Dostupni linkovi

Sve RFE/RL stranice
VIJESTI
logotip stranice logotip stranice
Prethodni Naredni
Vanredno
Vesti

Na Crvenom trgu obeleženo 100 godina od Lenjinove smrti

Pristalice ruske Komunističke partije drže portret Vladimira Iljiča Lenjina na Crvnom trgu, Moskva, 24. januar 2024.
Pristalice ruske Komunističke partije drže portret Vladimira Iljiča Lenjina na Crvnom trgu, Moskva, 24. januar 2024.

Desetak ruskih komunista okupilo se u nedelju na Crvenom trgu da obeleži 100. godišnjicu smrti Vladimira Iljiča Lenjina, na jednom od retkih zvaničnih događaja u čast osnivača Sovjetskog Saveza.

Obični Rusi su uglavnom ignorisali stogodišnjicu smrti boljševičkog revolucionara, ali Lenjina i dalje poštuju oni koji gaje nostalgiju za SSSR-om.

"Došla sam ovde da odam počast Vladimiru Lenjinu – našem lideru, osnivaču sovjetske države", rekla je 47-godišnja Julija, jedna od mnogih obožavalaca koji su se okupili ispred Lenjinovog mauzoleja na niskim temperaturama.

"Njegove ideje osvetlile su put mnogim revolucionarima, borcima za svetlu budućnost naroda, za pravdu", rekla je ona za AFP.

Okupljeni na Crvenom trgu su nosili portrete pokojnog lidera i mahali zastavama Ruske komunističke partije – jedne od retkih političkih partija kojima je dozvoljeno da učestvuju na izborima.

Kako je izgrađen i obnovljen Lenjinov mauzolej

Lenjinov mauzolej (desno) na Crvenom trgu u oktobru 1962.<br /> <br /> Smješten među tornjevima Kremlja i kupolama hrama Vasilija Blaženog, Lenjinov mauzolej već 100 godina je znamenitost središnje Moskve. Nekoć je ovo mjesto sasvim drugačije izgledalo.
1/14 Lenjinov mauzolej (desno) na Crvenom trgu u oktobru 1962.

Smješten među tornjevima Kremlja i kupolama hrama Vasilija Blaženog, Lenjinov mauzolej već 100 godina je znamenitost središnje Moskve. Nekoć je ovo mjesto sasvim drugačije izgledalo.
Nakon smrti Vladimira Lenjina u januaru 1924. godine, moskovski Crveni trg dobio je veliko zdanje sastavljeno od blokova u kojem će balzamirano tijelo utemeljitelja Sovjetskog Saveza vječno počivati.
Boljševici na otvaranju spomen-reljefa na zidinama Kremlja.<br /> <br /> U godinama neposredno nakon Oktobarske revolucije 1917., na mjestu današnjeg mauzoleja nalazio se ovaj bareljef u spomen na komuniste koji su ubijeni u revoluciji 1917. i pokopani u masovnim grobnicama podno zidina Kremlja. Na ovoj fotografiji iz novembra 1918. Vladimir Lenjin (u sredini lijevo, dodiruje kapu) stoji gotovo na tačnom mjestu gdje će nekoliko godina kasnije biti postavljeno njegovo balzamirano tijelo.
2/14 Boljševici na otvaranju spomen-reljefa na zidinama Kremlja.

U godinama neposredno nakon Oktobarske revolucije 1917., na mjestu današnjeg mauzoleja nalazio se ovaj bareljef u spomen na komuniste koji su ubijeni u revoluciji 1917. i pokopani u masovnim grobnicama podno zidina Kremlja. Na ovoj fotografiji iz novembra 1918. Vladimir Lenjin (u sredini lijevo, dodiruje kapu) stoji gotovo na tačnom mjestu gdje će nekoliko godina kasnije biti postavljeno njegovo balzamirano tijelo.
Nakon smrti Vladimira Lenjina u januaru 1924. godine, moskovski Crveni trg dobio je veliko zdanje sastavljeno od blokova u kojem će balzamirano tijelo utemeljitelja Sovjetskog Saveza vječno počivati.
Kip radnika na Crvenom trgu. Fotografija načinjena 1920-ih godina.<br /> <br /> Godine 1922. ovaj gipsani spomenik radniku postavljen je nekoliko metara južno od mjesta gdje će uskoro biti podignut Lenjinov mauzolej.
3/14 Kip radnika na Crvenom trgu. Fotografija načinjena 1920-ih godina.

