Utorak, 21. oktobar/listopad 2014, 20:23 CET

Bosna i Hercegovina

Opštine u RS opustošene nakon vladavine SNSD-a

Kneževo, foto: Glas Srpske
Kneževo, foto: Glas Srpske
Više opština u Republici Srpskoj u kojima je do posljednjih lokalnih izbora na vlasti bio Savez nezavisnih socijaldemokrata danas je pred bankrotom. Novi načelnici suočavaju se da ogromnim problemima - gubicima koji su višestruko veći od godišnjih opštinskih budžeta. Problem je i prekomjeran broj zaposlenih u administraciji, koji su primani po partijskoj osnovi kao sigurno biračko tijelo. Jedan broj načelnika zbog toga najavljuje radikalne mjere, koje uključuju i smanjenje opštinskog birokratskog aparata. Uprkos tome, egzistencija tih lokalnih zajednica je neizvjesna.

Gradiška, Srbac i Kneževo samo su neke od opština Republike Srpske koje su, nakon vladavine Saveza nezavisnih socijeldemokrata, pred totalnim ekonomskim i finansijskim kolapsom. Dugovi koje je ostavila prethodna garnitura vlasti dva do tri puta veći su od siromašnih lokalnih budžeta. Novi načelnici treba da izmiruju redovne obaveze i vraćaju stare dugove nakon pustošenja SNSD-a.

Jedna od najzaduženijih opština u RS je Gradiška. Njen novi načelnik Zoran Latinović pojašnjava kakvo je stanje zatekao:

„Preko 35 miliona dugoročnih kreditnih obaveza i dugoročnih obveznica, plus preko osam miliona napravljenih kartkoročnih obaveza. To na budžet od nešto preko 20 miliona jeste strahovito opterećenje i moram reći da opština Gradiška na otplatu kredita troši 17,96 procenata svojih izvornih prihoda, što je na samoj granici zakonom dozvoljenog limita.“

Prethodnih godina trošilo se lagodno ne misleći da li će budući dugovi biti finansijski održivi - kaže Latinović. U svemu tome privredni razvoj je zanemaren, posebno poljoporivreda koja je mogla dovesti do povećanja budžetskog okvira opštine - stav je načelnika Gradiške.

Slično stanje je i u Srpcu. Tamo su naslijeđena dugovanja tri puta veća od opštinskog budžeta. 

„Krediti dugoročni su 15,5 miliona maraka, kratkoročne obaveze su 2,5 miliona i budžetski deficit je tri miliona maraka“, kaže načelnik opštine Drago Ćirić.

I ne samo to. Osim dugovanja, prethodna lokalna garnitura vlasti čak je i frizirala pravo stanje stvari. 

„Primjera radi: za eleketričnu energiju kad smo došli rekli su da duguju 300 i nešto hiljada, a dugovi za struju su preko 727.000“, navodi Ćirić.

Hiljade maraka za telefone

I lokalni funkcioneri SNSD-a vodili su se običajima svojih stranačkih kolega na entitetskom nivou: na gorivo se trošilo nemilice, pa je dug u Srpcu, samo po tom osnovu, 40.000 maraka. U toj maloj opštini, mjesečni troškovi mobilnih telefona lokalne administracije iznosili su između četiri i pet hiljada maraka. Osamdeset i osam radnika je na budžetu opštine, a prema standardim Evropske unije, u odnosu na broj stanovnika, trebalo bi da ih bude oko 30.

Ekonomista Damir Miljević kaže da se većina načelnika koji su smjenili SNSD-ovu vlast suočila sa zaista katastrofalnom finansijskom situacijom na više frontova. Budžeti su potrošeni do krajnjih granica, pa i preko njih - napominje Miljević:

„Budžetom nigdje predviđene fakture u milionskim iznosima dolaze na pojedine opštine. S druge strane, što se tiče kreditnih zaduženja i zaduženja koje opštine imaju po, recimo, izdanim obevznicama su u nekim slučajevima dva, pa čak i tri puta veće od iznosa jednogodišnjih budžeta tih opština. I sve te opštine su udarile u maksimalnu granicu zaduživanja od 18 posto, koju su imale, tako da je situacija jako teška.“ 

Osim lokalne vlasti, krivac za takvo stanje je, objašnjava Miljević, i Vlada RS koja je dozvolila komotan limit zaduženja opštinama od 18 posto vrijednosti prošlogodišnjeg budžeta.

