Vlasti Republike Srpske obilježavaju "Dan RS" na 9. januar, usprkos dvjema presudama Ustavnog suda Bosne i Hercegovine koje navode da je taj datum neustavan i sporan za Bošnjake i Hrvate u Bosni i Hercegovini.
Prema izmjenama Krivičnog zakona BiH, koje je 2023. godine uveo visoki predstavnik međunarodne zajednice u BiH Christian Schmidt, predviđene su sankcije za nepoštivanje odluka Ustavnog suda BiH.
Svaka osoba uključena u organizaciju neustavnog obilježavanja 9. januara, kao dana RS-a, može biti kažnjena zatvorom od šest mjeseci do pet godina, te mjerama zabrane vršenja javne funkcije. Međutim, do sada niko nije sankcioniran.
Iz Tužilaštva BiH je za Radio Slobodna Evropa potvrđeno da je prije godinu otvoren predmet koji se tiče prethodnog obilježavanja 9. januara kao Dana Republike Srpske, te da na njemu rade dva tužioca.
Ko je učestvovao u obilježavanju neustavnog dana RS?
Na Trgu Krajine u Banjaluci bilo je raspoređeno oko 800 policajaca koji su marširali u svečenom defileu, a u događaju je sudjelovalo i približno 2.000 učesnika iz tridesetak civilnih organizacija iz tog entiteta, te susjedne Srbije.
Među uzvanicama koje su posmatrale defile bili su, među ostalima, članica Predsjedništva BiH Željka Cvijanović, premijer Republike Srpske Savo Minić s ministrima, vršiteljica dužnosti predsjednice RS-a Ana Trišić-Babić, predsjednik Narodne Skupštine RS-a Nenad Stevandić, kao i nekoliko entitetskih i državnih zastupnika.
Rod Blagojević (donji red u sredini) u Banjaluci, 9. 1. 2026.
Mjesto na bini zauzeo je i bivši predsjednik RS-a Milorad Dodik, uz Roda Blagojevića, bivšeg guvernera savezne države Illinois.
Za razliku od prethodnih godina, na bini se nije našao ruski ambasador u BiH Igor Kalabuhov.
U Banjaluci je dan ranije bio premijer Srbije Đuro Macut, dok je predsjednik Srbije Aleksandar Vućić boravio u Trebinju 5. januara na otvaranju bolnice "Sveti arhiđakon Stefan - 9. januar".
Također, govor je držao samo entitetski ministar policije Željko Budimir.
Učesnici sa zastavom Saveza ratnih veterana Srbije, Banjaluka, 9. 1. 2026.
U defileu su, pored ostalih, učestvovali i članovi ogranka ruske bajkerske grupe "Noćni vukovi", poznate po podršci Kremlju.
"Noćni vukovi" u Banjaluci, 9. 1. 2026.
Osim službenika MUP-a, među kojima i Specijalne antiterorističke jedinice i policijskih škola, defilirali su i članovi raznih boračkih organizacija.
Prikazani su i helikopteri "ANSAT" koje je Uprava za vazduhoplovstvo RS-a kupila iz Rusije, kao i oklopna vozila "Despot" i "Vihor".
Defile Specijalne antiterorističke jedinice MUP-a RS
Postrojeni su i pripadnici Civilne zaštite, Auto-moto saveza, članovi Unije studenata i Lovačkog saveza RS, kao i zaposleni u Poštama Srpske, šumarstvu, Crvenom krstu RS, te javnim preduzećima Autoputevi i Aerodromi RS.
Defilirali su i članovi više kulturno-umjetničkih društava i sportskih klubova.
Okupljeni građani tokom defilea 9. 1. 2026.
U Hramu Hrista Spasitelja ranije je služena liturgija koju je predvodio patrijarh srpski Porfirije, a obilježavanju je prisustvovalo i nekoliko ministara i poslanika iz Srbije, predvođenih ministrom kulture Nikolom Selakovićem.
Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić poslao je čestitku povodom "34 godine postojanja i borbe za očuvanje srpskog imena, vjere, tradicije, običaja i identiteta", dok je ministar policije Srbije Ivica Dačić, pored ostalog, naveo da je "9. januar jedan od najvažnijih datuma za srpski narod".
Dan Republike Srpske Vlasti Republike Srpske obiježavaju na datum kada su 1992. godine srpski predstavnici u tadašnjoj Skupštini Bosne i Hercegovine proglasili "Republiku srpskog naroda u BiH".
Bošnjaci i Hrvati taj datum doživljavaju kao početak rata u kojem su počinjeni genocid u Srebrenici i drugi ratni zločini, tokom sukoba koji je trajao do potpisivanja Daytonskog mirovnog sporazuma krajem 1995. godine.
Okupljeni građani drže registarske pločice "BL - 09 - 01 - 92"
Kancelarija visokog predstavnika (OHR) u BiH je saopćila da obilježavanje 9. januara predstavlja jasno nepoštivanje i neprovođenje konačnih i obavezujućih odluka Ustavnog suda.
Podsjetili su kako je Ustavni sud Bosne i Hercegovine naglasio da utvrđivanje 9. januara kao Dana Republike Srpske ne simbolizira kolektivno i zajedničko sjećanje u multietničkom društvu, te da je diskriminatorno.
Čitajte: Visoki predstavnik: Ignorisanje odluka Ustavnog suda BiH o 9. januaru ima krivičnopravne posljediceUz "dan Republike Srpske", obilježen je i "dan boraca Odbrambeno-otadžbinskog rata Republike Srpske", iako on nije zvaničan praznik, po Zakonu o praznicima ovog entiteta.
BiH nema zvaničan zakon o praznicima, iako je u posljednjih 25 godina bilo pokušaja njegovog donošenja, a entiteti su usvojili vlastite koji se razlikuju.
Čitajte: Bez sankcija i kazni za neustavni 9. januar: Tužiteljstvo radi, RS slavi