Četrnaest poslanika u Predstavničkom domu Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine uputilo je, na preko osam stotina adresa u Evropi, SAD, Ujedinjenom Kraljevstvu, inicijativu za hitno preispitivanje i privremenu suspenziju Sporazuma o uspostavljanju specijalnih i paralelnih odnosa između Republike Srbije i bh. entiteta Republika Srpska.
Sporazum o specijalnim paralelnim vezama između Savezne Republike Jugoslavije (SRJ) i RS prvi put potpisan je 1997. godine. Devet godina kasnije je potpisan sa Srbijom, nakon raspada SRJ.
Dokument se poziva na Dejtonski sporazum i izričito naglašava poštovanje suvereniteta, teritorijalnog integriteta i političke nezavisnosti Bosne i Hercegovine.
Predviđena je saradnja u oblastima privrede, obrazovanja, kulture, sporta, zdravstva, socijalne politike, informisanja, zaštite prava građana i suzbijanja kriminala.
Kako se navodi u inicijativi, sporazum se "koristi u svrhu ugrožavanja suvereniteta BiH i političke nezavisnosti BiH, negiranja presuda međunarodnih sudova".
"Ovo nije reakcija na jedan događaj, već na kontinuitet politike koji je sublimiran u Deklaraciji sa tzv. Svesrpskog sabora u Beogradu, koja je sadržavala niz političkih stavova kojima se zadire u ustavni poredak Bosne i Hercegovine – uključujući negiranje genocida u Srebrenici, afirmaciju neustavnog 9. januara, osporavanje institucija BiH i funkcije visokog predstavnika", navodi se u inicijativi.
Dodaje se kako je kulminacija takve politike viđena u Beogradu 6. i 7. septembra 2026. godine.
"Ratko Mladić, pravosnažno osuđen za genocid, zločine protiv čovječnosti i ratne zločine, sahranjen je uz elemente državnog i vojnog ceremonijala Republike Srbije uz prijeteće i agresivne poruke bazirane na matrici negiranja presuđenih činjenica, relativiziranja genocida, glorifikacije ratnih zločinaca i institucionalnog povezivanje Beograda i Banje Luke uz osporavanje nadležnosti BiH.
Na takvu politiku međunarodna zajednica mora odgovoriti konkretnim djelovanjem", dodaje se.
Poslanici pozivaju visokog predstavnika, Vijeće za provođenje mira u BiH, Evropsku uniju, Sjedinjene Američke Države, Ujedinjeno Kraljevstvo i druge države svjedoke Dejtonskog sporazuma da hitno preispitaju provođenje Sporazuma o specijalnim i paralelnim odnosima Srbije i Republike Srpske.
Traže i da se podrži njegova privremena suspenziju do okončanja pravnog i političkog preispitivanja i potpunog poštovanja teritorijalnog integriteta i suvereniteta BiH i sudskih odluka međunarodnih sudova od strane Srbije.
U inicijativi se zahtijeva i osuda institucionalne glorifikacije ratnih zločinaca, razmatranje sankcija odgovornim zvaničnicima i uključivanje ovih postupaka u ocjenu evropskog puta Republike Srbije.
Inicijativu su potpisali poslanici- Denis Zvizdić, Saša Magazinović, Aida Baručija, Sabina Čudić, Jasmin Emrić, Jasmin Imamović, Albin Muslić, Rejhana Dervišević, Ermina Salkičević-Dizarević, Mia Karamehić-Abazović, Nihad Omerović, Predrag Kojivić, Elvisa Hodžić i Šemsudin Mehmedović.
Bivši komandant Vojske Republike Srpske (RS) Ratko Mladić, kojeg je Haški tribunal osudio za genocid i druge ratne zločine u Bosni i Hercegovini, sahranjen je 7. septembra u Beogradu uz vojne i državne počasti.
Mladić je preminuo 27. augusta u Hagu, tokom izdržavanja doživotne zatvorske kazne, a ukopan je na beogradskom Topčiderskom groblju.
Sahranjen je uz počasnu salvu i oproštajne govore članova njegove porodice i bivših saradnika, u kojima je veličana njegova ratna prošlost.
U prisustvu političkog vrha entiteta RS i zvaničnika Srbije, kao i pripadnika Srpske pravoslavne crkve i Vojske Srbije, okupljeni su uzvikivali Mladićevo ime, ispraćajući kovčeg aplauzom i pjesmom.
Komemoraciju, opelo i sahranu u Beogradu pratila su upozorenja iz Evropske unije i Sjedinjenih Američkih Država (SAD) o neprihvatljivosti veličanja osuđenih ratnih zločinaca.