Osim dugovanja, veliki problem po lokalnim zajednicama bila je i netransparentnost trošenja.

U Kneževu, gdje su zaduženja pet puta veća od opštinskog budžeta, sporni su i neki krediti. Sadašnji načelnik te opštine Bore Škeljić navodi primjer kredita Investiciono razvojne banke od 5,6 miliona maraka, za koji je njegov prethodnik Čedo Vuković, kako kaže, obmanuo odbornike:

„On je rekao da opština neće vraćati taj kredit, da će to biti grant i da je to vid nekakve pomoći", podsjeća Škeljić.

SNSD je novim načelnicima u naslijeđe ostavio dva do tri puta veći broj zaposlenih u lokalnoj administraciji, opštinsku zemlju davali su na korištenje bez ikakve naknade, a skupe poslove na infrastrukturi dobijale su privilegovane firme.

Zbog takve situacije novi načelnici već su posegnuli za radikalnim mjerama: drastično se režu troškovi telefona, goriva i reprezentacije, smanjuju se plate zaposlenima u opštini, a jedan broj administrativnih radnika biće i otpušten. I pored toga, ipak ostaje neizvjesno da li će opštine preživjeti dugogodišnje pustošnje SNSD-a.

Maja Bjelajac

U skoro dvije decenije novinarske karijere, izvještavala i istraživala o temama iz kulture, politike i društva za najveće medije u Republici Srpskoj o od 2006. radi kao dopisnik RSE iz Banjaluke.

Ovaj forum je zaključen
Sortiranje komentara
Komentari stranica of 2
    Naredni 
Ime: Anonimni posjetilac
29.01.2013 18:19
40.000 maraka. U toj maloj opštini, mjesečni troškovi mobilnih telefona lokalne administracije iznosili su između četiri i pet hiljada maraka. Osamdeset i osam radnika je na budžetu opštine, a prema standardim Evropske unije, u odnosu na broj stanovnika, trebalo bi da ih bude oko 30....e ovako se dragi nasi razgradjuje drzava...sve ovo treba u zatvor

Ime: Bivsi politicar Grad: BiH
27.01.2013 18:48
Kada se vec prica o pustosenju (za vrijeme i poslije rata), nepravedno je zaboraviti legendardne SDS i PDP, kao i njihove kolaboracioniste SRS itd..Daleko od toga da je BiH i u njoj RS prosperitetan dio Evrope, a ni njen oporavak se ne moze porediti sa oporavkom savezne Njemecke ili Japana poslije WW2. Tesko se i Hag moze porediti sa Nirbergom.Popularana pjesma kaze: "uvijek je bilo budala i rata", nama u BiH je sada samo ovo drugo preostalo, i zato se vise od decenije vrtimo u zacaranom krugu. (Pa budale izazvase rat, a zaboravni su krivi sto nemamo buducnost).Nedaj se Ines, i bjezi negdje daleko od nesretne BiH, bez obzira iz kog si "entiteta".
Odgovor

Ime: Srbin Grad: fbih
29.01.2013 19:00
opustosene se i opstine Drvar,Grahovo, Glamoč gde ova partija sa svojim druzinama iz tomislavgrda i livna i njihovim iz zapada i dalmacije tajkunim posece nase sume i moje familije i srbski familija...ja i svi srbi iz cantona livanjskog 10 trazimo da se nase opstine izvade i prebace u sansko unski kanton sto pre....
Odgovor

Ime: Anonimni posjetilac
31.01.2013 05:17
EU i svjetske institucije UN-a treba da zatvore vrata i zaustave finasijeje i njih i njihovih starnaka kroz blokade bankovnih racuna svim politicarima i njihovim strankama koji opstrukturiraju reforme koje su dobre za BiH i njene narode, BiH, MMF zaustavi dotok kredita, i tek tada ce politicari sami rjesiti probleme sami ce da rjese nase narodne i drzavne probleme BiH probleme, prije svega pitanja u vezi krsenja ljudskih prava, diskrimirajuci ustav i izborne zakone, korupciju i kriminal ovih na vlasti, jacanje sudstva i tuzilastva i njihova nezavisnost od politickih stranaka itd....a do tad nikad nece biti nikakvog dogovora jer ovakva mafijaska klima i bezakonje pase bas tim politicarima a naro umire od gladi usvim entitetima,etnitetima,kantonima i gradovima i selima i cjeloj drzavi
Odgovor

