Petak, 24. oktobar/listopad 2014, 12:18 CET

Svijet

Ekološki nemar u Crnoj Gori: Jadranski kontejner

Jedna od akcija čišćenja Boke Kotorske, Foto K.S.R. Zubatac
Jedna od akcija čišćenja Boke Kotorske, Foto K.S.R. Zubatac
Uprkos dvadesetogodišnjem deklarisanju Crne Gore kao ekološke države, stvarno stanje je daleko od formalnog opredjeljenja. Očuvanje životne sredine je još uvijek sasvim nisko na listi državnih prioriteta, a u prilog ove tvrdnje govori i velika količina otpada koje se nalazi na dnu mora koje je, vjerovatno, najvrijedniji prirodni i turistički resurs Crne Gore.

U Crnoj Gori, koja je samu sebe prije više od 20 godina proglasila prvom i jedinom ekološkom državom na svijetu, dovoljna je bila jedna akcija čišćenja životne sredine pa da pokaže naličje tog projekta i njen pravi odnos prema prirodi. Ovim riječima je Radio Slobodna Evropa propratio prošlogodišnji “Dan planete Zemlje“, kada je tokom čišćenja samo 10 odsto Kotorskog zaliva prikupljeno 10 tona raznog otpada.

Da se stvari ne mijenjaju na bolje, potvrdjuje izjava Vesne Mačić iz Instituta za biologiju mora iz Kotora koja je član medjunarodne naučne ekspedicije u kojoj, pored crnogorskih, učestvuju naučnici iz još četiri države: Italije, Monaka, Albanije i Hrvatske koji su otkrili naselje korala.

Doktorka Mačić, koju danas nije bilo moguće kontaktirati, je dnevniku „Dan“ rekla da su nadjeni koralni grebeni koji se spuštaju do dubine od 60 metara što je, kako kaže, vrlo specifično i neočekivano ali i na istom mjestu i izvjesna količina plastičnih flaša i drugog otpada, te da je i prije dva mjeseca tokom akcije čišćenja morskog dna od velikog čvrstog otpada upravo na toj lokaciji pronadjena "ogromna količina smeća, odnosno, cijela deponija karoserija, veš-mašina, automobilskih guma i sličnog otpada".

Boka KotorskaBoka Kotorska
x
Boka Kotorska
Boka Kotorska
Izvršna direktorka kotorske NVO Eko Centar Delfin, Ljiljana Radunović za RSE u vezi sa otpadom koji se nalazi na morskom dnu kaže da je stanje poražavajuće.

,,Budući da mi već 12 godina svake godine organizujemo neku akciju čišćenja tog priobalnog i drugog dijela akvatorija zaliva mogu da vam kažem da je poražavajuće šta se sve tu nađe i šta se sve izvadi. Ne može se reći da se samo radi o nekom organskom otpadu, tu ima i otpada koji je poguban za biodiverzitet u moru, a samim tim i po čovjeka. Treba raditi na osvješćivanju građana, podizanju javne svijesti, primjenjivati, poštovati i provoditi zakone i sa jedne i sa druge strane. Meni se čini da bi to dalo određene pozitivne rezultate i da bi to omogućilo da ljudi ubuduće sa morem žive u toj nekoj prijateljskoj relaciji a ne na ovaj način kao što sada imamo da ako je kontejner pun da je onda najlakše otpad baciti u more“.

Zbog brojnih "podvodnih deponija" negoduju i u ekološkoj NVO Green Home iz kojeg za RSE govori Jelena Janjušević.

„Zaista je zabrinjavajuće da se u zalivu u Boki na dubini od čak 60 metara, pored koralnih grebena koji su od izuzetnog značaja za biodiverzitet našeg mora, nađe i velika količina različitog otpada, od plastičnih boca, školjki od automobila do veš mašina i generalnog, kabastog otpada koji su građani odložili u more kao shvatanje epiteta ekološke države, koji evo već više od 20 godina sa ponosom ističemo. Takođe, smatramo da je poražavajuća činjenica da se na ovom i sličnim lokalitetima gotovo svake godine čisti morsko dno od upravo ovakvih primjera ljudskog nemara, ali evo primjeri to i pokazuju – bezuspješno. Samo prošle godine je iz zaliva izvađeno nekoliko tona ovakve vrste otpada koji značajno zagađuje vode zaliva. U prilog ovome govori i nedavna analiza koju je provela Agencija za zaštitu životne sredine, posebno u marini u Tivtu, gdje su mnoge opasne materije prelazile sve dozvoljene parametre“. 

