Dostupni linkovi

Vanredna vijest

Stencov: Posljednji na dugoj listi značajnih štrajkača glađu


Oleg Sencov na sudu u Rostovu na Donu, 25. avgust 2015.

Ukrajinski filmski režiser Oleg Stencov štrajkuje glađu u ruskom zatvoru od 14. marta, zahtijevajući tako da se puste deseci ukrajinskih političkih zatvorenika.

Glasni oponent ruske okupacije ukrajinskog dijela Krima služi 20-godišnju kaznu pod optužbom da je planirao teroristički napad. Poriče optužbe u čemu ima i veliku podršku širom svijeta.

Stencov štrajk glađu, koji se dešava u vrijeme Svjetskog prvenstva u fudbalu kojemu je domaćin Rusija, predstavlja jedan od najzapaženijih napora da se upotrijebi taktika kojom se baca svjetlo na političke probleme.

U aktivističkom arsenalu oružja, štrajk glađu se ističe kao sredstvo borbe. To je zato što štrajk glađu šteti direktno onome ko protestuje, a ne njihovom ciljanom suparniku. Demonstrant, štrajkač oslanja se na moralnu snagu svoje akcije ili na generisani publicitet kako bi postigao svoj cilj.

U nastavku je opisano nekoliko značajnijih primjera štrajkova glađu:

Mahatma Gandi
Mahatma Gandi

​Mahatma Gandi smatra se pionirom moderne prakse građanskog neposluha i s razlogom je najpoznatiji štrajkač glađu u istoriji. Tokom svog života, Gandi se upustio u nekoliko štrajkova glađu i gladovao je protestujući zbog britanske vladavine u Indiji. Sveukupno, kaže se da je Gandi poduzeo 17 gladovanja tokom Indijskog pokreta za nezavisnost, njegov najduži protest trajao je 21 dan.

11. maj, 2007. Irom Chanu Sharmila, (New Delhi) nominovana je 2005. godine za Nobelovu nagradu za mir
11. maj, 2007. Irom Chanu Sharmila, (New Delhi) nominovana je 2005. godine za Nobelovu nagradu za mir

Za mnoge na Zapadu, ime Irom Šarmila neće izazvati pažnju. Ali Šarmila je držala štrajk glađu koji je trajao 16 godina u Indiji, što je najduže gladovanje na svijetu. Šarmila je protestvovala zbog zakona koji je vojsci dao pravo da pretresa imovinu i zatvara ljude.

Više od jedne decenije, Vlada ju je na silu hranila infuzijom koju joj je davala putem nosne kapaljke, što je uobičajena praksa da se štrajkači glađu održe u životu. Šarmila je okončala svoje štrajkovanje u avgustu 2016. godine tako što je polizala malo meda koji joj je kašikom stavljen na dlan.

Denis Donaldson (L), bivši član Sinn Feina, je prikazan na fotografiji snimljenoj u zatvoru Long Kesh sa Bobbyjem Sandsom (D)
Denis Donaldson (L), bivši član Sinn Feina, je prikazan na fotografiji snimljenoj u zatvoru Long Kesh sa Bobbyjem Sandsom (D)

Štrajk glađu Bobija Sandsa (Boby Sands) sa smrtnim ishodom vjerovatno je jedan od najpriznatijih. On je bio jedan od desetorice Iraca, pripadnika IRA-e (Irska republikanska armija) koji su stupili u štrajk u oktobru 1980. u zatvoru Maze u Sjevernoj Irskoj kako bi zahtijevali da budu tretirani kao “posebna kategorija” političkih zatvorenika, ne kriminalaca. Sands je umro 5. maja, 1981. godine, nakon 66 dana štrajka glađu. On je bio prvi koji je umro od desetorice koji su štrajkovali i umrli, štrajk je prekinut 3. oktobra, 1981.

Cesar Chavez pati od posljedica 20-dnevnog štrajka glađu 1972. godine.
Cesar Chavez pati od posljedica 20-dnevnog štrajka glađu 1972. godine.

