Dostupni linkovi

Upozorenja na "opasnost od Vojvođanera"


Novi Sad, zgrada Izvršnog veća Vojvodine

Grupa intelektualaca, poznatih po desničarskim, nacionalističkim stavovima osamdesetih i devedesetih godina, uputila je otvoreno pismo predsedniku, premijeru i poslanicima Skupštine Srbije, ovoga puta zabrinuta za sudbinu Vojvodine. Povod je Predlog statuta, koji je u vojvođanskom parlamentu usvojen zajedničkim glasovima Mađarske koalicije, demokrata i socijalista.

U pismu, koje pored ostalih potpisuju, Smilja Avramov, Mihailo Marković, Kosta Čavoški, Milorad Ekmedžić, Vasilije Krestić i Momo Kapor, navodi se da se novim statutom Vojvodini daju svojstva državnosti i otvara mogućnost secesije. Istoričar Slavenko Terzić objašnjava zašto deli mišljenje da statut ne sme proći:


“Tendencija razvitka državnosti Vojvodine mogla bi se loše odraziti po budući integritet Srbije, a naročito ako se imaju u vidu aspiracije Mađarske prema jednom delu Vojvodine i težnja mađarske manjine u Vojvodini da na etničkom principu konstituiše Severno - Bački okrug, koji bi opet jednog dana mogao da zatraži neki novi vid autonomije i priključenje Mađarskoj.”


U elemente državnosti, grupa od 64 desno orijentisanih intelektualca, ubraja pravo Vojvodine da osniva predstavništva u regionima Evrope, i u Briselu, Vojvođansku akademiju nauka i umetnosti, koja je, kako navode, obeležje posebnog kulturno-istorijskog, a u perspektivi i nacionalnog identiteta Vojvodine, te protokolarno izjednačavanje sa Srbijom u okviru stalne mešovite delegacije, „čime se stavlja do znanja da Vojvodina nije deo Srbije, nego ravna Srbiji“. Pravni stručnjak Slobodan Beljanski ovako odgovara na kritike akademika:


“Elemente državnosti na taj način ima i svaka opština, jer svaka opština može da ima svoje predstavnike u međunarodim asocijacijama, da uspostavlja međunarodne odnose na određenom nivou. Dakle, elemenata državnosti ima svugde u državnoj organizaciji lokalne samouprave i to nije merilo. Merilo je da li se Statutom Vojvodine uspostavlja suverenitet u državno - pravnom smislu, a toga apsolutno nema.”


Akademici imaju i još zamerki. Jedan od potpisnika pisma, istoričar Jovan Pejin:


“Dovoljno je da vam kažem Vojvodinašume, Vojvodinavode, RTV Vojvodina, vojvođarski dnevnik.”


RSE
: I to su po vašem mišljenju elementi državnosti?


„To je sve državnost molim vas, to je sve državnost. To sve podstiče stvaranje neke nove vojvođanske nacije, kako ih mi
pogrdno zovemo Vojvođaneri.“


Profesora Novosadskog univerziteta Jovana Komišća ne iznenađuje zabrinutost akademika koji još od osamdesetih i devedesetih godina istrajavaju zalaganjima za snažnu i unitarnu Srbiju:


“Oni podsećaju na teze kojima su ti potpisnici podržavali strategiju Radovana Karadžića i njegovu maksimu o nemogućnosti zajedničkog života s početka devedesetih u Bosni i Hercegovini. To su nostalgičari poraženog projekta. Oni žive u vremenu 19. veka i silovitog etno - kulturnog inženjeringa po meri većinske nacije ili naroda, oni su zarobljeni u plemenskoj interpretaciji nacionalne države.”


Podsećamo, predlog statuta Vojvodine usaglasili su u vojvođanskom parlamentu poslanici liste Za evropsku Vojvodinu, Mađarska koalicija, socijalisti i Liga socijaldemokrata Vojvodine. Predlog je prošao i kroz dvonedeljnu javnu raspravu, a o njemu bi uskoro trebalo da se izjasne poslanici Skupštine Srbije, bez čijeg pristanka nema ni promene Statuta iz davne 1991. U kritikama u parlamentu prednjače Koštuničin DSS i Šešeljevi Radikali sa istim tvrdnjama da je u pitanju “autonomaški”, “protivustavni” dokument kojim se “razbija Srbija”. Naglašavajući da je statut u potpunosti usklađen sa Ustavom Srbije, te da su njime iskorišćene minimalne mogućnosti ustavnog okvira kako bi Vojvodina bila evropska regija, Jovan Komšić poručuje:


“Ne mogu da se pomire sa mogućnošću da postoji država i demokratija u multietničkim sredinama koja će kroz institucije autonomije dati šansu da ravnomerno participiraju u pitanjima od javnog interesa pripadnici svih etničkih zajednica, a da to ne proizvede sukobe među urođenicima. Uz sve napore urođeničkih ideologa, Vojvodina je pokazala snagu da u poslednjih dvadeset godina ne dozvoli da međusobno zaratimo zbog toga što pripadamo različitim plemenima.”

  • 16x9 Image

    Iva Martinović

    Posle petooktobarskih promena počinje da radi na beogradskom radiju Studio B, u početku kao novinar-reporter, a potom i kao urednik informativnih emisija. U aprilu 2007. prelazi na RSE, gde radi kao novinar-reporter i voditelj dnevnih informativnih emisija.

Vaše mišljenje

Prikaži komentare

XS
SM
MD
LG