Dostupni linkovi

Vanredna vijest

Godišnjica racije u Novom Sadu


Komemoracija povodom 76. godišnjice racije u kojoj je mađarska vojska 1942. godine ubila veliki broj Novosađana, uglavnom Jevreja, Srba i Roma. Pomen Jevrejske zajednice održao je vrhovni rabin Srbije Isak Asiel, a pomen Srpske pravoslavne crkve služio je episkop bački Irinej.

Program obeležavanja godišnjice racije održan je na obali Dunava kod spomenika „Porodica“. Građanima i prisutnim delegacijama prvo se obratio gradonačelnik Novog Sada, Miloš Vučević. On je u svom govoru istakao da je Novosadska racija jedan od najtragičnijih događaja u istoriji ovog grada.

„Prošlost ne možemo da promenimo ali možemo da učinimo da ona promeni nas, da budemo odlučniji nekog ikada kada kažemo da ovde nema mesta za zlo za mržnju i netoleranciju. Savremeni fašizam vreba svako društvo pa i naše, zato sve one generacije koje dolaze da posle nas grade ovaj grad i ovu zemlju moramo jasno i nedvosmisleno da učimo vrednostima antifašizma, da ih učimo da je sloboda svetinja i da cene mir. Zajedništvo i uvažavanje različitosti budu matrica našeg ponašanja“, rekao je on.

Episkop bački Irinej je u svom govoru naglasio je značaj opraštanja i sećanja na žrtve.

„Mir, pomirenje, praštanje jeste preduslov da se zločini ne ponavljaju. Svako od nas je dužan da ispravlja najpre sebe pre nego što ispravlja druge. Da najpre u svojoj duši stiče mir sa bogom, a onda i sa drugim ljudima, pa i sa božijom tvorevinom u celini“, rekao je episkop.

Vrhovni rabin Srbije Isak Asiel u obraćanju prisutnima podsetio je građane na lične tragedije žrtava racije. On je istakao da je prenošenje njihovih svedočenja način kako zajednica može da se suoči sa zločinima.

„Pričanje priče, život zaista ponekad postaje priča, pa se pitate da li se ovo sve dogodilo. Jeste dogodilo se, ali nekako dobija oblik priče i toj e pokušaj da se razume i prihvati i najteža stvarnost, ovo je deo jedne velike priče koja je zahvatila svet tada“, istakao je rabin govoreći o žrtvama Novosadske racije.

Delegacije različitih institucija i organizacija su nakon komemoracije položile vence, a sa broda rečne ratne flotile spušteni su venci u Dunav.

Nakon centralne komemoracije održan je i pomen kod spomen ploče na novosadskoj plaži „Štrand“, gde je zločin izvršen pre više od sedamdeset godina.

Racija u južnoj Bačkoj je izvršena od strane mađarskih okupacionih snaga, uglavnom nad Jevrejima, Srbima i Romima tokom Drugog svetskog rata. U samom Novom Sadu sprovedena je od 21. do 23. januara 1942. U raciji je stradalo više od 1.300 Novosađana.

2011. zbog ovog zločina pred Sudom u Budimpešti podignuta je optužnica protiv bivšeg kapetana mađarske žandarmerije Šandora Kepira.

Prema optužnici budimpeštanskog tužilaštva, Kepiro je kao kapetan mađarske žandarmerije učestvovao u raciji u Novom Sadu i okolnim naseljima.

Sud je tada, u nedostatku dokaza, doneo oslobađajuću presudu. Devedesetsedmogodišnji Keprio je preminuo nekoliko meseci nakon sudskog procesa.

U Novom Sadu pre Drugog svetskog rata živelo približno četiri i po hiljade Jevreja. Nakon rata u ovom gradu živi približno petsto pripadnika jevrejske zajednice.

XS
SM
MD
LG