Gorbačov: Nemojte izgraditi zid kao Berlinski između Rusije i Zapada
Gorbačov: Nemojte izgraditi zid kao Berlinski između Rusije i Zapada
Mihail Gorbačov
Mihail Gorbačov, posljednji sovjetski lider, upozorava da se ne izgradi novi fizički ili nevidljivi zid između Rusije i Zapada, 30 godina nakon pada Berlinskog zida.
U komentaru napisanom za Rojters uoči 30. godišnjice pada Berlinskog zida, što se desilo 9. novembra 1989. godine, Gorbačov je također optužio Washington, bivšeg neprijatelja Moskve iz vremena hladnog rata, za uništavanje sistema kontrolisanja nuklearnog oružja koji održava svijet u miru.
Sada 88-godišnji Gorbačov igrao je ključnu ulogu u događajima koji su doveli do pada Berlinskog zida i okončanja hladnog rata jer je bio generalni sekretar sovjetske Komunističke partije i kasnije predsjednik Sovjetskog Saveza.
Gorbačov je najavio povlačenje sovjetskih trupa iz zemalja centralne i istočne Evrope kojima je Moskva dominirala decenijama i jasno dao do znanja da se neće uplitati u unutrašnje poslove tadašnje Njemačke Demokratske Republike (GDR).
Tri decenije kasnije Gorbačov je rekao da je zabrinut zbog odnosa između istoka i zapada, a posebno nepostojanjem dijaloga između Washingtona i Moskve o nuklearnom naoružanju.
Odluka američkog predsjednika Donalda Trampa da se povuče iz nuklearnog sporazuma u augustu "nije djelo velikog uma", rekao je Gorbačov.
Ali, uprkos svojim kritikama prema američkoj vanjskoj politici, Gorbačov je upozorio da ne stvaraju stvarne ili nevidljive barijere kao iz vremena hladnog rata, a koje su slične Berlinskom zidu.
„Stavljanje bilo kakvog zida je pokušaj da se izolujete od stvarnih problema tako što ih nećete rješavati i zato sam protiv zidova. U Evropi sam protiv bilo kakvih linija podjele ili bilo kakvih 'željeznih zavjesa'. Koliko god opasna se činila trenutna situacija, ne mislim da će doći do reprize hladnog rata. Ne postoji ideološka borba između Rusije i Zapada. Ali postoje ekonomske veze, sloboda kretanja, komunikacije. Tako da sam uvjeren da se novi hladni rat može izbjeći“, napisao je Gorbačov za Rojters.
Gorbačov je bio na čelu Sovjetskog saveza od 1985. do 1991.
Prisjećajući se pada Berlinskog zida i ponovnog ujedinjenja Njemačke, Gorbačov je rekao da je njega i druge svjetske lidera zatekla brzina kojom su se stvari odvijale u to vrijeme.
„Historija se dešavala strahovitom brzinom. U gradovima GDR-a, grupe ljudi su se okupljale na trgovima i izražavali svoje mišljenje. Postalo je jasno da se stvari kreću ka ujedinjenu puno brže nego što je bilo ko to mogao očekivati“ rekao je on.
Dan kada je Mađarska napravila rupu u Željeznoj zavjesi
1/22Stanovnik Istočne Njemačke maše zapadnonjemačkom zastavom dok prelazi iz Mađarske u Austriju 11. septembra 1989. godine, prvog dana ublaženih ograničenja na putovanja ka Zapadu.
Prije 30 godina Mađarska je ukinula ograničenje na putovanja u Austriju, omogućivši desetinama hiljada ljudi iz Istočne Njemačke da pobjegnu na Zapad. Događaji u septembru 1989. u Mađarskoj često se opisuju kao prve pukotine Berlinskog zida.
2/22Nekoliko mjeseci ranije, mađarski graničari su počeli demontirati ogradu sa bodljikavom žicom na austrijskoj granici u blizini Hegyeshaloma, oko 50 kilometara istočno od Beča. Uklanjanje dijela granične ograde u maju 1989. godine je predstavljao simboličan prvi korak dok se Mađarska pripremila da ublaži ograničenja na putovanja ka Zapadu.
Prije 30 godina Mađarska je ukinula ograničenje na putovanja u Austriju, omogućivši desetinama hiljada ljudi iz Istočne Njemačke da pobjegnu na Zapad. Događaji u septembru 1989. u Mađarskoj često se opisuju kao prve pukotine Berlinskog zida.
3/22Mađarski ministar vanjskih poslova Gyula Horn (desno) i njegov austrijski kolega Alois Mock presjekli su 27. juna bodljikavu žicu koja je označavala granicu u Sopronu u Mađarskoj. Ovom simboličkom gestom istaknuta je odluka Mađarske da prestane sa nadzorom svoje granice.
Prije 30 godina Mađarska je ukinula ograničenje na putovanja u Austriju, omogućivši desetinama hiljada ljudi iz Istočne Njemačke da pobjegnu na Zapad. Događaji u septembru 1989. u Mađarskoj često se opisuju kao prve pukotine Berlinskog zida.