U Sjedinjenim Državama Cezar Čavez (Cesar Chaves) jedan je od rijetkih ali vjerovatno najpoznatiji štrajkač glađu. Čavez je bio vođa sindikata meksičko-američkih radnika koji je zahtijevao veće plate. Upustio se u nekoliko štrajkova glađu od kojih je prvi trajao 25 dana tokom 1968. godine. Okončao je taj štrajk pojevši komad hljeba tokom sastanka sa senatorom Robertom F. Kenedijem (Robert F. Kennedy), koji je u to vrijeme bio član Potkomiteta za radnike migrante.

Mia Farrow svjedoči na Tribunalu za ratne zločine 2010. godine.
Mia Farrow svjedoči na Tribunalu za ratne zločine 2010. godine.

Čavez nije jedini Amerikanac koji je prestao da uzima hranu kako bi protestvovao za svoje ciljeve. Mia Farou (Mia Farrow) krenula je u štrajk glađu 2009. godine kako bi izrazila svoju solidarnost s ratom pogođenom regijom Darfur u Sudanu. Američka glumica i aktivistica gladovala je 12 dana zbog odluke sudanske vlade da protjera strane humanitarne agencije i organizacije. Onda je 64-godišnja Farou okončala svoj protest 9. maja zbog “zdravstvenih razloga”.

Kirgistan, zatvorenici šivali usne, Bishkek, 24. januar, 2012.
Kirgistan, zatvorenici šivali usne, Bishkek, 24. januar, 2012.

U januaru 2012. godine, više od hiljadu zatvorenika u Kirgistanu upustilo se u štrajk glađu kako bi protestvovalo zbog uslova života u kaznionicama ove centralnoazijske države. Međutim, zatvorenici iz zatvora u Biškeku dodali su i jedan jezivi detalj – zašili su usta kako bi ostala zatvorena. Njihov protest je trajao četiri dana.

Okupljanje Kineza oko replike Kipa Slobode na trgu Tijenanmen koji zahtijevaju demokratiju uprkos prijekog suda i uprave vojske u Pekingu u junu 1989. godine.
Okupljanje Kineza oko replike Kipa Slobode na trgu Tijenanmen koji zahtijevaju demokratiju uprkos prijekog suda i uprave vojske u Pekingu u junu 1989. godine.

Studentski protest 1989. godine u Pekingu na Trgu Tijenanmen dobro se pamti i danas zbog prepoznatljivog ikoničkog prizora usamljenog čovjeka koji stoji i gleda u kolonu tenkova na ulicama kineske prijestonice. Međutim, na stotine studenata koji su protestvovali zaklelo se u jednom trenutku da će gladovati do smrti ako vlada ne obeća trenutne demokratske reforme. Štrajk glađu trajao je jednu sedmicu.

Nađa Savčenko daje finalnu izjavu pred sudom u gradu Donetsku na jugu Rusije u martu 2016. godine.
Nađa Savčenko daje finalnu izjavu pred sudom u gradu Donetsku na jugu Rusije u martu 2016. godine.

U Ukrajini, prije Stencova, nedvojbeno je najpoznatija kao štrajkačica glađu bila Nađa Savčenko. Savčenko, bivša navigatorica vojnog helikoptera u ukrajinskoj vojsci, zatvorena je dvije godine u Rusiji pod optužbom koja se odnosila na smrt dva ruska novinara u istočnoj Ukrajini. Savčenko se upustila u štrajk glađu dva puta, jednom 83 dana, tokom njenog pritvora od 2014. do 2016.

Donjecki delfini
Donjecki delfini

Iako je nemoguće to potpuno potvrditi, Ukrajina je izvor jednog od najbizarnijih štrajkova glađu. Naime, Kijev tvrdi da su delfini koje je trenirala ukrajinska vojska a koje je otuđila Rusija umrli pošto su krenuli u “štrajk glađu”. “Vojsku delfina” otuđile su ruske snage iz Vojnog centra za delfine na Krimu tokom ruske okupacije poluotoka tokom marta 2014. godine.

Predstavnik ukrajinske vlade na Krimu Boris Babin tvrdio je da su delfini “odbijali ne samo da imaju interakciju s novim ruskim trenerima, već su odbijali i hranu zbog čega su umrli nakon izvjesnog vremena”.

XS
SM
MD
LG