Dostupni linkovi

Uhapšen bivši debeovac i Arkanov kum


Ljuban Ećim, fotografija iz Nezavisnih novina, Banja Luka

Može li ovo hapšenje dovesti do traga haškim beguncima i kolika je povezanost kriminalnih struktura i haških begunaca?

U Beogradu je uhapšena organizovana kriminalna grupa, koja se bavila preprodajom droge. Na čelu te grupe bio je nekadašnji bezbednjak u Republici Srpskoj, Ljuban Ećim, čije se ime nalazilo na crnoj listi SAD i EU zbog pomaganja haškim beguncima.

Pripadnici grupe, na čijem čelu je bio Ljuban Ećim, su na teritoriji Srbije, Bosne i Hercegovine, Hrvatske, Makedonije, Češke i Švajcarske, u dužem periodu krijumčarili drogu i činili druga krivična dela sa elementima nasilja, saopštila je policija u Beogradu. Ljuban Ećim je u beogradskim kriminalnim krugovima poznat od sredine devedesetih godina, kaže novinar nedeljnika 'Vreme' Miloš Vasić:

"Ljuban Ećim je bio pravnik Državne bezbednosti BiH još pre ovih ratova, onda su ga nasledili Župljanin i ovi iz Banja Luke pa je onda tamo sa njima, kao što se kaže, čovek od resursa pravio jedinicu analognu Crvenim beretkama – navodno im je Ulemek Legija bio nekakav instruktor. Svi su radili u onoj istoj ekipi pseudopatriota, prevaranata i pljačkaša za vreme one operacije Autonomna pokrajina Zapadna Bosna Fikreta Abdića - Babe. Tu su se najviše istakli, bavili su se državnim švercom i dobar deo njih se, uključujući tu i Jovicu Stanišića i još neke, sasvim lepo nafatirao parama."

Nakon sumnjivih poslova u Republici Srpskoj i političkog razlaza sa vođstvom Republike Srpske, sredinom devedesetih iz straha za sopstvenu bezbednost, kaže Miloš Vasić, ovaj nekadašnji čovek od poverenja vlasti u Banja Luci, prelazi u Srbiju:

"Tu se gubi trag. Iz nekog razloga me nije začudilo što je uhvaćen sa tolikom količinom narkotika jer se godinama vuče priča o tome da se skrivanje Karadžića i Mladića finansira reketiranjem trgovine drogom. U tom kontekstu se čak pominjalo da je preko Željka Škrbe, koji je ubijen krajem 2002. godine kod Zvezdinog stadiona, to išlo Momi Mandiću a onda preko njega Radovanu Karadžiću, odnosno njegovoj logističkoj infrastrukturi. Ovo hapšenje može biti potencijalni trag pod uslovom da Ećim i kompanija progovore, u šta nisam preterano siguran."

Još uvek nije poznato da li će se slučaj uhapšene organizovane kriminalne grupe procesuirati u srpskom tužilaštvu za organizovani kriminal, jer su nam tamo rekli da još nije stigla krivična prijava. Iz MUP-a je saopšteno da kriminalistička policija nastavlja rad na pronalaženju ostalih članova ove grupe. Hapšenje ove kriminalne grupe otvara i pitanje da li se ovim ulazi u trag mreži pomagača najtraženjim haškim beguncima jer je uhapšeni Ljuban Ećim dugo godina važio za prvog bezbednjaka u Republici Srpskoj, a njegovo ime nalazilo se na crnoj listi SAD i EU zbog pomaganja u skrivanju haških begunaca. Biljana Kovačević Vučo iz komiteta pravnika, kaže da su sve kriminalne grupe povezane sa jatacima i ratnim zločinima u bivšoj Jugoslaviji:

"To su blizanci, negde se potpuno spajaju jer su postojale čitave grupe koje su išle na ratišta gde su činili čuda i zločine. Međutim, manji je problem u tome – mnogo veći problem je u činjenici da je to sve povezano sa službama državnih bezbednosti, starim, nerasformiranim i još uvek važećim. Mislim da je mreža pomagača ratnim zločinima tu ispred nas. Može da dovede do traga, postoji čitav niz tragova ali je i dalje problem politička elita, ako to uopšte može tako da se nazove, koja često čini hapšenje pojedinaca besmislenim - niko od nas ne očekuje ništa epohalno kada se uhapsi jedan za koga se tvrdi da je pomagao."

Htio je biti Arkan Republike Srpske

Policija Republike Srpske, kao i međunarodne vojne snage u Bosni i Hercegovini tragali su za bivšim zamjenikom načelnika Centra državne bezbjednosti Banja Luka Ljubanom Ećimom zbog sumnje da je umiješan u organizovani kriminal i korupciju, te da je dio mreže podrške haškim optuženicima. Sumnja u pomaganje haškim bjegunacima razlog je što je 2003. godine Ećimu zabranjen ulazak u zemlje Evropske unije, a samo nekoliko mjeseci kasnije zbog toga se našao i na crnoj listi Sjedinjenih Američkih Država, te su mu imovina i računi blokirani.

