Dostupni linkovi

Sve RFE/RL stranice
VIJESTI
logotip stranice logotip stranice
Prethodni Naredni
Vanredno
Aktuelno

Kako je 9/11 promijenio svijet

New York, 11. septembra 2001.
New York, 11. septembra 2001.

Piše: Tony Wesolowsky

Svijet je s užasom posmatrao teroristički napad 11. septembra 2001. u kojem je poginulo gotovo 3.000 ljudi kada su se oteti avioni zabili u tornjeve blizance u New Yorku, zgradu Pentagona u blizini Washingtona i poljanu u Pennsylvaniji. Radio Slobodna Evropa prati neke od stvari koje su se promijenile od najsmrtonosnijeg napada u istoriji na američkom tlu - od sigurnosnih mjera na aerodromima i distribucije vijesti do terorističke prijetnje i situacije u Afganistanu.

'Rat je gotov'

Devetnaest militanata povezanih sa terorističkom grupom Al Kaida oteli su četiri aviona koja su iskoristili za napad 9/11. Osnivač Al Kaide Osama bin Laden je u to vrijeme bio u Afganistanu pod zaštitom talibana, islamista koji su došli na vlast 1996. Kada su odbili da ga predaju, Sjedinjene Države povele su invaziju i brzo svrgnule talibane s vlasti zarekavši se da će podržati demokratiju i eliminisati terorističku prijetnju.

Gotovo 20 godina kasnije, 30. avgusta 2021., SAD su okončale povlačenje svojih trupa nekoliko dana nakon što je predsjednik SAD Joe Biden proglasio da je "rat u Afganistanu završen" i da su talibani ponovo preuzeli kontrolu u zemlji.

Od kada je počeo rat protiv talibana 2001., poginulo je više od 3.500 osoblja koalicije predvođene SAD-om u Afganistanu, uključujući više od 2.300 pripadnika američke vojske, prema broju koji iznosi BBC.

Još 20.660 američkog vojnog osoblja ranjeno je u akcijama. Brojke su male u poređenju s gubitcima života afganistanskih civila i sigurnosnih snaga. Sada svrgnuti predsjednik Afganistana Ašraf Gani je 2019. rekao da je više od 45.000 pripadnika sigirnosnih snaga ove zemlje ubijeno za pet godina.

