Dostupni linkovi

Svemirski suveniri J. Gagarina na aukciji u Njujorku


Juri Gagarin, prvi čovjek koji je leteo u svemir

Istorijski dokumenti iz najranijih dana sovjetskog svemirskog progama biće izloženi na aukciji u njujorškoj aukcijskoj kući Sotheby's. U dokumentima se nalaze izvještaji o prvom letu čovjeka u svemir, odnosno kosmonauta Jurija Gagarina 1961. godine.

Tu su takođe prvi opisi planete Zemlje iz svemira. Vrijednost ove kolekcije, koja sadrži 10 dijelova, procijenjuje se na preko jednog miliona dolara.

Piše dopisnik RFE/RL Breffni O'Rourke


Dan je 12. april 2006. godine, mjesto kosmodrom Baikonur u Kazahstanu. Po prvi put čovjek leti u svemir.

To je dan Jurija Gagarina. Dvadesetsedmogodišnji viši poručnik u sovjetskim zračnim snagama obletio je Zemlju za jedan sat i 48 minuta u letjelici "Vostok 1". Otišao je tako visoko da je letio izvan Zemljine atmosfere, a misija je protekla bez ikakvih problema.

Njegov let zauvijek je promijenio svijet, otvarajući nove vidike u istraživanjima čovječanstva. Takođe je promijenio geopolitičku situaciju na Zemlji, gdje su Sjedinjene Američke Države pripremale svoj let u svemir sa kosmonautom Alanom Shepardom.

Ovo se dogodilo na vrhuncu Hladnog rata između SSSR-a i SAD, a američko razočarenje bilo je ogromno, jer su bili pobjeđeni. Ipak, Shepard je napravio kratki let nešto manje od mjesec dana kasnije, 5. maja 1961. godine.

Zajedno sa šokantnim letom "Sputnika 1" 1957. godine (Sputnik je bio prvi satalit koji je obletio Zemlju), sovjetski uspjeh u svemiru galvanizirao je SAD da učine maksimum napora na svom svemirskom programu, koji ih je kasnije odveo na Mjesec.

Sada su se sjećanja na te pionirske dane u svemiru našla na aukciji u u njujorškoj aukcijskoj kući Sotheby's. Ross Perot), američki milioner i bivši nezavisni predsjednički kandidat, prodaje svoju kolekciju suvenira o Gagarinu i sovjetskim uspjesima u svemiru.

U kolekciji se nalazi kopija izvještaja kojeg je Gagarin napisao na dan svog leta, koji opisuje čitavu misiju i daje prve opise Zemlje iz svemira. Sotheby's procjenjuje vrijednost suvenira na između 500.000 i 700.000 dolara.

Marcia Malinowski, potpredsjednik Sotheby's-a, u razgovoru za Reuters Televiziju kaže:

"Ovo je izvanredan dokument zbog toga što Gagarin piše zvaničan izvještaj o svemu što se gore dešava, bez supervizije ruskog svemirskog tima."


Izvještaj, jedan od četiri kopije koje su napravljene, je najznamenitiji predmet u kolekciji ponuđenoj na prodaju.

Malinowski dodaje:

"Činjenica da je to njegova vlastita kopija, sa njegovim potpisom, pokazuje da je on bio jako ponosan što se našao u toj situaciji, što je izabran. Mislim da je za njega izvještavanje iz svemira bio najvažniji momenat u njegovoj karijeri."


Među ostalim predmetima koji će biti na aukciji nalazi se i orginalni tekst govora kojeg je Gagarin dao Državnoj komisiji za svemirske letove SSSR-a.

Tu su takođe i dnevnici, koje je od 1960. do 1974. godine pisao zamjenik direktora sovjetskog svemirskog programa, Vasily Mishin, koji je dao dragocjen uvid u rane dane sovjetskog leta u svemir.

Jurij Gagarin poginuo je pri padu aviona u 34. godini.

Ross Perot kupio je kolekciju dokumenata 1993. godine, a došli su na Zapad nakon raspada Sovjetskog saveza. Neki dokumenti došli su od Gagarinove udovice Valentine.

Preveo i priredio: Enis Zebić
XS
SM
MD
LG