Dostupni linkovi

Spor oko proglašenja manastira Zlatica za arheološki lokalitet


Amfilohije Radović

Skupštine opštine Podgorica treba da odluči da li će manastir Zlatica biti proglašen za arheološki lokalitet. Juče je mitropolit Amfilohije pisao gradskim ocima, optužujući ih za zlonamjeran odnos prema Mitropoliji crnogorsko- primorskoj Srpske pravslavne crkve u Crnoj Gori. Što je sporno u odluci u Urbanističkom projektu koji je na dnevnom redu u Skupštini opštine Podgorica?

U pismu u kojem od gradonačelnika Miomira Mugoše i predsjednika lokalnog parlamenta Đorđija Suhiha traži odlaganje donošenja odluke o proglašenju manastira Zlatica za arheološki lokalitet, mitropolit Amfilohije ne spori da je crkvina drevnog manastira Zlatica arheološki lokalitet, kulturno istorijski, civilizacijski spomenik, ali tvrdi da donošenje odluke o tome nije bila na stručnom nivou. Paroh Crkvene opštine Podgorica Velibor Džomić pojašnjava:

"Iz kompletnog elaborata koji smo dobili na uvid vidjeli smo da tu nijesu poštovana pravila struke i da je naprosto pristupljeno na jedan način koji se tiče bilo kog detaljnog Urbanističkog plana za bilo koje dio grada u Podgorici to se praktikuje i radi. Nemamo ništa protiv da naravno grad planira svoje prostore i dalji razvoj, ali smatramo da o pitanju manastira Zlatice koji je star 1600 godina mora da se povede najšira stručna rasprava o njegovoj zaštiti, njegovoj istoriji, da se uradi detaljna analize i da se donesu prave mjere kako bi bio on u osnovnoj funkciji, da bude manastir, ali da bude dostupan kao što je kroz vreme bio, za sve zainteresovane".

Sa druge strane u Ministarstvu kulture kažu suprotno. Na zahtjev opštine Podgorica Ministarstvo je od republičkog Zavoda za zaštitu spomenika kulture zatražilo i dobilo stručno mišljenje za prijedlog urbanističkog projekta Arheološki lokalitet Zlatica. Stručno mišljenje Zavoda dostavljeno Ministarstvu 13. oktobra prošle godine dala nam je stručni savjetnik Ministarstva Lidija Ljesar:

"Nacrt urbanističkog projekta Arheološki lokalitet Zlatica - Doljani, opština Podgorica u dijelu zaštite kulturne baštine kvalitetno se bavi zaštitom, valorizacijom i prezentacijom samog lokaliteta i formiranjem uslova zaštite njegovog prirodnog okruženja, takozvane zone arheološkog područja. Ministarstvo kulture, sporta i medija smatra da je Nacrt urbanističkog projekta Arheološki lokalitet Zlatica - Doljani, opština Podgorica prihvatljiv uz obavezu da sva pitanja planiranja gradnje na predmetnoj lokaciji prilikom izrade urbanističko tehničke dokumentacije treba rješavati uz obavezno pribavljanje konzervatorskih usluga i saglasnosti na projektnu dokumentaciju od strane republičkog Zavoda za zaštitu spomenika kulture".

Međutim, arhitekta Andrija Markuš ne slaže se sa izdatim mišljenjem Zavoda, uvjeren da nije dovoljno stručno razmatran:

"Jer je to projekat u koji se ništa ne ucrtava nego se samo mijenjaju vlasnici kao da je to pravno pitanje i to ga sprovode inženjeri koji ni za problematiku arhitekture nijesu mjerodavni jer nemaju nikakvih referenci, pogotovo što je 90% tih inženjera za instalaciju, a ne za problematiku arhitektonskog projektovanja, u ovom slučaju putem oduzimanja zemlje po pravnom, a ne arhitektonskom osnovu sa ovog lokaliteta, sa lokaliteta veoma značajnog hrama i vjerujućih ljudi".

Kako se i u pismu mitropolita Amfilohija kao i u ovom reagovanju arhitekte Markuša spominje problem vlasništva nad manastirom Zlatica paroha Velibora Džomića pitali smo da li smatraju da opština na ovaj način pokušava da oduzme vlasništvo manastira od Mitropolije, na što nije želio eksplicitno da odgovori. O imovinsko pravnim odnosima samo je rekao:

"Ovaj predlog odluke se ne bavi imovinsko pravnim pitanjima, naprosto on je ignorisao tu činjenicu pitanja vlasništva, ne samo Mitropolije crnogorsko primorske nego tu ima i brojnih građana čija su prava, kroz ovaj predlog odluke ugrožena".

Mitropolija takođe tvrdi da bi proglašenje manastira Zlatica za arheološku lokaciju on izgubio svoju vjersku funkciju.

RSE: Da li ste potpuno sigurni da se njima ukida svrha manastira da služi vjernicima?

Džomić: Može se zaključiti, što se vidi i iz naših primedaba na javnoj raspravi, da se vrši jedna desakralizacija, dehristijanizacija i razmanastiravanje manastira Zlatica, a mislima da to nikome ne može da bude od koristi.

  • 16x9 Image

    Biljana Jovićević

    U novinarstvu je od 1998. godine. Radila tri godine na Radiju Crne Gore. Od septembra 2001. je izvještač iz Podgorice za RSE, a od jula 2009. je stalni član redakcije u Pragu.

XS
SM
MD
LG