Prizori evakuacije iz Kabula

Gomile ljudi čekaju na asfaltu međunarodnog aerodroma Hamid Karzai u Kabulu dok ispred njih stoji transportni avion C-17 spreman za poletanje, 23. avgust 2021.
1/20 Gomile ljudi čekaju na asfaltu međunarodnog aerodroma Hamid Karzai u Kabulu dok ispred njih stoji transportni avion C-17 spreman za poletanje, 23. avgust 2021.
Evakuacije u Kabulu se zahuktavaju jer SAD i saveznici žure da transportuju svoje državljane, kao i Avganistance i Avganistanke koji su u riziku, u velikoj masovnoj logističkoj operaciji koja je dovela do haotičnih scena pre nedelju dana kada su talibani zauzeli glavni grad Avganistana.
Ljudi pokušavaju da se domognu aerodroma kako bi otišli iz zemlje, 23. avgust
2/20 Ljudi pokušavaju da se domognu aerodroma kako bi otišli iz zemlje, 23. avgust
Evakuacije u Kabulu se zahuktavaju jer SAD i saveznici žure da transportuju svoje državljane, kao i Avganistance i Avganistanke koji su u riziku, u velikoj masovnoj logističkoj operaciji koja je dovela do haotičnih scena pre nedelju dana kada su talibani zauzeli glavni grad Avganistana.
Red za ukrcavanj na vojni avion koji evakuiše sve koji imaju potrebna dokumenta za odlazak iz Avganistana, 23. avgust
3/20 Red za ukrcavanj na vojni avion koji evakuiše sve koji imaju potrebna dokumenta za odlazak iz Avganistana, 23. avgust
Evakuacije u Kabulu se zahuktavaju jer SAD i saveznici žure da transportuju svoje državljane, kao i Avganistance i Avganistanke koji su u riziku, u velikoj masovnoj logističkoj operaciji koja je dovela do haotičnih scena pre nedelju dana kada su talibani zauzeli glavni grad Avganistana.
Velike gužve na istočnoj strani kabulskog aerodroma
4/20 Velike gužve na istočnoj strani kabulskog aerodroma
Evakuacije u Kabulu se zahuktavaju jer SAD i saveznici žure da transportuju svoje državljane, kao i Avganistance i Avganistanke koji su u riziku, u velikoj masovnoj logističkoj operaciji koja je dovela do haotičnih scena pre nedelju dana kada su talibani zauzeli glavni grad Avganistana.
Mase ljudi ispred aerodroma, 23. avgust
5/20 Mase ljudi ispred aerodroma, 23. avgust
Evakuacije u Kabulu se zahuktavaju jer SAD i saveznici žure da transportuju svoje državljane, kao i Avganistance i Avganistanke koji su u riziku, u velikoj masovnoj logističkoj operaciji koja je dovela do haotičnih scena pre nedelju dana kada su talibani zauzeli glavni grad Avganistana.
Britanski i kanadski vojnici pomažu Avganistancu da pređe preko zida. On i ostali Avganistanci su čekali i nastavljaju da čekaju u delu aerodroma koji kontrolišu međunarodne vojne snage
6/20 Britanski i kanadski vojnici pomažu Avganistancu da pređe preko zida. On i ostali Avganistanci su čekali i nastavljaju da čekaju u delu aerodroma koji kontrolišu međunarodne vojne snage
Evakuacije u Kabulu se zahuktavaju jer SAD i saveznici žure da transportuju svoje državljane, kao i Avganistance i Avganistanke koji su u riziku, u velikoj masovnoj logističkoj operaciji koja je dovela do haotičnih scena pre nedelju dana kada su talibani zauzeli glavni grad Avganistana.
Ljudi se bore da uđu u međunarodni aerodrom Hamid Karzai u nadi da će otići iz zemlje, 23. avgust
7/20 Ljudi se bore da uđu u međunarodni aerodrom Hamid Karzai u nadi da će otići iz zemlje, 23. avgust
Evakuacije u Kabulu se zahuktavaju jer SAD i saveznici žure da transportuju svoje državljane, kao i Avganistance i Avganistanke koji su u riziku, u velikoj masovnoj logističkoj operaciji koja je dovela do haotičnih scena pre nedelju dana kada su talibani zauzeli glavni grad Avganistana.
Pogled iz vazduha na kretanje ljudi kroz kontrolne punktove na aerodromu
8/20 Pogled iz vazduha na kretanje ljudi kroz kontrolne punktove na aerodromu
Evakuacije u Kabulu se zahuktavaju jer SAD i saveznici žure da transportuju svoje državljane, kao i Avganistance i Avganistanke koji su u riziku, u velikoj masovnoj logističkoj operaciji koja je dovela do haotičnih scena pre nedelju dana kada su talibani zauzeli glavni grad Avganistana.
Čekanje na evakuaciju na aerodromu u Kabulu
9/20 Čekanje na evakuaciju na aerodromu u Kabulu
Evakuacije u Kabulu se zahuktavaju jer SAD i saveznici žure da transportuju svoje državljane, kao i Avganistance i Avganistanke koji su u riziku, u velikoj masovnoj logističkoj operaciji koja je dovela do haotičnih scena pre nedelju dana kada su talibani zauzeli glavni grad Avganistana.
Satelitski snimak pokazuje gomile koje se spuštaju ka aerodromu u Kabulu
10/20 Satelitski snimak pokazuje gomile koje se spuštaju ka aerodromu u Kabulu
