Dostupni linkovi

Mediji: Poljski test za evropsku odlučnost


Protest protiv pravosudne reforme u Poljskoj

Sukob Evropske komisije i Poljske zbog uvođenja zakona kojima se poljskom parlamentu daje kontrola nad pravosuđem -- zbog čega je EU pokrenula proceduru kojom bi se moglo suspendovati poljsko pravo glasa u zajedničkim institucijama -- može imati dalekosežne posljedice po sistem vladavine EU kao i na poštovanje i primjenu vrijednosti koje ujedinjuju članice, smatraju svjetski mediji u svojim osvrtima, što je bila tema na 'Zašto?.

Evropska unija se dugo mučila sa odgovorom državama članicama koje podrivaju vladavinu prava ili se petljaju u rad nezavisnih institucija, ali pokretanje Člana 7 kojim bi se moglo suspenodovati poljsko pravo glasa u evropskim institucijama se najbolje može razmijeti kao prebacivanje lopte drugim evropskim vladama kako bi se pokazalo da se ne radi o proganjaju od strane evropske vlade, piše londonski sedmičnik:

Zbog ovoga su mnogi smatrali da je Brisel trebao upotrijebiti blaži pristup jer ako se četiri petine članica složi da postoji prijetnja vladavini prava onda je potrebna jednoglasna odluka da se pokrene ‘nuklearna opcija’ a Mađarska je rekla da to neće podržati, smatra ovaj magazin:

‘Postoji nada da će Varšava sada više slušati Pariz, Berlin i druge evropske prijestolnice nego što je slučala Brisel.’

Raspoloženje se širom Evrope mijenja pa Emmanuel Macron, predsjednik Francuske, kaže da se ne može pregovarati o vladavini prava, dok su njemački zvaničnici duboko zabrinuti:

‘Ali ako se pokaže da evropske vlade nisu raspoložene da nastave sa pritiskom na Poljsku, Komisiji neće ostati mnogo opcija u svom arsenalu.Štagod drugo bila odluka o Članu 7, ona je svavko i veliko kockaknje.’

Manjkavi sistem koji rukovodi Evropskom unijom, jedan od uzroka grčke krize koja je proizvela toliko tjeskobe u proteklih dest godina, sad se pokušava izboriti sa demokratijom koja je do prije samo nekoliko godina predstavljana kao model, piše Ann Applebaum, kolumnistica Washington Posta u osvrtu na poljski slučaj.

No iako je poljska drama i čudna i tragična, važnija od debate koja se odvija u Varšavi je ona koja se odvija u Briselu, kao i u svakoj drugoj evropskoj prijestolnici:

‘Za ostatak evropskih vlada, ovo je zaista prekretnica: da li su zemlje članice zaista posvećene jeziku njhovog sporazuma? Da li zaista vjeruju u sistem zajedničkih političkih vrijednosti? Da li imaju političke snage da ih primjene? Odluka koju donesu će imati sve vrste posljedica, finansijskih i političkih, ne samo za Poljsku već i za druge zemlje.’

Mađarska, još jedna članica EU koja je koristila nešto suptilniju taktiku kako bi podrivala svoje pravosuđe, medije i regulatorne institucije kao i desničarske partije koje su ostvarile napredak širom Evrope, će pažljivo promatrati šta se dešava u Poljskoj:

‘Baš kao što Amerikanci sada saznaju da li vladavina prava može izdržati predsjednika koji je ne poštuje, Evropljani uče da li njihov sistem može istrpjeti članicu koja ga ne poštuje.’

XS
SM
MD
LG