4/22Izbjeglica iz Istočne Njemačke kampuje u svom automobilu ispred zapadnonjemačkog konzulata u Budimpešti 13. avgusta. Veliki broj Istočnih Nijemaca je tokom ljeta putovao u Mađarsku s redovnim turističkim vizama, a potom bi podnosili zahtjeve konzulatu za dozvolu ulaska u Zapadnu Njemačku.
Prije 30 godina Mađarska je ukinula ograničenje na putovanja u Austriju, omogućivši desetinama hiljada ljudi iz Istočne Njemačke da pobjegnu na Zapad. Događaji u septembru 1989. u Mađarskoj često se opisuju kao prve pukotine Berlinskog zida.
5/22Stanovnici Istočne Njemačke čekaju na vize ispred konzulata Zapadne Njemačke u Budimpešti, 14. avgust.
Prije 30 godina Mađarska je ukinula ograničenje na putovanja u Austriju, omogućivši desetinama hiljada ljudi iz Istočne Njemačke da pobjegnu na Zapad. Događaji u septembru 1989. u Mađarskoj često se opisuju kao prve pukotine Berlinskog zida.
6/22Izbjeglice iz Istočne Njemačke gledaju na austrijsku granicu u blizini mađarske posmatračnice, 17. avgust.
Prije 30 godina Mađarska je ukinula ograničenje na putovanja u Austriju, omogućivši desetinama hiljada ljudi iz Istočne Njemačke da pobjegnu na Zapad. Događaji u septembru 1989. u Mađarskoj često se opisuju kao prve pukotine Berlinskog zida.
7/22Plakat kojim se oglašava Panevropski izlet, događaj koji su organizovale mađarske opozicione stranke, 19. avgust. "Piknik" je bio zamišljen kao simboličan sastanak Nijemaca, Austrijanaca i Mađara na austrijsko-mađarskoj granici, na kojoj je kapija od bodljikave žice bila privremeno otvorena.
Prije 30 godina Mađarska je ukinula ograničenje na putovanja u Austriju, omogućivši desetinama hiljada ljudi iz Istočne Njemačke da pobjegnu na Zapad. Događaji u septembru 1989. u Mađarskoj često se opisuju kao prve pukotine Berlinskog zida.
8/22Nakon što su izbjeglice iz Istočne Njemačke saznale za Panevropski izlet s plakata i letaka, stotine ih je stiglo na lokaciju i projurilo kroz graničnu ogradu u Austriju.
Prije 30 godina Mađarska je ukinula ograničenje na putovanja u Austriju, omogućivši desetinama hiljada ljudi iz Istočne Njemačke da pobjegnu na Zapad. Događaji u septembru 1989. u Mađarskoj često se opisuju kao prve pukotine Berlinskog zida.
9/22Žena iz Istočne Njemačke grli svoje uplakano dijete s kojim se ponovo ujedinila nakon što su bili razdvojeni u gužvi tokom prelaska austrijske granice, 19. avgust.
Prije 30 godina Mađarska je ukinula ograničenje na putovanja u Austriju, omogućivši desetinama hiljada ljudi iz Istočne Njemačke da pobjegnu na Zapad. Događaji u septembru 1989. u Mađarskoj često se opisuju kao prve pukotine Berlinskog zida.
10/22Par iz Istočne Njemačke šeta u blizini izbegličkog kampa Csilleberc kod Budimpešte, 4. septembar. Više od hiljadu državljana Istočne Njemačke bilo je smješteno u kampu dok su čekali na ulazak u Zapadnu Njemačku.
Prije 30 godina Mađarska je ukinula ograničenje na putovanja u Austriju, omogućivši desetinama hiljada ljudi iz Istočne Njemačke da pobjegnu na Zapad. Događaji u septembru 1989. u Mađarskoj često se opisuju kao prve pukotine Berlinskog zida.
11/22Stanovnici Istočne Njemačke napuštaju kamp Zugliget u Budimpešti 10. septembra, nakon što su čuli da će im te večeri biti omogućeno da napuste Mađarsku. U ponoć je mađarska Vlada najavila da će otvoriti svoje granice istočnonjemačkim "turistima" bez odobrenja istočnonjemačkog ili sovjetskog rukovodstva.
Prije 30 godina Mađarska je ukinula ograničenje na putovanja u Austriju, omogućivši desetinama hiljada ljudi iz Istočne Njemačke da pobjegnu na Zapad. Događaji u septembru 1989. u Mađarskoj često se opisuju kao prve pukotine Berlinskog zida.
12/22Stanovnik Istočne Njemačke pokazuje novostečeni pasoš Zapadne Njemačke, neposredno prije prelaska u Austriju u noći sa 10. na 11. septembar.
Prije 30 godina Mađarska je ukinula ograničenje na putovanja u Austriju, omogućivši desetinama hiljada ljudi iz Istočne Njemačke da pobjegnu na Zapad. Događaji u septembru 1989. u Mađarskoj često se opisuju kao prve pukotine Berlinskog zida.