Evakuacije u Kabulu se zahuktavaju jer SAD i saveznici žure da transportuju svoje državljane, kao i Avganistance i Avganistanke koji su u riziku, u velikoj masovnoj logističkoj operaciji koja je dovela do haotičnih scena pre nedelju dana kada su talibani zauzeli glavni grad Avganistana.
Ukrcavanje u avion za evakuaciju, 23. avgust 2023.
11/20 Ukrcavanje u avion za evakuaciju, 23. avgust 2023.
Evakuacije u Kabulu se zahuktavaju jer SAD i saveznici žure da transportuju svoje državljane, kao i Avganistance i Avganistanke koji su u riziku, u velikoj masovnoj logističkoj operaciji koja je dovela do haotičnih scena pre nedelju dana kada su talibani zauzeli glavni grad Avganistana.
Porodice se ukrcavaju u američki vojni transportni avion tokom evakuacije na aerodromu Hamid Karzai u Kabulu
12/20 Porodice se ukrcavaju u američki vojni transportni avion tokom evakuacije na aerodromu Hamid Karzai u Kabulu
Evakuacije u Kabulu se zahuktavaju jer SAD i saveznici žure da transportuju svoje državljane, kao i Avganistance i Avganistanke koji su u riziku, u velikoj masovnoj logističkoj operaciji koja je dovela do haotičnih scena pre nedelju dana kada su talibani zauzeli glavni grad Avganistana.
Kolone ljudi i automobila na severnoj kapiji aerodroma u Kabulu
13/20 Kolone ljudi i automobila na severnoj kapiji aerodroma u Kabulu
Evakuacije u Kabulu se zahuktavaju jer SAD i saveznici žure da transportuju svoje državljane, kao i Avganistance i Avganistanke koji su u riziku, u velikoj masovnoj logističkoj operaciji koja je dovela do haotičnih scena pre nedelju dana kada su talibani zauzeli glavni grad Avganistana.
Američki marinci pomažu na kontrolnom punktu za evakuaciju (ECC) na aerodromu
14/20 Američki marinci pomažu na kontrolnom punktu za evakuaciju (ECC) na aerodromu
Evakuacije u Kabulu se zahuktavaju jer SAD i saveznici žure da transportuju svoje državljane, kao i Avganistance i Avganistanke koji su u riziku, u velikoj masovnoj logističkoj operaciji koja je dovela do haotičnih scena pre nedelju dana kada su talibani zauzeli glavni grad Avganistana.
Avganistanci se ukrcavaju u avion za evakuaciju, 22. avgust 2021.
15/20 Avganistanci se ukrcavaju u avion za evakuaciju, 22. avgust 2021.
Evakuacije u Kabulu se zahuktavaju jer SAD i saveznici žure da transportuju svoje državljane, kao i Avganistance i Avganistanke koji su u riziku, u velikoj masovnoj logističkoj operaciji koja je dovela do haotičnih scena pre nedelju dana kada su talibani zauzeli glavni grad Avganistana.
Ukrcavanje u američke vojne avione, 21. avgust 2021.
16/20 Ukrcavanje u američke vojne avione, 21. avgust 2021.
Evakuacije u Kabulu se zahuktavaju jer SAD i saveznici žure da transportuju svoje državljane, kao i Avganistance i Avganistanke koji su u riziku, u velikoj masovnoj logističkoj operaciji koja je dovela do haotičnih scena pre nedelju dana kada su talibani zauzeli glavni grad Avganistana.
Američki vojnik donosi vodu porodicama tokom evakuacije na aerodromu, 22. avgusta
17/20 Američki vojnik donosi vodu porodicama tokom evakuacije na aerodromu, 22. avgusta
Evakuacije u Kabulu se zahuktavaju jer SAD i saveznici žure da transportuju svoje državljane, kao i Avganistance i Avganistanke koji su u riziku, u velikoj masovnoj logističkoj operaciji koja je dovela do haotičnih scena pre nedelju dana kada su talibani zauzeli glavni grad Avganistana.
Velike grupe ljudi čekaju evakuaciju na aerodromu, 23. avgust
18/20 Velike grupe ljudi čekaju evakuaciju na aerodromu, 23. avgust
Evakuacije u Kabulu se zahuktavaju jer SAD i saveznici žure da transportuju svoje državljane, kao i Avganistance i Avganistanke koji su u riziku, u velikoj masovnoj logističkoj operaciji koja je dovela do haotičnih scena pre nedelju dana kada su talibani zauzeli glavni grad Avganistana.
Mase ljudi pokušavaju da uđu u aerodrom, 23. avgust 2021.
19/20 Mase ljudi pokušavaju da uđu u aerodrom, 23. avgust 2021.
Evakuacije u Kabulu se zahuktavaju jer SAD i saveznici žure da transportuju svoje državljane, kao i Avganistance i Avganistanke koji su u riziku, u velikoj masovnoj logističkoj operaciji koja je dovela do haotičnih scena pre nedelju dana kada su talibani zauzeli glavni grad Avganistana.
Gužve oko aerodroma zbog evakuacije, 23. avgust 2021.
20/20 Gužve oko aerodroma zbog evakuacije, 23. avgust 2021.
Evakuacije u Kabulu se zahuktavaju jer SAD i saveznici žure da transportuju svoje državljane, kao i Avganistance i Avganistanke koji su u riziku, u velikoj masovnoj logističkoj operaciji koja je dovela do haotičnih scena pre nedelju dana kada su talibani zauzeli glavni grad Avganistana.
Prethodni slajd
Naredni slajd