Ime: rajko
30.01.2013 02:53
opstina Višegrad kreditno se zadužila četiri miliona za izgradnju „Andrićgrada",mi gradjani treba da se upitamo gdje su pare građana RS i koliko je uložio Kusturica
Odgovor

Ime: Jasar Grad: Svedska
30.01.2013 12:58
Koliko je Kusturica ulozio ? Nije ulozio nista,osim svoga imena !
Ali,zato je dobio 51%udjela u vlasnistvu Andricgrada ! E, zbog tih mahinacija on se protivi kontroli finansijskog ulaganja,jer bi se saznalo da nije ulozio nista.Finansiranje tog megalomanskog projekta finansira vlada rs-a i nesto malo opstina Visegrad. Na kraju ce ispasti da su vlasnici Andricgrada Kusturica i Dodik,iako je projekt finansiran iz budzeta rs-a,tj narodnim parama !! Svaka im cast na "mudrosti"!
Odgovor

Ime: Mladen Grad: na selu
29.01.2013 18:37
Srpsku je opustosila SNSD injeni tajkuni i na sledecim izborima treba da ujedinimo SDS PDP DNS i da podedi narodnjacki blok a ne ovi sad sto se bore za bogate i da uzimaju sebi vikendice po dedinju i kipru i idu na izlete a mi i nasa deca nemaju sta jesti
Odgovor

Ime: malo morgen Grad: Svedska
30.01.2013 13:02
Mladen@
SDS je "rodjeni brat po kriminalu" SNSD-u ,PDP takodjer .Nema razlike.
Odgovor

Ime: Anonimni posjetilac
29.01.2013 18:31
trebamo da ulažemo u rekonstrukciju i proširenje naših elektroenergetskih postrojenja samim tim i u dalekovode,zeljeznicu ,puteve,skolstvo,vodovod,stambene zgrade, zdravstvo,...a da ukinemo ministarstva i vlade sto su nam nepotrebne i da ukinemo republiku srpsku, katone,FBiH i da prebacimo sve vlade i zakone na drzavu kao sto je u normalnim zemljama

Ime: Гојко Grad: Република Српска
27.01.2013 14:24
Не РСЕ то је зато што нам узимате таксе на непотребне заједничке институције БиХ!! Грађани и Грађанке Републике Српске боримо се против унитаризације из Сарајева. Ако будемо мање издвајали такси за нефукционалне институције БиХ имаће те више пара за Ваше градове и општине !
Odgovor

Ime: Jasar Grad: Svedska
28.01.2013 21:37
Gojko@
Jesu li te takse krive za nedostatak citostatika u rs-u ? Znas li ti Gojko da ljudi koji boluju od te teske bolesti,umiru ? Koga ce te sada optuziti ? Najbolje bi bilo,Sarajevo !?Ono je vazda nekako najprikladnije i najlakse za optuziti. A usto, ne kosta nista! Medjutim,to nije jedini problem ? Kako cujem,rs nema odakle da vraca neke kredite ? Jazuk ! Ko li je za to kriv,ha Gojko ? Da nisu opet neke takse,ili je maher nad maherima ispraznio sehare ? Znas na koga mislim,druze Gojko ?
Odgovor

Ime: Anonimni posjetilac
30.01.2013 02:27
zato mi narod u svim gradovima i selima trebamo da radimo za sebe i izadjemo na ulice i trazimo zakon o ispitivanju porijekla imovine, koji predviđa da sva imovina za koju ne postoji zakonski osnov sticanja, predstavlja imovinu koja treba biti vraćena narodu
Odgovor

Ime: Rade
29.01.2013 18:33
gojko...ja znam da sam glaso dva puta i zadnji put za SNSD i vise necu nikada....sledeci put glasam narodnjacki i treba da nam pomogne u tome i Srbija, i svi srbi a i svi mi sami sebi
Odgovor

