Dostupni linkovi

Vanredna vijest

Nedovršena demokratija u zarobljenom društvu


Da li je Crna Gora uspješna evropska priča, što je fraza koje se često može čuti od predstavnika vlasti u Crnoj Gori ili je riječ o autokratskoj, zarobljenoj državi gdje Vlada sporo sprovodi reforme, što su termini kojim stanje u zemlji opisuju njeni oštri kritičari. O tome za RSE na Međunarodni dan demokratije, govore politički analitičari, profesori na Fakultetu političkih nauka Filip Kovačević i Miloš Bešić.

Profesor političke psihologije na podgoričkom Fakultetu političkih nauka Filip Kovačević, poznat kao oštar kritičar Đukanovićevog režima, kaže da je termin "zarobljena država", u kojoj je vlast blokirala funkcionisanje institucija i sprovođenje reformi, preblag da opiše trenutnu situaciju u Crnoj Gori. Ističe da je adekvatniji termin "papagajska država" u kojoj državni organi ponavljaju fraze o evropskim standardima, evropskim vrijednostima i evropskom putu, dok na terenu imamo sasvim drugačiju situaciju:

"Imamo neevropske stadarde, neevropske vrijednosti. Zašto nije zarobljena država, pa zato što i nije država, jer da bi država postojala institucije moraju da funkcionišu nezavisno od volje političkih moćnika. Toga u Crnoj Gori nema. I svakoga dana
Ono što demokratija sama po sebi predstavlja je jednakost svih pred zakonom, toga u Crnoj Gori nema.
u to se sve više i više uvjeravamo, a najnovije naše uvjerenje da je to tačno je slučaj nasilničkog ponašanja gradonačelnika Podgorice Miomira Mugoše. Ono što demokratija sama po sebi predstavlja je jednakost svih pred zakonom, toga u Crnoj Gori nema. Nema ni kažnjavanja korupcije i nepotizma."


Kovačevićev kolega sa podgoričkog Fakulteta političkih nauka metodolog Miloš Bešić, pak, kaže da ako bi morao da pravi izbor između nedovršene demokratije i zarobljenog društva onda smatra da prvi termin preciznije odslikava situaciju u Crnoj Gori:

"Istina je da u Crnoj Gori ima elemenata autoritarnosti, autoritarizma na svim nivoima društva i istina je da veliki broj institucija u Crnoj Gori još uvek nema dovoljno demokratskog kapaciteta kako bi obavljali valjano svoju funkciju u skladu sa poznatim demokratskim standardima, ali s druge strane mislim da zaista za crnogorsko društvo reći da je zarobljeno društvo, zarobljena država, mislim da bi to bilo naprosto preterivanje."


Partiokratska zaostavština


Na pitanje šta su glavne kočnice daljeg demokratskog razvoja i sprovođenja političkih i ekonomskih reformi u Crnoj Gori, profesor Bešić ocjenjuje da je jedan uslov za njihovo eliminisanja već ispunjen, a to je politička volja da se čitavo društvo kreće ka evropskim integracijama.
Ono što najviše koči demokratiju u Crnoj Gori je ta politika straha koju je vladajuća garnitura itekako izučila.
Postoje, međutim, još dva elementa:

"Prvi je nedostatak realnih institucionalnih kapaciteta. Sistem odgovornosti nije dovoljno razvijen, i taj tehnokratski duh koji bi inkorporirao i duh odgovornosti naprosto je nešto na čemu treba jako puno da se radi. Drugi element sa te strane jeste ta partitokratska zaostavština iz realnog socijalizma, pa i kasnije, da imamo elemente jedne partitokratije, jer imamo jednu premoćnu partiju koja definiše čitav politčki prostor i koja vrlo često u toj omnipotentnosti se otima kontroli u smislu nepoštovanja određenih mehanizama i procedura koja zahteva demokratska pravila i igre."


Za profesora Filipa Kovačevića problemi koji stoje na putu dalje demokratizacije Crne Gore su netransparentnost i manipulacija javnim mjenjem, ali i neoliberalna ideologija koja materijalni interes postavlja kao suštinu življenja, a ne solidarnost i zajedničke ciljeve:

"Ono što radi ova vlasti u Crnoj Gori jesu podjele na bogate i siromašne, podjele po nacionalnom opredjeljenju i slično. Po onoj staroj dravnoj rimskoj poslovici 'Zavadi, pa vladaj' i to je ustvari ono što najviše koči demokratiju u Crnoj Gori i demokratski razvoj. To je ta politika straha koju je vladajuća garnitura itekako izučila i dan danas u toku ovih dvadeset godina upotrebljava. I ja to vidim kao najveću kočnicu razvoja Crne Gore i njenog evropskog puta i mislim da pod sadašnjim režimom koji je napravio dječiju igru od samog slova demokratije, nema put u Evropu."

Vaše mišljenje

Prikaži komentare

XS
SM
MD
LG