Istraživanje Univerziteta Brown, takođe iz 2019. procijenilo je da je gubitak života u afganistanskoj vojsci i policiji veći od 64.000 od oktobra 2001. kada je započeo konflikt.

Što se tiče finansijskih troškova ostaje nejasno koliko novca su Sjedinjene Države potrošile na Afganistan i rat koji se vodio.

Biden je nedavno ukazao na brojku od dvije hiljade milijardi. Ovaj iznos se najvjerovatnije bazira na skorijoj studiji Univerziteta Brown koja je uključivala i kamate na dugove korištene za finansiranje rata i troškove kao što je briga o veteranima.

Teroristička prijetnja

Al Kaida je mnogo slabija nego što je bila 2001., a ekstremistička grupa "Islamska država" (IDIL) je slabija nego što je bila kada je 2014. zauzela dijelove Sirije i Iraka. Sjedinjene Države nije pogodila još jedna katastrofa, napad razmjera 9/11.

Podaci iz think tanka New America daju indicije da je 107 Amerikanaca poginulo u džihadističkim napadima na teritoriji SAD od 11. septembra od kojih je gotovo polovina ubijena u noćnom klubu Pulse u Orlandu na Floridi 2016. Napad je izveo Omar Mateen koji je objavio svoju odanost "Islamskoj državi".

U Evropi je ovaj broj veći.

Napadači i bombaši samoubice "Islamske države" 2015. godine ubili su 130 ljudi u koordinisanim napadima u Parizu. Evropa, gdje su zakoni o nošenju oružja mnogo strožiji nego u Sjedinjenim Državama takođe je svjedočila više napada noževima i drugih napada s manje žrtava.

Ali, od 2016. broj takvih napada je opao i u Evropi i u Sjedinjenim Državama, napisao je Daniel Byman u članku za Foreign Affairs, napominjući da se ovaj pad vezuje za slabljenje "Islamske države".

Međutim, drugdje, uključujući Afriku, Bliski istok i južnu Aziju, "džihadističke grupe su mnogo aktivnije nego što su bile prije 11. septembra", napisao je Byman.

"Al Kaida je prisutna, među ostalim državama, u Afganistanu, Alžiru, Bangladešu, Egiptu, Indiji, Iranu, Libiji, Maliju, Pakistanu, Saudijskoj Arabiji, Somaliji, Siriji, Tunisu, Turskoj i Jemenu. IDIL je prisutan u većini tih zemalja plus u Kamerunu, Čadu, Iraku, Mozambiku, Nigeriji i Rusiji.

Mnoge od tih država pate zbog građanskih ratova u kojima su džihadističke grupe aktivni učesnici. U ovim konfliktima poginulo je na stotine hiljada ljudi", napisao je on.

Bin Laden i dalje progoni Pakistan
Embed
Bin Laden i dalje progoni Pakistan
Izvor Radio Slobodna Evropa

No media source currently available

0:00 0:02:54 0:00
Direktan link

Američki stavovi

Dvadeset godina nakon 11. septembra broj Amerikanaca koji vide terorizam kao glavni nacionalni problem zabilježio je oštar pad, prema anketama Pew centra. Važnije zabrinutosti za Amerikance su sada, prema Istraživačkom centru Pew, ekonomija, pandemija COVID-19 i rasizam.

Zabilježeno je da je ranije ove godine, prije povlačenja SAD i talibanskog preuzimanja kontrole u Afganistanu, donekle veći broj odraslih osoba rekao da je domaći terorizam veoma veliki nacionalni problem (35 procenata) nego što je to rečeno za međunarodni terorizam. Ali mnogi su izrazili zabrinutost u vezi pristupačnosti zdravstvenom osiguranju (56 procenata) i deficitu u federalnom budžetu (49 procenata) navodeći ih kao veće probleme od međunarodnog terorizma.

U anketi USA Today i Univerziteta Suffolk, pandemija COVID-19 je nazvana većim izazovom za zemlju nego što je to teroristički napad 2001. Ali u najvećem procentu do sada, 60 do 38 posto, rekli su da je 9/11 je promijenio živote Amerikanaca zauvijek.

Potraga za pravdom

Dok je prošlo više od deset godina od kada je Osama bin Laden, osnivač Al Kaide, ubijen u akcili specijalaca - SEAL Team 6, u Abotabadu u Pakistanu niko ko mu je pomagao u izvođenju napada nije osuđen i samo jedna osoba, Zakarias Musauo je priznao krivicu i osuđen je na doživotni zatvor.

Deset godina kasnije: Ubistvo Osame bin Ladena

Teroristički napadi 11. septembra u New Yorku (na fotografiji), Washingtonu i Pennsylvaniji 2001. godine dali su ponovnu hitnost potrage za saudijskim terorističkim vođom Osamom bin Ladenom. Potraga je započela 1990-ih.
1/19 Teroristički napadi 11. septembra u New Yorku (na fotografiji), Washingtonu i Pennsylvaniji 2001. godine dali su ponovnu hitnost potrage za saudijskim terorističkim vođom Osamom bin Ladenom. Potraga je započela 1990-ih.
Fotografija za koju se vjeruje da prikazuje Bin Ladena na satu džudoa u Saudijskoj Arabiji početkom 1980-ih. Bin Laden bio je sin milijardera građevinskog mogula s bliskim osobnim vezama sa saudijskom kraljevskom obitelji.<br /> <br /> Jimmy Wu, instruktor džudoa koji je podijelio ovu fotografiju iz svog vremena u Saudijskoj Arabiji, rekao je za Reuters da se sjeća visokog studenta borilačkih vještina koji ga je jednom izgrdio nakon što je Wuova supruga ušla u judo centar, rekavši mu da tamo ne smiju biti žene. &quot;[Bin Laden] nije odobrio [njezinu prisutnost]&quot;, rekao je.
2/19 Fotografija za koju se vjeruje da prikazuje Bin Ladena na satu džudoa u Saudijskoj Arabiji početkom 1980-ih. Bin Laden bio je sin milijardera građevinskog mogula s bliskim osobnim vezama sa saudijskom kraljevskom obitelji.

