Dostupni linkovi

(Ne)ustavno ograničenje javnih nastupa?


U članu 52 Prijedloga crnogorskog Ustava piše da je «zabranjeno političko organizovanje u državnim organima, da sudija Ustavnog suda, sudija, državni tužilac, zaštitnih ljudskih prava i sloboda, član Savjeta Centralne banke, član Senata Državne revizorske institucije, profesionalni pripadnik Vojske, policije i drugih službi bezbijednosti ne može biti član političke organizacije, niti javno saopštavati svoje politička uvjerenja». Ovu posljednu odredbu o «saopštavanju ličnih političkih uvjerenja» treba brisati, saglasni su naši sagovornici. Jer, ukoliko bi se ona dosljedno primijenila, Branislav RadulovIć kao sekretar Udruženja pravnika i član Savjeta Državne revizorske institucije, ne bi više mogao da iznosi stavove o sljedećim temema:

„Ja se apsolutno ne bih smio javiti Redakciji Slobodne Evrope i dati bilo kakav pravni stav po bilo kojoj temi, jer bi se ona mogla podvesti pod sopstveni politički stav. Moje stanovište, moj kritički odnos prema prijedlogu Ustava apsolutno bi se mogao podvesti pod politički stav i to bi značilo zabranu vršenja državne ili javne funkcije.Ili apsolutno moj odnos prema predsjedničkom ili parlamentarnom sistemu, odnos prema Tari ili bilo kojoj javnoj ili društvenoj peticiji“.

Radulović je podržao oštru reakciju sudije Vrhovnog suda Čedomira Bogićevića koji smatra da je namjera da se jedan broj aktera javne sceni isključi iz javnog poretka i da im se, kako je rekao Vijestima , «začepe usta». Jer, prema riječima Radulovića, ukoliko se politika javnog nezamjeranja i totalne društvene apstinencije ustavno definiše kao obavezno pravilo ponašanja, izgubiće javnost i građanski supstrat društva:

„Upravo od ovih ljudi treba očekviati da snagom svog ličnog i profesionalnog autoriteta mogu imati glas takozvanog srednjeg staleža i ustavno blokirati njihovo pravo na tako nešto je apsolutno suprotno svim međunarodnim pravnim standardima“.

Osim toga, Radulović upozorava da je sporna Odredba 52 novog Ustava kritikovana i od strane eksperata Venecijanske komisije:

„Imamo njihov nalaz koji kaže da je ona neprihvatljiva, pretjerano opšta i oštra zabrana kada su u pitanju lica na koje se odnosi.Ta odredba u samom startu, treba znati, nije postojala ni u važećem Ustavu, da ne postoji niti u prijedlogu ekspertske grupe za novi ustav, ekpertske verzije niti u jednom drugom rješenju sve do pojave nacrta odnosno Prijedloga novog Ustava“.

Slična je i reakcija Siniše Bjekovića iz Centra za ljudska prava crnogorskog Univerziteta:

„Ja mislim da to ne bi smijelo da ostane ili bi se bar moralo precizirati šta to znači «političko uvjerenje». Možda da stoji «niti zastupati stavove političkih partija» , možda eventualno takvo neko ograničenje, ali zabrana saopštenja političkog uvjerenja to je suludo, jer to ne zna se šta je“.

I ombudsman Šefko Crnovršanin ocijenio je da je riječ o nedopustivom pokušaju uskraćivanja ljudskih prava i sloboda zagarantovanim Deklaracijom o pravima čovjeka, jer je, između ostalog riječ i o ataku na njegovu funkciju kao zaštitnika ljudskih prava:

„Mišljenja sam da se time uskratilo pravo jednoj eliti, profesionalnoj eliti. Može da utiče na tokove razvoja društva i to bi bilo uskraćivanje njihovih prava. Drugo je pitanje da ne mogu biti članovi političke organizacije, a sasvim je drugo da javno saopštavaju svoja politička uvjerenja“.

Sekretar Udruženja pravnika Branislav Radulović:

„Kada je riječ o zabrani članstva u političkim organizacijama namjera je prije svega da se depolitizuju sudstvo, državna uprava i neke druge društvene oblasti, kao što su Ustavni sud, ombudsman ili državna revizorska institucija Centralna banka i tako dalje. Međutim, ustavopisac je otišao u potpuno drugu krajnjost, pa je ograničio osnovna ljudska, građanska prava nosiocima ovih funkcija, tako da se iz jedne ustvari pošlo u drugu krajnost“.

Jedini način da se član 52 prijedloga Ustava o zabrani iznošenja svojih političkih uvjerenja od strane nosioca sudijskh funkcija i funkcija predstavnika javne uprave izmijeni, je amandmansko djelovanje političkih stranaka u predstojećoj skupštinskoj proceduri, precizirao je Radulović:

„Sada je jedini put da se amandmanima djeluje na postojeće rješenje i tu je apsolutna odgovornost političkih stranaka u Crnoj Gori“.
  • 16x9 Image

    Biljana Jovićević

    U novinarstvu je od 1998. godine. Radila tri godine na Radiju Crne Gore. Od septembra 2001. je izvještač iz Podgorice za RSE, a od jula 2009. je stalni član redakcije u Pragu.

XS
SM
MD
LG