna skupština RS usvojila 7. jula.
Deklaracijom se, između ostalog, poziva na vraćanje nadležnosti sa nivoa BiH na Republiku Srpsku, ukidanje mandata visokog predstavnika, zaštitu imovine RS i jačanje saradnje svih oblika, te "sigurnosne" saradnje sa Srbijom.
Ustavni sud RS ocijenio je da deklaracija nema karakter opšteg pravnog akta, jer ne sadrži pravne norme koje uređuju društvene odnose, već predstavlja politički stav parlamenta.
Zbog toga je zaključeno da Vijeće nije nadležno da razmatra navode o povredi vitalnog nacionalnog interesa.
Kancelarija visokog predstavnika (OHR) upozorila je nedavno da specijalne paralelne veze RS i Srbije moraju ostati u okvirima Dejtona.
Iz Kancelarije je za Radio Slobodna Evropa navedeno da takva saradnja ne smije zadirati u nadležnosti države Bosne i Hercegovine.