Jimmy Wu, instruktor džudoa koji je podijelio ovu fotografiju iz svog vremena u Saudijskoj Arabiji, rekao je za Reuters da se sjeća visokog studenta borilačkih vještina koji ga je jednom izgrdio nakon što je Wuova supruga ušla u judo centar, rekavši mu da tamo ne smiju biti žene. "[Bin Laden] nije odobrio [njezinu prisutnost]", rekao je.
Kamp za obuku džihadista koji se bore protiv sovjetskih snaga koje su napale Afganistan 1979. godine<br /> <br /> Bin Laden iskoristio je svoje naslijeđeno bogatstvo za financiranje kampova za obuku u Pakistanu, gdje su strani borci mogli vježbati za borbu i prelaziti granicu s Afganistanom za borbu protiv sovjetskih trupa. Saudijski milioner osobno se borio u posljednjim fazama rata, koji je završio 1989. godine kada se Sovjetski savez povukao iz Afganistana.
3/19 Kamp za obuku džihadista koji se bore protiv sovjetskih snaga koje su napale Afganistan 1979. godine

Bin Laden iskoristio je svoje naslijeđeno bogatstvo za financiranje kampova za obuku u Pakistanu, gdje su strani borci mogli vježbati za borbu i prelaziti granicu s Afganistanom za borbu protiv sovjetskih trupa. Saudijski milioner osobno se borio u posljednjim fazama rata, koji je završio 1989. godine kada se Sovjetski savez povukao iz Afganistana.
Otprilike na kraju sovjetsko-afganistanskog rata, bin Laden (u sredini 1998.) formirao je ono što je postalo poznato kao Al-Kaida. Tada je teroristički vođa objavio rat &quot;Židovima i križarima&quot; i proglasio da je ubijanje zapadnjaka &quot;individualna dužnost svakog muslimana&quot;.
4/19 Otprilike na kraju sovjetsko-afganistanskog rata, bin Laden (u sredini 1998.) formirao je ono što je postalo poznato kao Al-Kaida. Tada je teroristički vođa objavio rat "Židovima i križarima" i proglasio da je ubijanje zapadnjaka "individualna dužnost svakog muslimana".
Dim izbija iz zgrade nekoliko trenutaka nakon eksplozije kamiona-bombe u američkom veleposlanstvu u Nairobiju u Keniji, 1998.<br /> &nbsp;<br /> Tokom 1990-ih Bin Laden je preuzeo odgovornost za nekoliko terorističkih napada, uključujući bombaške napade američkim veleposlanstvima u Keniji i Tanzaniji. Većina od 224 osobe ubijene u napadima bili su lokalni Afrikanci.
5/19 Dim izbija iz zgrade nekoliko trenutaka nakon eksplozije kamiona-bombe u američkom veleposlanstvu u Nairobiju u Keniji, 1998.
 
Tokom 1990-ih Bin Laden je preuzeo odgovornost za nekoliko terorističkih napada, uključujući bombaške napade američkim veleposlanstvima u Keniji i Tanzaniji. Većina od 224 osobe ubijene u napadima bili su lokalni Afrikanci.
Muslimanska brigada bosanske vojske marširala je paradom u Zenici 1995. godine.<br /> &nbsp;<br /> Također se smatra da je Bin Laden sudjelovao u pomaganju dolaska stranih džihadista da se bore zajedno s bosanskim muslimanima tokom ratova 1990-ih u bivšoj Jugoslaviji. Strani islamistički borci bili su poznati po svojoj brutalnosti.
6/19 Muslimanska brigada bosanske vojske marširala je paradom u Zenici 1995. godine.
 
