Dostupni linkovi

Koliko će građani imati širok politički izbor kada 29. marta izađu na glasačka mjesta kako bi izabrali novi saziv Skupštine Crne Gore i nekih opštinskih skupština? Čini se da izbor jeste veliki, ali kvantitativno, dok bi se o kvalitativnom pogledu na izborne liste i političke programe dalo raspravljati,

Od 16 izbornih lista na prijevremenim parlementarnim izborima učestvuje deset stranaka i koalicija sa jasnim nacionalnim predznakom, dok su ostalih šest partija građanske ili su na granici između nacionalnih i građanskih. Na izborima 29. marta će oko 498.000 birača izabrati 81. poslanika u crnogorskom Parlamentu.

Odgovarajući na pitanje da li građani imaju dovoljno širok prostor za izbor, odnosno da li je građanima ponuđena široka lepeza političkih programa, s obzirom na veliki broj kandidata, naši sagovornici kažu da to nije slučaj jer su mnoge partije nastale nakon svađa unutar postojećih stranaka, te da su programi slični. Posebno se to odnosi na dominantan broj izbornih lista, to jest lista sa nacionalnim predznakom.

Veliki broj političkih grupacija na izborima ne znači i demokratski karakter društva, nego pretpolitičko stanje kakvo je u Crnoj Gori, smatra profesor Srđan Vukadinović:

"Imamo jedan vrlo mali broj političkih grupacija, pa u principu imamo samo dvije u Crnoj Gori to je vladajuća koalicija i koalicija Demokratskog centra i Liberalne partije i grupacije koje imaju čisto taj građanski koncept, građanski okvir i koje u dosta momenata govore mnogo više o nekim ekonomskim stvarima, a o stvarima kvaliteta života nego što govore o ideologiji, religiji i svemu onome što su bile jedne teme u Crnoj Gori prije proglašenja njene nezavisnosti."

Foto: Savo Prelević
Osim građanskih političkih stranaka za nacionalne zajednice bori se najviše partija. Bošnjačke partije su podijeljene tako što se Bošnjačka stranka nalazi u okviru vladajuće koalicije, a bošnjačko biračko tijelo želi da privuče i koalicija "Bošnjaci muslimani zajedno - jedno". Za srpsko biračko tijelo bore se četiri nacionalne političke grupe.

Na pitanje koliko je širok izbor srpskom biračkom tijelu, politički analitičar Dragan Rosandić kaže da veći broj političkih partija zbunjuje glasače jer su im programi slični:

"Dijapazon jeste širok, ali ne bih više rekao da je to posljedica međusobnih svađa i drobljenja tih partija i te jedinstvene liste koja je nekada nastupala pod imenom Srpska lista što po meni, na žalost, će više doprinijeti zbunjivanju građana srpske nacionalnosti, a ne u smislu da se time šri ta ponuda i da imaju veći izbor jer manje više sve je to ista priča sa istim programom."

Na pitanje da li se osim vladajuće koalicije, zatim koalicije Liberalne partije i Demokratskog centra i Pokreta za promjene i Socijalistička narodna partija može svrstati uz građansku opciju naši sagovornici je više svrstavaju uz nacionalnu bez obzira na retoričko zalaganje SNP-a ka građanskoj opciji. Srđan Vukadinović i Dragan Rosandić:

"Socijalistička narodna partija je nešto što je između nacionalne ideologije i nekakve socijalne države, nekakvih socijalnih momenata, socijalni momenti uvučeni u plašt nacionalni, nacionalni okvir."

Foto: Savo Prelević
"SNP se deklariše kao građanska stranka, a u principu uzima vjerovatno 90 posto i više od toga srpskog biračkog tijela."

Osim građanskih partija za albansko biračko tijelo bori se pet albanskih nacionalnih stranaka. Albanci glasaju u posebnoj izbornoj jedinici iz koje proizilazi pet mandata.

Prema riječima aktiviste nevladinog sektora Leona Đokaja, Albanci glasaju za građanske stranke, ali o tome kome će dati glas odlučuju i sljedeći faktori:

"U kvalitativnom smislu iskreno rečeno mogu reći da se ništa novo na političkoj sceni manje više nije pojavilo jer su to sada ipak neki igrači koji su već bili aktivni u nekim drugim strankama i sada formirali svoje liste i sa svojim listama se upuštaju u neke nove koalicije sa albanskim nacionalnim strankama. Ono što, na žalost i dalje opredjeljuje albanske birače u Crnoj Gori jeste lokalni nivo, odnosno da određni ljudi iz određene sredine glasaju za određenu političku partiju, ali, na žalost, kod Albanaca je prisutno i to da se posebno u Tuzima ljudi po svojoj vjerskoj liniji opredjeljuju što je definitivno loše, a s druge strane i uticaj lidera i svim ostalim političkim partijama koje djeluju u Crnoj Gori jeste ogroman."

  • 16x9 Image

    Srđan Janković

    Nakon rada u pisanim i elektronskim medijima u Srbiji, Beograd napušta 1999. nakon gašenja ovih medija zbog pritiska tadašnjeg režima i ubistva novinara Slavka Ćuruvije. Na RSE radi od novembra 1999. godine.

XS
SM
MD
LG