Ime: Anonimni posjetilac
29.01.2013 18:18
i mi u federaciji isto kupimo hranu po kontejnerima...zasto nam se desava ovo i kad ce kraj fasistickih stranaka i tvorevina i kad cemo imati jednu pravnu drzavu BiH
Odgovor

Ime: Jasar Grad: Svedska
27.01.2013 17:57
Gojko@
Jel' to jedini tvoj problem u rs-u,Gojko ? Takse za zajednicke institucije ! "Unitarizacija iz Sarajeva"! Blago vama,ako su vam to jedini problemi .Nisu ti problem "vozdove"basnoslovne "takse"(pljacke)? Providno je to tvoje naklapanje Gojko. Nema ukidanja drzavnih institucija, i jacanja entiteta. Ta floskula o unitarizaciji vise ne pije vode.Zato,mani se ti toga.Cuvaj unucice,u tome si valjda bolji ?
Odgovor

Ime: Bosanac Grad: Banja Luka
27.01.2013 17:15
gojko...ti si stari zarobljen u proslosti....samo se ja bojim da nisi mlad covjek,,,e onda bi bio u velikom promasaju tvoj zivot
Odgovor

Ime: odDode Komsija Srbin Grad: Laktasi
27.01.2013 18:55
то је зато што нам узимате таксе на непотребне институције PC
Odgovor

Ime: Radojka
29.01.2013 17:59
tako je komsija, objasni im to da nam to vise nije potrebno i da krenemo vise napred i da nam deca imaju sta jesti

Ime: Mozart
27.01.2013 12:11
Ne bi lose bilo da se sto prije raspadne republika sumska u BiH. Posle toga bi se lazna grandomanija i niske strasti napokon smirile.

Ime: nikad bih
27.01.2013 01:23
hahah ha haaa haaaaaa
Odgovor

Ime: Nikad rs i
27.01.2013 17:32
ovo je kraj genocidne dodikove,karadiceve,mladiceve,tadiceve republike....napiso Mile iz BG,Srbija
Odgovor

Ime: Mile Narodnjak Grad: Srbija
27.01.2013 18:57
cetnicke horde su opustosile narod...i za vreme 1942-1996 1992-1996 i od 2000-2013...vreme je za revoluciju

Ime: Srbin-SDS-ov Grad: Knin/Banja Luka
26.01.2013 18:52
vi ste stavili samo Gradiška, Srbac i Kneževo i to su samo samo neke od opština Republike Srpske a gde su ostale...ma sve su oni opustosili...a ne samo ove tri...samo dodjite ovde u banja luku i videcete kako narod nema sta jesti

Ime: Marica SNS
26.01.2013 18:39
Gradiška, Srbac i Kneževo samo su neke od opština Republike Srpske koje mi gradjani treba da ocijepimo od Republike Srpske tj RS= staz znaci dodikova republika ili kako on to voli reci kad ode na zapad RS je moj pasaluk
Odgovor

Ime: viza za maricu
27.01.2013 12:03
Gradiska, Srbac i Knezevo jesu li ti gradovi u BiH? :-))
Odgovor

Ime: Srbin Grad: B.Luka
27.01.2013 17:23
Gradiška, Srbac i Kneževo se trebaju otcijepiti i napraviti uniju sa Laktaši, Čelinac,, Kotor Varoš,i Novi, Prijedor, banja luka, Šipovo, Mrkonjić Grad, Drvar, Glamoč, Grahovo, i formirati novi entitet Krajina....gdje SNSD i njeni tajkuni i dodo nece moci vladati i sirotiti nasu djecu.

Ime: Dante
26.01.2013 18:05
Ko god da dodje na vlast u srpskoj izmisljotini u BiH -isto djavo ce biti. Sa gradovima ciji srbijanski nazivi su izvadjeni iz naftalina,poput Knezeva i Srpca -moze im pomoci samo kraljev praunuk iz susjedne Srbije /trenutno naseljen u V Britaniji/.

Ime: Milorad i monika
26.01.2013 17:36
zato je kod mene i u moji stranacnika lova je do krova ...dodjite na mediteransko da vidite

Ime: Anonimni posjetilac
26.01.2013 13:18
Glasali ste - uzivajte! Bilo vam je drago slusati kako ne date srpsku policiju i kako cete vratiti nadleznosti. E pa gospodo - to kosta.
Komentari stranica of 2
    Naredni