Spomenik knezu Lazaru, srednjovjekovnom srpskom vladaru i centralnoj ličnosti kosovskog mita, koji je izazvao polemike u javnosti, otkriven je u ponedjeljak na jednom od najfrekventnijih ulaza u Banjaluku.
Četiri tone teška i šest metara visoka statua, izrađena u livnici Antal u Subotici na sjeveru Srbije, dio je projekta vrijednog oko 1,5 miliona maraka (oko 760 hiljada evra), koji obuhvata i uređenje prostora oko spomenika.
Otkrivanjem spomenika završena je višemjesečna realizacija projekta kojeg je početkom godine najavio banjalučki gradonačelnik Draško Stanivuković.
Spomenik je postavljen na raskrsnici između Bulevara srpske vojske, te ulica Knjaza Miloša, Ivana Gorana Kovačića i Braće Pišteljić, mjestu kroz koje svakodnevno prolaze hiljade vozila.
Knez Lazar Hrebeljanović bio je vladar srednjovjekovne Srbije u 14. vijeku i jedna od najznačajnijih ličnosti srpske nacionalne tradicije.
Istorijski je vezan za prostor srednjovjekovne Srbije i ne postoje poznati podaci da je ikada boravio na području današnje Banjaluke ili Bosne i Hercegovine.
Banjalučani sa kojima je ranije razgovarao Radio Slobodna Evropa je ocijenio da gradske vlasti prioritet daju simboličkim i identitetskim projektima, dok grad i dalje ima probleme sa vodosnabdijevanjem, saobraćajnom infrastrukturom, javnim prevozom i nedostatkom vrtića.
Istoričar Dragan Markovina ocijenio je ranije za RSE da se podizanje spomenika uklapa u "širi trend jačanja nacionalne simbolike u javnom prostoru Republike Srpske", dok su iz Gradske uprave projekat predstavljali kao dio nastojanja da Banjaluka dobije obilježja posvećena ličnostima koje imaju "značajno mjesto u srpskoj istoriji i tradiciji".
Ugovor o projektu je sklopljen 29. maja sa firmom "Koto d.o.o Banjaluka i Koto d.o.o. Beograd" kao izvođačima radova.
Ove firme se bave izgradnjom, obnavljanjem i rekonstrukcijom građevinskih objekata.
Iz Gradske uprave Banjaluka za RSE nikada nije odgovoreno na pitanje da li su to bili jedini ponuđači na javnom pozivu, te koliko novca je potrošeno za ovaj spomenik i iz kojih izvora će biti plaćen.
Spomenik knezu Lazaru treći je spomenik srednjovjekovnim vladarima koji je postavljen u Banjaluci u posljednjih nekoliko godina.
Prethodno su u gradu podignuti spomenici kralju Tvrtku I Kotromaniću i Kulinu banu.
Kotromanić je bio srednjovjekovni bosanski kralj, a Kulin ban vladar u srednjovjekovnoj Bosni.