U policiji RS-a očekuju Interpolovu depešu iz Srbije o Ećimovom hapšenju. Načelnik Uprave krim policije RS-a Gojko Vasić kaže da hapšenje u Srbiji nema veze s Ećimovim kriminalnim aktivnostima u RS-u:

“Mi smo sa svoje strane radili jednu problematiku, ovo je očigledno druga problematika. Znači, ne bih naše aktivnosti vezao za ovo konkretno ništa.”

Priča o kriminalnim aktivnostima Ljubana Ećima u RS-u počela je još 1997. godine kada ga je tadašnja predsjednica tog entiteta Biljana Plavšić smijenila sa mjesta zamjenika načelnika Centra državne bezbjednosti Banja Luka pod sumnjom da je umiješan u šverc cigaretama i druga krivična djela.

Bivši rukovodilac Službe državne bezbjednosti RS-a Predrag Ćeranić kaže da je Ećim tada pod svojom komandom imao oružanu formaciju koja je sijala strah među građanima, reketirala ih, te da je pretendovao da bude Arkan RS-a. On se sjeća da je tadašnji lov na Ećimovu grupu ubrzo rezultirao Ećimovom smjenom iz službe i podnošenjem šest krivičnih prijava, među kojima i ona zbog prisluškivanja predsjednika RS-a. Predrag Ćeranić danas kaže da je zanimljiva sudbina tih krivičnih prijava:

“Naime, već i Sredoje Nović, potonji rukovodilac državne bezbjednosti, a potom i ministar kojeg je predložila koalicija Sloga, se zdušno zalagao da te krivične prijave završe u ladici, da nikada ne budu procesuirane do kraja, iako je u pretkrivičnom postupku istražni sudija obavio kvalitetno svoj posao - znači napravljen je uviđaj prostorije u pošti gdje se vršilo tonsko snimanje, dobio je niz dokaza od strane nas, trake i tonske zapise i tome slično. Ali postojala je jedna linija sa tadašnjim Miloševićevim režimom kojem je pripadao jedan značajan dio ljudi koji su uspjeli da se inkorporiraju u nove demokratske strukture u RS-u i koji su po nalogu iz Beograda nastojali da očuvaju Ljubana Ećima i njegove saradnike. Eto, ja sam imenovao glavnoga, koji je u tome bio najagilniji.”

Ovo potvrđuje i predsjednik nevladine organizacije Narodni front Dragomir Babić:

“I upravo je on bio glavna osoba koja je trebala to procesuirati. Međutim, to je, po nekakvim informacijama, stavljeno u ladicu i nastupio je rok zastare.”

Bivši ministar unutrašnjih poslova RS-a, danas ministar civilnih poslova BiH Sredoje Nović, kako nam je saopšteno iz njegovog kabineta, nije bio u mogućnosti da razgovara sa novinarima na ovu temu.

Predrag Ćeranić kaže da je, nakon odlaska iz državne bezbjednosti, Ljuban Ećim nastavio djelovati u RS-u iz sjene, ali i dalje sa znatnim uticajem na bezbjednosne i političke strukture tog entiteta. To potvrđuje i Dragomir Babić:

“Naša policija nikada nije smjela da se uhvati u koštac sa tom kriminalnom grupom. Svi su se bojali Ljubana Ećima i njegovih tih kriminalaca. I nijedna vlast nije htjela sa njim ozbiljno da se uhvati u koštac. Čak i SFOR kada je bio ovdje, imao je par puta bezuspješne akcije, opkoljavanje kuće, hapšenje. Doduše, Ećim je uvijek ovdje imao uporište u vlasti, uporište u policiji.”

Načelnik Uprave kriminalističke policije RS-a Gojko Vasić potvrđuje da je za akciju hapšenja Ećima zaslužna isključivo srbijanska policija:

“Ovo je, ipak, rezultat rada Uprave krim policije MUP-a Srbije i samo im na tom treba čestitati.”

A Ćeranić i Babić smatraju da policiji RS-a, barem kada je Ljuban Ećim u pitanju, nema na čemu da se čestita.

Ećim je sijao strah oko sebe
Sarajevski magazin Dani 26. maja 2000. godine piše da se u Banju Luku vratio Ljuban Ećim, jedan od zloglasnih ratnih i poratnih debeovaca, koji je svojevremeno sumnjičen da je pokušao da eliminira Biljanu Plavšić. Takodjer se kaže da zbog njegovog povratka mnogima nije svejedno. Tim povodom Dani konstatuju:
Ta fama straha i smrti koja kao oreol prati uspješne policijske privrednike, privatnike i državotvorne djelatnike, reći će i sami analitičari MUP-a, jedan je od najjačih i najbolje iskorištenih atributa. Čak nezaobilazna komponenta u izgradnji tajkunskog paralelnog policijskog življenja. Otuda valjda i onaj principima i pravilima službe i danas sklon bivši policajac, sa penzionerskom mudrošću pita: zar vam se ne čini zanimljivim da su se u posvemašnjem haosu najbolje snašli policajci i kriminalci? U objašnjenju koje slijedi, stoji: obje kategorije svoju uspješnost duguju navici da siju strah oko sebe, vlasti koja ih nemilice proizvodi i podržava i spasonosnoj formuli za kradju pronadjenoj u ratu - logistici.

XS
SM
MD
LG