Godine 1922. ovaj gipsani spomenik radniku postavljen je nekoliko metara južno od mjesta gdje će uskoro biti podignut Lenjinov mauzolej.
Nakon smrti Vladimira Lenjina u januaru 1924. godine, moskovski Crveni trg dobio je veliko zdanje sastavljeno od blokova u kojem će balzamirano tijelo utemeljitelja Sovjetskog Saveza vječno počivati.
Stariji boljševici, uključujući Feliksa Dzeržinskog (stoji, treći slijeva), ozloglašenog osnivača sovjetske tajne policije koji je organizirao mnoga masovna ubistva koja su izvršili boljševici, gledaju Lenjinovo tijelo, januara 1924.<br /> <br /> Nakon Lenjinove smrti izbila je rasprava o tome što učiniti s njegovim tijelom. Josif Staljin se zalagao za balzamiranje tijela u cilju javnog izlaganja, rekavši da očuvanje &quot;neće biti u suprotnosti sa starim ruskim običajima&quot;. Leon Trocki, još jedan boljševički vođa, ustuknuo je od ideje da se od revolucionara napravi relikvija nalik svecu. Očuvanje tijela za javno štovanje ne bi imalo &quot;ništa zajedničko s naukom marksizma&quot;, poručio je.
4/14 Stariji boljševici, uključujući Feliksa Dzeržinskog (stoji, treći slijeva), ozloglašenog osnivača sovjetske tajne policije koji je organizirao mnoga masovna ubistva koja su izvršili boljševici, gledaju Lenjinovo tijelo, januara 1924.

Nakon Lenjinove smrti izbila je rasprava o tome što učiniti s njegovim tijelom. Josif Staljin se zalagao za balzamiranje tijela u cilju javnog izlaganja, rekavši da očuvanje "neće biti u suprotnosti sa starim ruskim običajima". Leon Trocki, još jedan boljševički vođa, ustuknuo je od ideje da se od revolucionara napravi relikvija nalik svecu. Očuvanje tijela za javno štovanje ne bi imalo "ništa zajedničko s naukom marksizma", poručio je.
Nakon smrti Vladimira Lenjina u januaru 1924. godine, moskovski Crveni trg dobio je veliko zdanje sastavljeno od blokova u kojem će balzamirano tijelo utemeljitelja Sovjetskog Saveza vječno počivati.
Prvi mauzolej Lenjina, snimljen vjerovatno krajem januara 1923. godine.<br /> <br /> Dan nakon što je Lenjin umro, arhitekti Alekseju Ščusevu naređeno je da izgradi monumentalnu građevinu za smještaj tijela sovjetskog utemeljitelja - za samo tri dana. Drveni spomenik dovršen je u predviđenom roku i hiljade građana počelo je pristizati kako bi vidjeli tijelo.
5/14 Prvi mauzolej Lenjina, snimljen vjerovatno krajem januara 1923. godine.

Dan nakon što je Lenjin umro, arhitekti Alekseju Ščusevu naređeno je da izgradi monumentalnu građevinu za smještaj tijela sovjetskog utemeljitelja - za samo tri dana. Drveni spomenik dovršen je u predviđenom roku i hiljade građana počelo je pristizati kako bi vidjeli tijelo.
Nakon smrti Vladimira Lenjina u januaru 1924. godine, moskovski Crveni trg dobio je veliko zdanje sastavljeno od blokova u kojem će balzamirano tijelo utemeljitelja Sovjetskog Saveza vječno počivati.
Boljševički vođe, uključujući Josifa Staljina (treći s desna, gleda prema kameri), stoji na vidikovcu drugog mauzoleja 1926. godine.<br /> <br /> Ščusev je u&nbsp;martu 1924. sagradio ovaj veći drveni mauzolej. S prvim, manjim dizajnom bilo je nekoliko problema. Jedan od ključnih bila je toplota unutar zdanja uslijed stalnog protoka ožalošćenih što je predstavljalo opasnost po balzamirano Lenjinovo tijelo.
6/14 Boljševički vođe, uključujući Josifa Staljina (treći s desna, gleda prema kameri), stoji na vidikovcu drugog mauzoleja 1926. godine.

Ščusev je u martu 1924. sagradio ovaj veći drveni mauzolej. S prvim, manjim dizajnom bilo je nekoliko problema. Jedan od ključnih bila je toplota unutar zdanja uslijed stalnog protoka ožalošćenih što je predstavljalo opasnost po balzamirano Lenjinovo tijelo.
Nakon smrti Vladimira Lenjina u januaru 1924. godine, moskovski Crveni trg dobio je veliko zdanje sastavljeno od blokova u kojem će balzamirano tijelo utemeljitelja Sovjetskog Saveza vječno počivati.
Ovo je jedan od oko 100 nacrta za mauzolej Lenjinu iz 1925. godine.<br /> <br /> U januaru 1925. održan je konkurs za nacrt trajnog Lenjinovog mauzoleja.
7/14 Ovo je jedan od oko 100 nacrta za mauzolej Lenjinu iz 1925. godine.

