Francuski predsjednik Emmanuel Macron izrazio je nadu da će izbor nove predsjednice Kosova, Justine Shiroke Pule, dati novi zamah napretku zemlje ka Evropskoj uniji, te je naglasio važnost normalizacije odnosa sa Srbijom.
U čestitki upućenoj novoj šefici države povodom preuzimanja dužnosti, Macron je istakao partnerstvo između Francuske i Kosova, kao i podršku Pariza dijalogu između Kosova i Srbije pod pokroviteljstvom Evropske unije.
Prema saopštenju Predsjedništva Kosova, francuski predsjednik izrazio je nadu da će izbor Shiroke Pule omogućiti nastavak napretka u oblastima koje doprinose evropskoj perspektivi Kosova.
Macronova poruka dolazi u trenutku kada se Kosovo suočava sa zastojem u procesu evropskih integracija, dok sporazumi postignuti sa Srbijom o normalizaciji odnosa uglavnom ostaju neprovedeni.
Kosovo je podnijelo zahtjev za članstvo u EU u decembru 2022. godine, ali države članice još nisu razmatrale njegovu kandidaturu i zemlja i dalje ima status potencijalnog kandidata.
Pet država članica EU, Španija, Grčka, Rumunija, Slovačka i Kipar, ne priznaju nezavisnost Kosova, što predstavlja dodatnu političku prepreku njegovom napretku u procesu integracija.
Francuska, koja je priznala nezavisnost Kosova 2008. godine, podržava njegovu evropsku perspektivu, ali insistira da napredak bude praćen reformama i provođenjem obaveza iz dijaloga sa Srbijom.
U izvještaju za 2026. godinu, objavljenom 4. novembra, Evropska komisija je ocijenila da su politička kriza i institucionalna blokada usporile provođenje reformi na Kosovu.
Ipak, Kosovo sada ima nove institucije. Shiroka Pula izabrana je za predsjednicu 7. oktobra, dok je Vlada koju predvodi Albin Kurti novi četverogodišnji mandat započela u septembru.
Normalizacija sa Srbijom, stalni zahtjev Pariza
U pismu upućenom Shiroki Puli, Macron je ponovo potvrdio podršku Francuske dijalogu koji posreduje EU, ističući normalizaciju odnosa sa Srbijom kao jedno od ključnih pitanja za evropsku budućnost Kosova.
Kosovo i Srbija su u februaru 2023. godine u Briselu postigli Sporazum o putu ka normalizaciji odnosa, a mjesec dana kasnije u Ohridu usaglasili aneks za njegovu provedbu.
Sporazum predviđa i razvoj dobrosusjedskih odnosa, međusobno priznavanje dokumenata i simbola, kao i obavezu Srbije da ne blokira članstvo Kosova u međunarodnim organizacijama.
Takođe, uključuje obavezu Kosova da obezbijedi odgovarajući nivo samoupravljanja za srpsku zajednicu.
Ipak, provedba sporazuma je u zastoju, a Kosovo i Srbija nastavljaju međusobno optuživati jedna drugu za neispunjavanje obaveza.
Evropska unija više puta je naglasila da je provođenje sporazuma iz dijaloga sastavni dio evropskog puta obje zemlje.
Sličan stav zauzima i Francuska.
Tokom posjete Kosovu u julu, francuski ministar za Evropu Benjamin Haddad povezao je napredak Kosova ka EU s ispunjavanjem obaveza iz sporazuma postignutih u dijalogu.
Saradnja Kosova i Francuske
Osim političkih pitanja, Macron je u svom pismu podsjetio i na nedavni razvoj bilateralnih odnosa.
Osvrnuo se na sastanak s premijerom Albinom Kurtijem u Parizu u martu ove godine.
Tokom susreta u Jelisejskoj palati, Kurti i Macron razgovarali su o evropskim integracijama Kosova, regionalnoj sigurnosti i jačanju odnosa između dvije zemlje.
Ta saradnja dodatno je konkretizovana u julu, kada je posjeta francuskog ministra za Evropu Benjamina Haddada Prištini rezultirala potpisivanjem četiri sporazuma i jedne izjave o namjerama u oblastima pravosuđa, obrazovanja i sporta.
Dva sporazuma odnose se na izručenje i uzajamnu pravnu pomoć u krivičnim predmetima, s ciljem jačanja saradnje između pravosudnih institucija.
Drugi sporazum predviđa kredit od 60 miliona eura koji Francuska agencija za razvoj odobrava za infrastrukturne investicije u okviru priprema za Mediteranske igre Priština 2030.
Strane su potpisale i izjavu o namjerama za organizaciju tih igara, kao i sporazum o proširenju nastave francuskog jezika na Kosovu.
Sporazumi iz jula bili su tema i sastanka Kurtija i Haddada 22. oktobra, održanog na marginama samita Berlinskog procesa u Crnoj Gori.