Narodna skupština entiteta Republika Srpska usvojila je u srijedu 9. jula, po hitnom postupku, dopune Krivičnog zakonika kojima se uvodi kazna do tri godine zatvora svakome ko putem medija, društvenih mreža, na javnom mjestu ili javnom skupu "promoviše, veliča, širi, podržava ili podstiče pozitivno vrednovanje, prihvatanje ustaštva ili ustaške ideologije NDH i javno isticanje i promovisanje zastava i simbola Armije BiH".
Time je uvedeno novo krivično djelo javnog isticanja i promoviranja simbola Armije Republike Bosne i Hercegovine.
Istim izmjenama predviđene su i zatvorske kazne za javno promoviranje, veličanje i podržavanje ustaštva i ideologije Nezavisne države Hrvatske (NDH).
Usvajanju zakona prethodile su reakcije pravnih stručnjaka i zvaničnika, koji upozoravaju da bi njegove odredbe mogle biti u koliziji s državnim Zakonom o odbrani BiH.
Stručnjak za ustavno pravo Davor Trlin ranije je za Radio Slobodna Evropa (RSE) rekao da simboli Armije Republike BiH nisu samo historijska obilježja, nego dio zakonom uređenog sistema vojnog nasljeđa Oružanih snaga BiH.
Zakonom o odbrani BiH uspostavljena su tri pješadijska puka koja baštine tradiciju Armije Republike BiH, Vojske Republike Srpske i Hrvatskog vijeća odbrane, a pripadnici tih jedinica legalno koriste njihova obilježja tokom službenih vojnih ceremonija.
"Entitet nema nadležnost da krivičnim zakonom proglašava nezakonitim simbole koje država BiH priznaje kroz vlastiti sistem odbrane", rekao je Trlin za RSE.
Prije nego što stupi na snagu, zakon može biti osporen u Vijeću naroda Republike Srpske kroz mehanizam zaštite vitalnog nacionalnog interesa.
Ako ne bude zaustavljen u toj proceduri, bio bi objavljen u Službenom glasniku RS-a, nakon čega bi mogao biti predmet ocjene ustavnosti pred Ustavnim sudom BiH, koji bi, prema ocjeni stručnjaka za ustavno pravo Davora Trlina, mogao imati konačnu riječ.
Čitajte:
Mogu li 'ljiljani' postati krivično djelo u Republici Srpskoj?Prijedlog je ranije osporio i potpredsjednik entiteta Republika Srpska Ćamil Duraković, koji je zatražio njegovo povlačenje iz skupštinske procedure, navodeći da zadire u oblast vojnog nasljeđa koja je uređena državnim Zakonom o odbrani BiH.
Zakonom se formalno kriminalizira javno isticanje simbola Armije Republike BiH, ali su u Republici Srpskoj i ranije zabilježeni slučajevi u kojima je policija protiv građana podnosila prekršajne prijave zbog isticanja zastave Republike Bosne i Hercegovine s ljiljanima, iako nijedna zastava nije zabranjena zakonom.
Sudovi su u više takvih slučajeva ocijenili da samo isticanje zastave Republike BiH ne predstavlja ni krivično djelo ni govor mržnje.