U januaru 1925. održan je konkurs za nacrt trajnog Lenjinovog mauzoleja.
Nakon smrti Vladimira Lenjina u januaru 1924. godine, moskovski Crveni trg dobio je veliko zdanje sastavljeno od blokova u kojem će balzamirano tijelo utemeljitelja Sovjetskog Saveza vječno počivati.
Još jedan nacrt plana mauzoleja koji pokazuje kako je moskovski Crveni trg mogao izgledati.
8/14 Još jedan nacrt plana mauzoleja koji pokazuje kako je moskovski Crveni trg mogao izgledati.
Nakon smrti Vladimira Lenjina u januaru 1924. godine, moskovski Crveni trg dobio je veliko zdanje sastavljeno od blokova u kojem će balzamirano tijelo utemeljitelja Sovjetskog Saveza vječno počivati.
Podizanje temelja Lenjinovog mauzoleja kasnih 1920-ih godina.<br /> <br /> Arhitekt Aleksej Ščusev predao je skicu za mauzolej od crvenog i crnog granita koja je odjeknula nakon njegove dvije ranije drvene konstrukcije zdanja. Crni granit trebao je predstavljati &quot;žalovanje&quot;, dok je zdepasti stepenasti dizajn sugerirao ideju da je &quot;Lenjin umro, ali njegovo djelo živi&quot;, kasnije je objasnio&nbsp;Ščusev.
9/14 Podizanje temelja Lenjinovog mauzoleja kasnih 1920-ih godina.

Arhitekt Aleksej Ščusev predao je skicu za mauzolej od crvenog i crnog granita koja je odjeknula nakon njegove dvije ranije drvene konstrukcije zdanja. Crni granit trebao je predstavljati "žalovanje", dok je zdepasti stepenasti dizajn sugerirao ideju da je "Lenjin umro, ali njegovo djelo živi", kasnije je objasnio Ščusev.
Nakon smrti Vladimira Lenjina u januaru 1924. godine, moskovski Crveni trg dobio je veliko zdanje sastavljeno od blokova u kojem će balzamirano tijelo utemeljitelja Sovjetskog Saveza vječno počivati.
Posjetitelji ulaze u ono što je u augustu 1957. godine postalo Lenjinov i Staljinov mauzolej.<br /> <br /> Nakon smrti Josifa Staljina 1953. godine, njegovo tijelo je balzamirano i izloženo pored Lenjinovog. Iznad mauzoleja su imena oba sovjetska diktatora.
10/14 Posjetitelji ulaze u ono što je u augustu 1957. godine postalo Lenjinov i Staljinov mauzolej.

Nakon smrti Josifa Staljina 1953. godine, njegovo tijelo je balzamirano i izloženo pored Lenjinovog. Iznad mauzoleja su imena oba sovjetska diktatora.
Nakon smrti Vladimira Lenjina u januaru 1924. godine, moskovski Crveni trg dobio je veliko zdanje sastavljeno od blokova u kojem će balzamirano tijelo utemeljitelja Sovjetskog Saveza vječno počivati.
Odbačeni granitni blok iz Lenjinovog i Staljinovog mauzoleja, Moskva, 1993. godine.<br /> <br /> Tokom &quot;destaljinizacije&quot; u Sovjetskom Savezu, Staljinovo tijelo je 1961. godine odneseno iz mauzoleja i pokopano uz zidove Kremlja.
11/14 Odbačeni granitni blok iz Lenjinovog i Staljinovog mauzoleja, Moskva, 1993. godine.

Tokom "destaljinizacije" u Sovjetskom Savezu, Staljinovo tijelo je 1961. godine odneseno iz mauzoleja i pokopano uz zidove Kremlja.
Nakon smrti Vladimira Lenjina u januaru 1924. godine, moskovski Crveni trg dobio je veliko zdanje sastavljeno od blokova u kojem će balzamirano tijelo utemeljitelja Sovjetskog Saveza vječno počivati.
Parada na Crvenom trgu 1970. godine uz sovjetske čelnike koji stoje duž mauzoleja.<br /> <br /> Mauzolej je služio kao simbolička jezgra sovjetske moći i kao takav bio je meta mnoštva napada, uključujući samoubilački bombaški napad 1973. u kojem su poginuli bombaš i par koji je ulazio u mauzolej iza njega. Lenjinovo balzamirano tijelo nije, navodno, pretrpjelo posljedice.
12/14 Parada na Crvenom trgu 1970. godine uz sovjetske čelnike koji stoje duž mauzoleja.

