Dostupni linkovi

logo-print

Sve preko leđa penzionera


Gëzim BAXHAKU, Radovan BOROVIC

Jedan od direktora Instituta za razvojna istraživanja “Riinvest” iz Prištine i član Radne grupe za ekonomska pitanja Pregovaračke delegacije Kosova Sejdi Osmani za naš program kaže da je Penzijski fond Srbije uzurpirao sredstva Penzijskog fonda Kosova i ne isplaćuje penzije Albancima:

„Iznos od 800 miliona je stvoren na osnovu obaveza Srbije prema penzionerima. Prvi osnov ove procene je reduciranje mesečnih isplata kosovskim penzionerima od 147 evra prosečno mesečno, za period 1990.-1999. godine. Drugi osnov su obaveze za penzije za šest meseci 1999. godine, do ulaska međunarodnih mirovnih snaga.“

I pored mnogobrojnih protesta, javnog izražavanja nezadovoljstava, po prvi put se pitanje dugova za penzije pokrenulo tokom poslednjeg susreta između delegacija Kosova i Srbije, 31 maja. u Beču. Osmani, koji je kao stručnjak prisustvovao sastanku u Beču, kaže kako je srpska strana na indirektan način priznala da je Beograd uzurpirao fond kosovskih penzionera:

„Na poslednjem sastanku u Beču oni nisu bili u stanju da odbace obaveze koje imaju prema penzionerima na Kosovu. Jedina njihova primedba je bila da je Srbija uzurpirala Penzioni fond 1992., a ne 1990. godine, kako smo mi isticali. Time su indirektno priznali činjenicu da je Fond uzurpiran. Međutim, oni nisu pristali da o tome uopšte razgovaraju.“

Predsednik Sindikata penzionera i invalida rada Kosova Fatmir Fehmiu ističe kako su obaveze Penzionog fonda, koji je sada uzurpirala Srbija, dostiže iznos od oko dve milijarde evra:

„U tu vrednost se računaju obaveze od 1991. godine, kada je započelo obustavljanje porodičnih penzija, zatim 1998. godine kada je počela obustava invalidskih, starosnih i porodičnih penzija, dok je od decembra 1998. godine obustavljena isplata svih penzija na Kosovu.“

Fahmiu smatra da je jedini put rešavanja ovih problema politički, ali ističe da, ako se to tako ne može rešiti, postoji pravni put. Međutim, Osmani iz Riinvesta ističe da je za povratak penzijskih fondova iz Srbije na Kosovo potrebno formirati jedan međunarodni mehanizam, preko kojeg bi se rešavali ovakvi problemi:

„Uz posredovanje međunarodnih faktora, prema međunarodnim zakonima ili konvencijama o ljudskim pravima, jer se pravo na penziju smatra delom univerzalnih ljudskih prava, što znači da se pravo na penziju smatra ličnom svojinom i niko ne može da to ospori ili onemogući.“

Prema nepotpunim podacima, na Kosovu ima više od 100.000 penzionera. Svi koji navršavaju 65 godina imaju pravo na penziju od 40 evra iz sredstava budžeta Kosova. Penzioneri Srbi primaju još jednu penziju iz Penzionog fonda Kosova koji je u uzurpiran i sada se nalazi u Beogradu.

* * * * *

Predstavnici Vlade Srbije tvrde da su navodi kosovskih Albanaca o penzionerskom dugu neosnovani, kao i da Beograd nema novca za isplatu, jer sa Kosova već godinama ne stižu uplate za penziono osiguranje. Prema službenim srpkim izvorima, dug penzionerima iznosi oko 500 miliona evra.
XS
SM
MD
LG