Također se smatra da je Bin Laden sudjelovao u pomaganju dolaska stranih džihadista da se bore zajedno s bosanskim muslimanima tokom ratova 1990-ih u bivšoj Jugoslaviji. Strani islamistički borci bili su poznati po svojoj brutalnosti.
Afganistanski borci promatraju eksplozije američkih bombi koje potresaju afganistanski planinski kompleks Tora Bora u decembru 2001. godine.<br /> &nbsp;<br /> Kad su Sjedinjene Države napale Afganistan nakon napada 11. septembra, na niz planinskih špilja poznatih kao Tora Bora pokrenut je masivni zračni napad podržan od kopnenih boraca. Vjerovalo se da se Bin Laden i njegovi borci za Al-Kaidu skrivaju unutar Tora Bore u tim planinama prije nego što je pobjegao u Pakistan.
7/19 Afganistanski borci promatraju eksplozije američkih bombi koje potresaju afganistanski planinski kompleks Tora Bora u decembru 2001. godine.
 
Kad su Sjedinjene Države napale Afganistan nakon napada 11. septembra, na niz planinskih špilja poznatih kao Tora Bora pokrenut je masivni zračni napad podržan od kopnenih boraca. Vjerovalo se da se Bin Laden i njegovi borci za Al-Kaidu skrivaju unutar Tora Bore u tim planinama prije nego što je pobjegao u Pakistan.
Bin Laden gleda sebe na televiziji, vjerovatno u svom skrovištu u Abbottabadu, Pakistan, u nedatiranom kućnom videu.<br /> &nbsp;<br /> Islamistički bjegunac uspio je izbjeći i bombe i američke specijalne snage kada je skliznuo preko granice u Pakistan.
8/19 Bin Laden gleda sebe na televiziji, vjerovatno u svom skrovištu u Abbottabadu, Pakistan, u nedatiranom kućnom videu.
 
Islamistički bjegunac uspio je izbjeći i bombe i američke specijalne snage kada je skliznuo preko granice u Pakistan.
Fotografije bespilotnih letjelica CIA-e koje prikazuju kuću u Abbottabadu<br /> &nbsp;<br /> Bin Laden se uputio u sjeverni pakistanski grad Abbottabad, gdje je oko 2005. godine izgrađen veliki kompleks opasan visokim zidovima. Lokalno stanovništvo primijetilo je da su stanovnici kompleksa spaljivali svoje smeće umjesto da ga iznesu na sakupljanje.
9/19 Fotografije bespilotnih letjelica CIA-e koje prikazuju kuću u Abbottabadu
 
Bin Laden se uputio u sjeverni pakistanski grad Abbottabad, gdje je oko 2005. godine izgrađen veliki kompleks opasan visokim zidovima. Lokalno stanovništvo primijetilo je da su stanovnici kompleksa spaljivali svoje smeće umjesto da ga iznesu na sakupljanje.
Ilustracija kompleksa u Abbottabadu, koji je na gornjem balkonu imao &quot;zid privatnosti&quot;<br /> &nbsp;<br /> Teorije se razlikuju o tome kako je Bin Laden na kraju praćen, ali špijuniranje zgrade navodno je bilo relativno lako zbog visine.
10/19 Ilustracija kompleksa u Abbottabadu, koji je na gornjem balkonu imao "zid privatnosti"
 
Teorije se razlikuju o tome kako je Bin Laden na kraju praćen, ali špijuniranje zgrade navodno je bilo relativno lako zbog visine.
Predgrađe u Abbottabadu&nbsp;<br /> &nbsp;<br /> Do 2010. godine, nadzorni tim CIA-e koji je mjesecima proveo u obližnjoj kući &quot;promatrajući iza stakla&quot; s teleobjektivima i infracrvenom opremom, bio je uvjeren da su&nbsp; tajanstveni stanovnici kompleksa Bin Laden i njegova obitelj.
11/19 Predgrađe u Abbottabadu 
 
Do 2010. godine, nadzorni tim CIA-e koji je mjesecima proveo u obližnjoj kući "promatrajući iza stakla" s teleobjektivima i infracrvenom opremom, bio je uvjeren da su  tajanstveni stanovnici kompleksa Bin Laden i njegova obitelj.
Pripadnici jedinice Navy Seals američke mornarica tokom treninga&nbsp;<br /> &nbsp;<br /> U rano jutro 2. maja 2011. godine, deseci komandosa američkih marinaca prebačeni su iz zračne baze u Afganistanu u Abottabad. Timovi su letjeli helikopterima prelazili nisko iznad terena kako bi izbjegli da ih pakistanska vojska detektira.
12/19 Pripadnici jedinice Navy Seals američke mornarica tokom treninga 
 
U rano jutro 2. maja 2011. godine, deseci komandosa američkih marinaca prebačeni su iz zračne baze u Afganistanu u Abottabad. Timovi su letjeli helikopterima prelazili nisko iznad terena kako bi izbjegli da ih pakistanska vojska detektira.
Američki predsjednik Barack Obama (drugi slijeva) i tadašnji potpredsjednik Joe Biden (lijevo) zajedno s članovima nacionalnog sigurnosnog tima promatraju kako se odvija akcija.<br /> &nbsp;<br /> Biden je navodno bio jedini najviši dužnosnik koji se usprotivio napadu koji se tada dogodio.
13/19 Američki predsjednik Barack Obama (drugi slijeva) i tadašnji potpredsjednik Joe Biden (lijevo) zajedno s članovima nacionalnog sigurnosnog tima promatraju kako se odvija akcija.
 