Mauzolej je služio kao simbolička jezgra sovjetske moći i kao takav bio je meta mnoštva napada, uključujući samoubilački bombaški napad 1973. u kojem su poginuli bombaš i par koji je ulazio u mauzolej iza njega. Lenjinovo balzamirano tijelo nije, navodno, pretrpjelo posljedice.
Nakon smrti Vladimira Lenjina u januaru 1924. godine, moskovski Crveni trg dobio je veliko zdanje sastavljeno od blokova u kojem će balzamirano tijelo utemeljitelja Sovjetskog Saveza vječno počivati.
Tijelo Vladimira Lenjina u mauzoleju, 1993.<br /> <br /> Nakon raspada Sovjetskog Saveza, mauzolej i balzamirano Ljeninovo tijelo postali su relikvije o kojima Rusi i dalje tematiziraju. Mauzolej se obično zakloni tokom vojnih parada, a rasprava o tome treba li konačno pokopati figuru ljevičarske ideologije koja je uništila brojne živote ne prestaje još od 1991. godine.
13/14 Tijelo Vladimira Lenjina u mauzoleju, 1993.

Nakon raspada Sovjetskog Saveza, mauzolej i balzamirano Ljeninovo tijelo postali su relikvije o kojima Rusi i dalje tematiziraju. Mauzolej se obično zakloni tokom vojnih parada, a rasprava o tome treba li konačno pokopati figuru ljevičarske ideologije koja je uništila brojne živote ne prestaje još od 1991. godine.
Nakon smrti Vladimira Lenjina u januaru 1924. godine, moskovski Crveni trg dobio je veliko zdanje sastavljeno od blokova u kojem će balzamirano tijelo utemeljitelja Sovjetskog Saveza vječno počivati.
Prema podacima <strong><a href="https://tass.com/society/942528?utm_source=rferl.org&amp;utm_medium=referral&amp;utm_campaign=rferl.org&amp;utm_referrer=rferl.org" target="_self">istraživanja</a></strong> iz 2017. godine, 63 posto ispitanika je za pokop Lenjina, dok 31 posto smatra da bi njegovo tijelo trebalo ostati u mauzoleju. Ruski predsjednik Vladimir Putin, pak, smatra da tijelo treba ostati tamo gdje jeste, &quot;barem dok imamo jako mnogo onih koji svoje živote povezuju s ovim&quot;, rekao je.
14/14 Prema podacima istraživanja iz 2017. godine, 63 posto ispitanika je za pokop Lenjina, dok 31 posto smatra da bi njegovo tijelo trebalo ostati u mauzoleju. Ruski predsjednik Vladimir Putin, pak, smatra da tijelo treba ostati tamo gdje jeste, "barem dok imamo jako mnogo onih koji svoje živote povezuju s ovim", rekao je.
Nakon smrti Vladimira Lenjina u januaru 1924. godine, moskovski Crveni trg dobio je veliko zdanje sastavljeno od blokova u kojem će balzamirano tijelo utemeljitelja Sovjetskog Saveza vječno počivati.
Prethodni slajd
Naredni slajd

"On je odigrao ulogu ne samo za Rusiju, već i za ceo svet", rekao je 73-godišnji Nikolaj za AFP. "Posle revolucije cela svetska buržoazija se uplašila da će i njihovi radnici ustati i pokrenuti revoluciju"..

S druge strane, 78-godišnja penzionerka Valentina Aleksandrovna rekla je da je "naša zemlja na ivici", dok se "u suštini pretvara u koloniju".

"I samo lenjinistička doktrina može da nas opremi da se borimo protiv ove pojave", rekla je ona.

Kada je Lenjin umro 21. januara 1924, sovjetske vlasti su brzo balzamovale njegovo telo i na Crvenom trgu podigle mauzolej od crvenog i crnog kamena.

Lider ruske Komunističke partije Genadij Zjuganov (treći s desna) na Crvenom trgu, 24. januar 2024.
Lider ruske Komunističke partije Genadij Zjuganov (treći s desna) na Crvenom trgu, 24. januar 2024.

U sovjetsko vreme ogromne gomile ljudi čekale su u redu da odaju počast preminulom vođi, ali danas je njegovo balzamovano telo u velikoj meri postalo turistička atrakcija.

Predsednik Vladimir Putin je javno izbegavao komentarisanje Lenjina zbog njegove navodne uloge u podeli Ruske imperije na nacionalne države poput Ukrajine, i nije komentarisao stogodišnjicu.

Na Crvenom trgu je govorio lider ruske Komunističke partije Genadij Zjuganov koji je rekao je da je Lenjin pokušao da izgradi svet s pravdom i prijateljstvom među narodima bez kapitalizma.

Izvori: AFP, DPA

​
XS
SM
MD
LG