13/22Stanovnici Istočne Njemačke prelaze granicu iz mađarskog mjesta Hegyeshalom u Austriju, 11. septembar.
Prije 30 godina Mađarska je ukinula ograničenje na putovanja u Austriju, omogućivši desetinama hiljada ljudi iz Istočne Njemačke da pobjegnu na Zapad. Događaji u septembru 1989. u Mađarskoj često se opisuju kao prve pukotine Berlinskog zida.
14/22Dijete u automobilu na graničnom prelazu Hegyeshalom.
Prije 30 godina Mađarska je ukinula ograničenje na putovanja u Austriju, omogućivši desetinama hiljada ljudi iz Istočne Njemačke da pobjegnu na Zapad. Događaji u septembru 1989. u Mađarskoj često se opisuju kao prve pukotine Berlinskog zida.
15/22Mađarski carinik provjerava pasoše stanovnika Istočne Njemačke, 11. septembar.
Prije 30 godina Mađarska je ukinula ograničenje na putovanja u Austriju, omogućivši desetinama hiljada ljudi iz Istočne Njemačke da pobjegnu na Zapad. Događaji u septembru 1989. u Mađarskoj često se opisuju kao prve pukotine Berlinskog zida.
16/22Izbjeglice iz Istočne Njemačke pokraj svojih automobila nakon prelaska u Nickelsdorf, Austrija.
Prije 30 godina Mađarska je ukinula ograničenje na putovanja u Austriju, omogućivši desetinama hiljada ljudi iz Istočne Njemačke da pobjegnu na Zapad. Događaji u septembru 1989. u Mađarskoj često se opisuju kao prve pukotine Berlinskog zida.
17/22Stanovnici Istočne Njemačke se međusobno dočekuju na carini u Nickelsdorfu.
Prije 30 godina Mađarska je ukinula ograničenje na putovanja u Austriju, omogućivši desetinama hiljada ljudi iz Istočne Njemačke da pobjegnu na Zapad. Događaji u septembru 1989. u Mađarskoj često se opisuju kao prve pukotine Berlinskog zida.
18/22Drugi slave uz bocu pjenušca.
Prije 30 godina Mađarska je ukinula ograničenje na putovanja u Austriju, omogućivši desetinama hiljada ljudi iz Istočne Njemačke da pobjegnu na Zapad. Događaji u septembru 1989. u Mađarskoj često se opisuju kao prve pukotine Berlinskog zida.
19/22Porodica uklanja oznaku DDR-a (Njemačka Demokratska Republika, Deutsche Demokratische Republik) nakon prelaska u Klingenbach, Austrija.
Prije 30 godina Mađarska je ukinula ograničenje na putovanja u Austriju, omogućivši desetinama hiljada ljudi iz Istočne Njemačke da pobjegnu na Zapad. Događaji u septembru 1989. u Mađarskoj često se opisuju kao prve pukotine Berlinskog zida.
20/22Automobil iz Istočne Njemačke slijedi rukom napisan znak za Zapadnu Njemačku, odnosno Bundesrepublik Deutschland (BRD).
Prije 30 godina Mađarska je ukinula ograničenje na putovanja u Austriju, omogućivši desetinama hiljada ljudi iz Istočne Njemačke da pobjegnu na Zapad. Događaji u septembru 1989. u Mađarskoj često se opisuju kao prve pukotine Berlinskog zida.
21/22Izbjeglice iz Istočne Njemačke stižu iz Mađarske, preko Austrije, u izbjeglički kamp Hengersberg u njemačkom Passauu, 12. septembar. Procjenjuje se da je 70.000 stanovnika Istočne Njemačke pobjeglo na Zapad nekoliko dana nakon otvaranja mađarske granice.
Prije 30 godina Mađarska je ukinula ograničenje na putovanja u Austriju, omogućivši desetinama hiljada ljudi iz Istočne Njemačke da pobjegnu na Zapad. Događaji u septembru 1989. u Mađarskoj često se opisuju kao prve pukotine Berlinskog zida.
22/22Nasmijani par drži balon sa porukom "Topla dobrodošlica" u Passauu u Njemačkoj, nakon silaska sa voza koji je krenuo od jezera Balaton u Mađarskoj.
Prije 30 godina Mađarska je ukinula ograničenje na putovanja u Austriju, omogućivši desetinama hiljada ljudi iz Istočne Njemačke da pobjegnu na Zapad. Događaji u septembru 1989. u Mađarskoj često se opisuju kao prve pukotine Berlinskog zida.
Prethodni slajd
Naredni slajd
Gorbačov je rekao da je on jedan od zaslužnih za činjenicu da je ujedinjenje Njemačke proteklo bez krvoprolića.
„U to vrijeme je 380.000 naših (sovjetskih) vojnika bilo je na teritoriji GDR-a. Naređeno im je da ostanu u svojim kasarnama. Nevjerovatno složen proces protekao je bez krvoprolića. Mislim da imam neke zasluge u tome“, zaključio je.
