Dostupni linkovi

Pred Evropskom unijom je odlučna godina


Parlament Evropske unije

Evropska unija će se naredne godine suočiti sa velikim izazovima, kao što su odlazak Velike Britanije u martu i neizvjesnost oko sudbine vlade njemačke kancelarke Angele Merkel koja je sa svojom pro-evropskom politikom dominirala Unijom u protekloj deceniji, a jedan od ključnih testova će biti i majski izbori za Evropski parlament, smatraju analitičari i komentatori.

Oni kažu da euroskeptične, antiimigrantske i populističke snage bi, u skladu globalnim i trendom na nacionalnim izborima, na evropskim izbrima mogle ostvariti najbolje rezultate do sada i doći u poziciju da ozbiljno ugroze daljnji napredak evropskog projekta.

Naredna godina će politički biti veoma važna za Evropsku uniju, jer je Velika Britanija na putu da je napusti 29. marta, a nakon izbora za Evropski parlament u maju doći će do promjene na skoro svim najvažnijim pozicijama u institucijama Evropske unije, pa bi, zavisno od toga kako će se raspodijeliti mjesta u Parlamentu, moglo doći do velikog preustroja moći među zemljama članicama, unutar institucija, i između članica i Parlamenta, piše bivši njemački ministar vanjskih poslova Joschka Fischer.

‘Članica Evropske unije su podijeljenje više nego ikada, čak i oko najfundamentalnijih pitanja koja se tiču evropskog projekta. Široki pro-evropski konsenzus iz prošlosti je zamijenjen obnovljenim nacionalizmom. Šta više, istok je sve više suprotstavljen zapadu, a sjever jugu. I postoji dobar razlog za strahovanje da će se ove sve veće podjele odraziti na na sastav novog parlamenta, čineći većinsko vladanje teškim, ako ne i nemogućim.’

Imajući u vidu nezabilježenu prisutnost nacionalističkih stranaka u ovom izbornom ciklusu, ovo neće biti uobičajenih kampanja, već borba za Evropu i budućnost evropske demokratije, ali će ovi izbori imati i dalekosežne posljedice za njenu budućnost u brzo mijenjajućem svijetu, u kojem američki predsjednik toliko prezire Evrope da se govori o ‘kraju Zapada’, sve više revanšistička Rusija vodi ratove na evropskim granicama, turski predsjednik Redžep Tajip Erdoan vodi zemlju ka autoritarizmu a Kina traži priznanje kao globalna sila, piše Fischer:

‘Da ne bude zabune: pobjeda nacionalista naredne godine će uzdrmati EU do temelja i gurnuti je u još jednu krizu. Ona bi predstavljala poraz za fundamentalne vrijednosti evropskog projekta.

Što se mene tiče, previđam da će izbori naredne godine označiti dramatičnu promjenu u Evropi. Bilo to dobro ili loše, pitanje Evrope je ispolitizirano, i sada mora biti riješeno. Doći će ili do ponovnog rađanja nacionalizma ili do pobjede demokratije i jedinstva na nivou EU. Nažalost, oni koji su za Evropu, ne mogu se nadati nikakvoj pomoći izvana. U stvari, istina je sasvim obrnuta: Evropa mora biti oprezna kako da se zaštiti od stranih uticaja u svoje poslove -- uključujući i izbore.’

Upozorenja uoči prijašnjih evropskih izbora o rastu euroskeptičnih partija obično se nisu ostvarivala, mada su na prethodnim izborima za Evropski parlament 2014. godine one ostvarile dobre rezultate, uglavnom zbog posljedica ekonomsske krize, ali nisu imale odlučujuću ulogu, piše José Ignacio Torreblanca, urednik madridskog El Paisa u tekstu objavljenom na stranici Evropskog vijeća za vanjske odnose:

‘Od tada, liberalne demokratije i tradicionale partije su iskusile pravi izborni cunami: od Brexita u junu 2016. do izbora Trumpa, rasta Marine Le pen u Francuskoj i Alternative za Njemačku, kombinovane pobjede Sjeverne lige i Pokreta pet zvjezdica u Italiji i skretanja ka iliberalizmu vlada u Poljskoj i Mađarskoj; za manje od dvije godine snage koje se protive poretku su postigle seriju značajnih trijumfa.’

Nakon pada Londona, Rima, Varšave, Budimpešte ili Beča u ruke anti-evropskih i/ili ksenofobnih snaga više ne govorimo o ‘neprijatelju pred vratima’ nego o ‘neprijatelju unutar zidina’, piše Torreblanca.

Drugo, kao što su pokazali američki, meksički ili brazilski izbori, suočavamo se sa globalnim i povezanim fenomenom, u kojem su populisti dovoljno puta pogodili metu da sada imaju samopouzdanje i katalog nepoštenih ali efikasnih izbornih i komunikacijskih tehnika pomoću kojih će evropske izbore pokušati pretvoriti u referendum o nastavku evropskog projekta, povezujući partije establišmenta sa otvaranjem granica zbog čega se Evropa napunila izbjeglicama i imigrantima koji se bore sa radničkom klasom za rijetke i nepouzadne poslove i slabe državu blagostanja, smatra španski novinar i analitičar.

‘Njih će također smatrati odgovornim za potčinjavanje hrišćanskih vrijednosti evropske civilizacije mrskom multikulturalizmu. Ako, kao što su uradili sa referendumom o Brexitu, uspiju okrenuti evropske izbore u referendum koliko imigracije želimo -- mnogo ili malo -- pro-Evropske snage će imati veliki problem.’

Treće, izborni sistem za evropske izbore ima tendenciju da favorizuje euroskeptične i antisistemske partije u odnosu na nacionalne izbore, i, ako se doda druga dimenzija da se ne bira vlada, mnogi glasači se odluče na protestni glas, birajući partije za koje se ne bi odlučili na nacionalnim izborima, koje bi, ako pređu granicu od jedne trećine mjesta, ugrozile ili odložile značajan broj evropskih politika koje generalno zahtijevaju široki konsenzus između konzervativnih, progresivnih, liberalnih i zelenih stranaka, kaže Torreblanca.

‘Skoro više od blokade parlamenta ili neke od njegovih politika, brine mogućnost da ovaj put, umjesto da se zadovolje galamljenjem na plenarnim sesijama i ignorisanjem svakodnevnog rada u komitetima, eurofobne snage mogu odlučiti da promijene EU iznutra umjesto da je unište.

Ako Evropa propadne, to neće biti zbog toga što su eurofobi uništili zidove, već zbog toga što su im čuvari otvorili vrata.’

XS
SM
MD
LG