Biden je navodno bio jedini najviši dužnosnik koji se usprotivio napadu koji se tada dogodio.
Rotor uništenog američkog helikoptera na lokaciji Bin Ladenovog skrovišta&nbsp;<br /> &nbsp;<br /> Napad je započeo loše kad su turbulencije stvorene složenim zidovima uzrokovale gubitak visine i pad jednog helikoptera. No, komandosi i dresirani belgijski pas silom su se probili unutar rezidencije i ubili Bin Ladena. Navy Seals uništili su helikopter eksplozivom prije nego što su se za bijeg ugurali u drugi helikopter s tijelom Bin Ladena.
14/19 Rotor uništenog američkog helikoptera na lokaciji Bin Ladenovog skrovišta 
 
Napad je započeo loše kad su turbulencije stvorene složenim zidovima uzrokovale gubitak visine i pad jednog helikoptera. No, komandosi i dresirani belgijski pas silom su se probili unutar rezidencije i ubili Bin Ladena. Navy Seals uništili su helikopter eksplozivom prije nego što su se za bijeg ugurali u drugi helikopter s tijelom Bin Ladena.
Njujorčanka slavi vijest o ubistvu Bin Ladena.<br /> &nbsp;<br /> Nakon što je DNK test na tijelu vođe Al-Kaide potvrdio njegov identitet, američke su ga snage pokopale u roku od 24 sata od njegove smrti, prema islamskom običaju.
15/19 Njujorčanka slavi vijest o ubistvu Bin Ladena.
 
Nakon što je DNK test na tijelu vođe Al-Kaide potvrdio njegov identitet, američke su ga snage pokopale u roku od 24 sata od njegove smrti, prema islamskom običaju.
Mještani se okupljaju oko Bin Ladenova imanja 4. maja 2011.<br /> &nbsp;<br /> Činjenica da je mjesto kompleksa nekoliko minuta hoda od pakistanske vojne baze, izazvalo je sumnju da je vojska znala za Bin Ladenovo boravište.
16/19 Mještani se okupljaju oko Bin Ladenova imanja 4. maja 2011.
 
Činjenica da je mjesto kompleksa nekoliko minuta hoda od pakistanske vojne baze, izazvalo je sumnju da je vojska znala za Bin Ladenovo boravište.
Lokalni dječaci sakupljaju komade iz američkog helikoptera dan nakon što su ga američki komandosi uništili nakon pada na Bin Ladenovo imanje.<br /> &nbsp;<br /> Pakistanski premijer Imran Khan prepoznao je 2020. vjerovatne &quot;veze&quot; između vojske svoje zemlje i Bin Ladena kad se čelnik Al-Kaide skrivao u Pakistanu, ali porekao je da postoje veze na visokoj razini.
17/19 Lokalni dječaci sakupljaju komade iz američkog helikoptera dan nakon što su ga američki komandosi uništili nakon pada na Bin Ladenovo imanje.
 
Pakistanski premijer Imran Khan prepoznao je 2020. vjerovatne "veze" između vojske svoje zemlje i Bin Ladena kad se čelnik Al-Kaide skrivao u Pakistanu, ali porekao je da postoje veze na visokoj razini.
Rušenje kompleksa 2021. godine.&nbsp;<br /> &nbsp;<br /> Fotografije tijela Bin Ladena nikada nisu objavljene, navodno zbog njihove jezive naravi.
18/19 Rušenje kompleksa 2021. godine. 
 
Fotografije tijela Bin Ladena nikada nisu objavljene, navodno zbog njihove jezive naravi.
Muškarac šeta blizu mjesta gdje je nekada stajao Bin Ladenov kompleks, 2012. godine.&nbsp;<br /> &nbsp;<br /> Satelitske fotografije iz 2021. pokazuju kako su u susjedstvu od 2011. godine izgrađeni deseci novih kuća, ali mjesto kuće u kojoj je bio Bin Laden će ostati prazno i mještani ga koriste za igranje kriketa.
19/19 Muškarac šeta blizu mjesta gdje je nekada stajao Bin Ladenov kompleks, 2012. godine. 
 
