Dostupni linkovi

Sve je izvjesnije da je sudbina podgoričkog Kombinata aluminijuma zapečaćena i da je samo pitanje vremena, i dinamike kojom će biti konačno ugašen. Iako bi to proizvelo značajne socijalno-ekonomske probleme, zatvaranje ove kompanije bi s druge strane blagotvorno djelovalo na ekologiju i zdravlje ljudi u Zeti i glavnom gradu Crne Gore.

Sve je izvjesnije da podgorički Kombinat aluminijuma nema budućnost, odnosno da se gašenje ove kompanije sve više smatra za najrealniju opciju. Procjene govore da bi po najboljem scenariju po ovo preduzeće moralo biti otpušteno stotine radnika. Zatvorile bi se sve fabrike prerade i Glinica, a oko .700 radnika bi ostalo bez posla. To bi povuklo i rezove u Rudnicima Bosita gdje bi bilo otpušteno još oko 700 radnika. To za sada, za KAP, predstavlja povoljan razvoj događaja koji je ipak, s obzirom na stanje svjetske ekonomije, malo vjerovatan. Čini se da je pitanje samo kojom dinamikom će KAP biti potpuno ugašen. Iako bi ovo prouzrokovalo značajne ekonomske i socijalne probleme, jer je KAP značajan izvor budžetskih prihoda, najveći izvoznik i firma od koje direktno i indirektno zavise hiljade radnih mjesta, nazire se jedna korist od eventualnog nestanka ove kompanije.

S obzirom da je podgorički Kombinat aluminijuma decenijama bio zagađivač skadarsko-zetske kotline, stanje životne sredine bi se značajno popravilo, rekao je za naš program direktor ekološke organizacije Green Home Darko Pajević, koji smatra da bi značajnu korist predstavljala sama okolnost da je prestalo dalje zagađivanje vazduha, zemljišta i vode. To bi pozitivno uticalo na opšte stanje životne sredine na ovom području, a čak bi proizvelo i određene pozitivne ekonomsko socijalne efekte, rekao je Pajević, govoreći o najpogubnijem uticaju KAP-a na životnu sredinu:

KAP, Foto: Savo Prelević
"U zetskoj ravnici jednostavno ogromna većina bunara i vode nije za upotrebu kako za ljudsku tako i za svaku drugu. Eventualno zatvaranje KAP-a sasvim sigurno bi pozitivno uticalo i na kvalitet zemljišta i na kvalitet voda i tada upravo možemo govoriti o jednom kvalitetnom bavljenju poljoprivrednom, pa zašto i ne organskom poljoprivrednom zemljištu za tom području što će sasvim sigurno drastično poboljšati kako ekonomski tako i socijalni aspekt ljudi."

Dok im se ne poboljša socijalni aspekt života u neposrednoj blizini Kombinata aluminijuma, žiteljima tog područja ostaje da strahuju za goli život jer im je zbog ove kompanije i njenog uticaja ugroženo zdravlje. Ekolog Aleksandar Ražnatović je, govoreći o eventualno povećanom broju kancera i ostalih teških oboljenja koja bi mogla biti prouzrokovana uticajem KAP-a, rekao da su ove bolesti prisutne među stanovnicima ovog područja oko Kombinata:

"Egzaktnih podataka nemamo. Trebalo je da se urade sve te analize kompletnog stanovništva, jedan detaljan medicinski tretman i pregled i onda bi se znalo što i kakva je stvarna situacija. Međutim, to nije rađeno upravo iz nekog straha od podataka do kojih bi se došlo. Iz onoga što sam imao prilike da vidim na terenu sve te bolesti postoje, ljudi se žale što na plućima, što od kancera svih tih organa, a egzaktnih podataka stvarno nema."


KAP, Foto: Savo Prelević
Aleksandar Ražnatović smatra da bi zatvaranje Kombinata aluminijuma bio veliki doprinos za životnu sredinu na području Podgorice, zetske ravnice i Skadarskog jezera. Već sada nakon samo nekoliko mjeseci smanjene proizvodnje u Kombinatu lako se može vidjeti da je čistiji vazduh kada se sa okolnih brda pogleda iznad KAP-a, kaže Ražnatović, koji dodaje da se samo može naslutiti što bi onda značilo potpuno zatvaranje ovog zagađivača:

"Veliki plus bi bio za rijeku Moraču i Skadarsko jezero koje se i dalje hrani svim tim otrovnim sastojcima i supstancama iz Kombinata aluminijuma, iz njegovog podzemlja. Da ne pominjemo dalji razvoj grada Podgorice."


Ražnatović dodaje da je za potpuno obnavljanje područja zagađenog uslijed rada podgoričkog Kombinata aluminijuma, prema procjenama stranih stručnjaka, potrebno oko stotinu miliona eura, a direktor Green Home-a Darko Pajović da je za to potrebno, pored novca i najmanje deset godina:

"Kroz deponije, crvenog mulja, depnonije i drugog otpada koji je onako deponovan svugdje oko samog kruga fabrike, takođe tu ne treba zaboraviti skidanje jednog sloja zemljišta koje je trajno devastirano. Ne kraći period od nekih desetak godina, a što se tiče novčanih sredstava tu ne bi davao nikakve procjene da se ne bi razgovaralo o ciframa između 20 i 300 miliona, odnosno 200 miliona eura koliko je danas u opticaju."


Od nadležnih državnih institucija danas nije bilo moguće dobiti procjenu od uticaja eventualnog zatvaranja KAP-a na životnu sredinu.
  • 16x9 Image

    Esad Krcić

    Zahvaljujući ranom angažmanu u Radio Beogradu ostaje trajno vezan za radio, kao medij. Član crnogorskog dopisništva RSE je od 2001. Pisao je za CG Ekonomist, a realizovao je i niz radijskih i TV projekata.

Vaše mišljenje

Prikaži komentare

XS
SM
MD
LG