Medijski izvodi izvještaja Agencije za zaštitu životne sredine koji govori o stanju podmorja na području tivatske ekskluzivne marine za mega jahte govore da je analiza pokazala da je nivo zagadjenosti teškim metalima i ostacima grita od pjeskarenja brodova koje se obavljalo još u vrijeme brodogradilišta koje se nekada nalazilo na istoj lokaciji iznad svih propisanih normi. Rezultati takodje govore i da je sadržaj žive višestruko veći od dozvoljenog te da je neophodna hitna intervencija.

Danas, medjutim, nije bilo moguće dobiti reakciju iz marine Porto Montenegro, ali ni stupiti u kontakt sa direktorkom Agencije za zaštitu životne sredine Daliborkom Pejović.
Kada se zna šta se sve nalazi ispod bistro plave površine mora, nameće se pitanje u vezi sa medjusobno nespojivim nalazima o količini podvodnog otpada i rezultatima hemijsko-bioloških analiza vode na kupalištima tokom sezone koji govore o visokom kvalitetu vode.

Ovu, samo naizgled, suprotnost objašnjava Ljiljana Radunović iz kotorske NVO Delfin.

"Ako se ispituje kvalitet morske vode u odnosu na zagađenost otpadnih voda iz domaćinstva ili atmosferskih padavina onda je to adekvatna analiza. Ja mislim da bi svakako trebalo voditi računa da se ta analiza radi u odnosu na ukupno stanje morske vode, ne samo u odnosu na to koliko zagađujemo morsku vodu preko kanalizacionih, otpadnih voda ili atmosferskih padavina. Mislim da metodologiju uzorkovanja te vode i analize treba promijeniti ako ćemo da govorimo o ukupnom kvalitetu morske vode. Ali ako govorimo o biohemijskoj ispravnosti u odnosu na zagađenost sa kanalizacionih ispusta i ispusta koji se odnose na atmosferske padavine onda je to analiza koja je adekvatna“.

Esad Krcić

esadk+rfe.co.me

Novinarstvom počinje da se bavi, radeći za specijalizovanu publikaciju Market Media, a zahvaljujući ranom angažmanu na Radio Beogradu, još u školskim danima, ostaje trajno vezan za radio, kao medij. Od 2001. godine je član crnogorskog dopisništva Radija Slobodna Evropa.

Ovaj forum je zaključen
Sortiranje komentara
Komentari
     
Ime: P. A.
11.01.2013 13:05
Cuj Zubatac?! Stvarno se tako zove (fotograf)?
Nazalost ne moze bez tradicije - dzaba je. Otidjite u staru Astareu (dio od Grude do Cavtata) i pogledajte kako su Dubrovcani planirali gradnju. Narocito Mlini, Plat i Cavtat (naravno u mirnom razdoblju, izmedju dva napada Crnogoraca). Kad to pogledate dobijete divnu ilustraciju uredjenog urbanizma i brige za estetikom. E a onda, prodjite Debeli Brijeg, nazad prema Igalu. I dalje. Ako - pod uticajem maloprije dozivljene ljepote - izdrzite dalje od Zelenike, svaka vam cast. Imate zeludac.
Ne moze na silu. Dubrovnik je ovo "trenirao" tacno 900 godina. Kad nesto dotjeras kroz period od 900 godina, ne moze ni Tito, ni Tudjman, ni Karamarko da lako uniste. A kad nisi nista uradio kroz svojih 900 godina, onda prvo - normalno je da ces dobiti Sveta Marovica i Duska Mandica na vrat i onda sve ide automatski.