Dostupni linkovi

Vanredna vijest

Pravoslavna Nova godina praznik u RS


Odlukom Vlade RS danas je neradan dan - zgrada Vlade Republike Srpske
Vlada Republike Srpske donijela je zaključak da 14. januar 2010. godine, odnosno, prvi dan Nove godine po Julijanskom kalendaru, bude neradni dan za republičke organe, organe jedinica lokalne samouprave i javna preduzeća.

Ovo je samo jedan u nizu vjerskih praznika koji se obilježava na institucionalnom nivou, jer je istu odluku Vlada donijela za drugi dan pravoslavnog Božića, 8. januar. Predstavnici Bošnjaka i Hrvata u institucijama RS smatraju da se time negira konstitutivnost tih naroda, ali i da se krši zakon.

Ponovno uvođenje pravoslavnih praznika kao zvaničnih u Republici Srpskoj, i to na mala vrata, Bošnjaci i Hrvati smatraju nemilim podsjećanjem na vrijeme favorizovanja samo jednog naroda i jedne vjere. Ne osporavaju pravo na proslavu tih svetkovina, ali ističu da je njihova institucionalizacija nezakonita, neustavna i protivna multietničkom duhu BiH. Šef poslaničkog kluba Stranke za BiH u Narodnoj skupštini RS, Muharem Murselović:

„Mislim da je ovo drčno, odviše drčno i bezobrazno, u kontekstu i zakona, a i u odnosu na sve ostale građane koji žive u ovom entitetu koji se zove Republika Srpska. Dolazi u sumnju da li je ovo uopšte neki vjerski entitet ili vjerska društveno-politička zajednica. Nastavlja se proces koji je bio od '92. godine do danas.“

Do 2007. godine u RS je važio Zakon o slavama i svetkovinama iz 1992. godine, kojim su se kao praznici obilježavali isključivo pravoslavni sveci. Zakon o praznicima Republike Srpske, kojim se obezbjeđuje ravnopravnost konstitutivnih naroda, stupio je na snagu tek 2007. godine a prethodila mu je odluka Ustavnog suda. Predstavnici Bošnjaka i Hrvata u institucijama RS, međutim, smatraju da odlukama o proslavi vjerskih praznika kao zvaničnih, Vlada krši zakon i negira konstitutivnost tih naroda.

Potpredsjednik NSRS Šefket Hafizović ističe da to pokazuje odnos predsjednika Vlade RS Milorada Dodika prema najvišim institucijama u državi:

„To je svakako domen krivičnoga djela i mislim da u tom smislu nadležne institucije treba da pokrenu određene aktivnosti jer je posrijedi nepoštivanje Ustavnog suda, odnosno njihovih odluka.“

Zakonom o praznicima Republike Srpske određeno je da su zvanični praznici Nova godina, Međunarodni praznik rada, Dan pobjede nad fašizmom i Dan uspostave Opšteg okvirnog sporazuma za mir u BiH. Istim aktom je definisano da su vjerski praznici u RS pravoslavni i katolički Božić, ramazanski i kurban Bajram, kao i katolički i pravoslavni Uskrs.

ŽIVOT U PRAVNOJ NESIGURNOSTI

Predsjednik Kluba Hrvata u Vijeću naroda RS Tomislav Tomljanović kaže da se posljednjim odlukama vlade derogiraju zakoni i Ustav RS:

„Radi se o tom da mi živimo u pravnoj nesigurnosti, da se oni zakoni koji postoje ne provode, da se može donijeti odluka kako to nekom u datom trenutku odgovara. Ova godina je izborna godina i normalno da se ide na to da se dodvorava biračkom tijelu.“

Da je u pozadini odluka o institucionalizaciji vjerskih praznika - flert sa biračima, smatra i sociolog Ivan Šijaković:

„Svaki potez se onda meri u smislu kako se dopasti biračima, pa se onda, naravno, koristi i to da se jedan verski praznik proglasi državnim, onako, ad hoc.“

Kritičari vladinih odluka o institucionalizaciji vjerskih praznika ne osporavaju građanima pravo da ih proslavljaju. Podsjećaju, međutim, da se u susjednoj Srbiji pravoslavna Nova godina takođe slavi, ali nije neradni dan. Upozoravaju da veći broj neradnih dana podrazumijeva manje novca u budžetu.

Ekonomista Damir Miljević kaže da je tokom svetkovina u RS izgubljeno oko milion i po radnih sati i oko 50 miliona maraka društvenog bruto proizvoda. Toliko je vladajuća struktura, smatra Miljević, platila dodvoravanje Crkvi obilježavanjem vjerskih praznika:

„Očito je da će za SNSD jedan od glavnih faktora biti to da dobije Crkvu na svoju stranu. Ono što se u zadnje vrijeme ovdje dešava je to da mi, optužujući Federaciju, pogotovo bošnjački dio, idemo sa kontraargumentima i ovdje od sekularne države pokušavamo da pravimo vjersku državu.“

Onima koji u prve dvije sedmice ovog mjeseca pokušavaju da završe bilo kakav posao u entitetskim institucijama, ekonomisti poručuju da se strpe dok ne prođe popularno nazvani - sveti januar. Kažu da kada se sabere broj neradnih sati i manjak novca prouzrokovan neradom, odluke Vlade da se dodvori Crkvi i ne čine se tako nelogičnim. Možda su vođene nadom da se privreda Republike Srpske može poboljšati samo uz - božiju pomoć.
  • 16x9 Image

    Maja Bjelajac

    U skoro dvije decenije novinarske karijere, izvještavala i istraživala o temama iz kulture, politike i društva za najveće medije u Republici Srpskoj o od 2006. radi kao dopisnik RSE iz Banjaluke.

Vaše mišljenje

Prikaži komentare

XS
SM
MD
LG