Satelitske fotografije iz 2021. pokazuju kako su u susjedstvu od 2011. godine izgrađeni deseci novih kuća, ali mjesto kuće u kojoj je bio Bin Laden će ostati prazno i mještani ga koriste za igranje kriketa.
Prethodni slajd
Naredni slajd

Suđenje navodnom glavnom mozgu operacije teroristočkog napada 9/11, Kalidu Šeiku Mohamedu treba ponovo da počne nakon niza odlaganja, između ostalog i zbog pandemije COVID-19.

Ministarstvo pravde SAD je najavilo da je Federalni istražni biro (FBI) nedavno zaključio jedan dio svoje istrage o napadima i da radi reviziju nekih od dokumenata koji su dugo vremena nosili oznaku povjerljivo kako bi se utvrdilo da li oni sada mogu biti otkriveni. Biden je 3. septembra potpisao izvršnu naredbu kojim se ukazuje na skidanje oznake povjerljivosti sa određenih dokumenata povezanih sa 9/11 koji će biti dostupni u narednih šest mjeseci. Ova naredba dolazi u trenutku velikog pritiska porodica žrtava koje traže da saznaju da li je Saudijska Arabija pomogla otmičarima aviona.

Danny Gonzalez, bivši agent FBI-a koji je radio na ovoj operaciji, rekao je za CBS News da je uvjeren da su dvojica otmičara imali mrežu podrške u Sjedinjenim Državama. "Devetnaest otmičara ne mogu sami da počine masovno ubistvo sa 3.000 žrtava", rekao je Gonzales u prvom televizijskom intervjuu o istrazi.

Porodice žrtava napada 9/11 tuže Saudijsku Arabiju. Saudijci poriču zvaničnu povezanost a izvještaj komisije za 9/11 nije našao direktnu vezu. Petnaestorica otmičara su bili Saudijci kao i bin Laden.

Način na koji pratimo vijesti

Nakon što je prvi avion udario u Svjetski trgovinski centar 11. septembra 2001. ljudi su mahom bili prikovani za televizore - ili su slušali radio - kako bi dobili najnovije vijesti o napadu. Danas, ova dva medijska formata su gurnuti u stranu ili, u najmanju ruku, protok informacije je uvećan, drugim sredstvima i platformama.

Vijesti se sada brzo šire web stranicama, platformama društvenih medija, pozivima s mobilnih telefona i tekstualnim porukama.

"U to vrijeme, društveni mediji nisu bili masovno prihvaćeni, a ko je još znao šta je tweet u vrijeme kada se većina ljudi još uvijek oslanjala na fiksne telefone u kućama", nedavno su napisali Darrell M. West i Nicol Turner Lee sa Instituta Brookings u Washingtonu.

Šta je mana toga? Bezbroj platformi otvara vrata dezinformacijama, napisali su oni.

"Zamislite samo pakosti i podvale koje su mogle da nastanu u vezi napada u stilu 11. septembra u vrijeme društvenih medija. Odmah bi se spekulisalo o tome šta se dogodilo i ko je odgovoran. Ako su nedavni događaji bilo kakav pokazatelj, vjerovatno bi bio širok spektar potencijalnih osumnjičenih: strani teroristi, domaći agenti, politički protivnici, imigranti ili rasne, vjerske i etničke manjine".

Sigurnost na aerodromima

Skidanje kaiševa, cipela i pražnjenje sadržaja novčanika, džepova i torbica - sve je to postalo sastavni dio novih sigurnosnih normi nakon 9/11. Stvari koje bi se mogle upotrijebiti kao oružje poput skalpela koje su tog utorka ujutro koristili otmičari četiri komercijalna leta, zabranjeni su. Nakon pokušaja "bombardera u cipelama" Richarda Reida da u decembru 2001. obori avion koji je letio iz Pariza za Miami, na sigurnosnim kontrolnim tačkama počelo je sa skidanjem obuće.

Druga pravila u početku su zbunjivala putnike, kao što je ograničenje unosa tekućine, jer bi se pogrešna tečnost mogla upotrijebiti za izradu bombe. Novi propisi doveli su do dužih redova na aerodromima i natjerali putnike da dođu ranije kako bi stigli na let.

Sudeći po broju otmica aviona od 9/11, i u SAD i izvan, globalno ojačane sigirnosne mjere na aerodromima možda su većim dijelom uspješne - uz smrtonosne izuzetke. Avion ruske aviokompanije se 2015. srušio ubrzo nakon polijetanja sa Šarm el-Šeika u Egiptu. Američki i britanski zvaničnici sumnjali su da ga je oborila bomba. Međutim, bio je to izuzetak više nego pravilo.

Povezani sadržaji
​
XS
SM
MD
LG