Dostupni linkovi

logo-print

Nezaobilazan stav SAD u kreiranju crnogorske spoljne politike


Milo Đukanović i Hillary Clinton, 2010.

Milo Đukanović i Hillary Clinton, 2010.

Iako je prema Gallupovom istraživanju 22 % građana Crne Gore dalo pozitivnu ocjenu SAD , ne može se reći da to odslikava pravi stav prema ovoj zemlji. Crnogorske vlasti još zaokreta 1997., forsiraju SAD kao ključnog partnera uz EU, cijeneći poziciju Amerike uoči referenduma, kada je zvanični Brisel prvo vršio pritisak da se odustane od njega a potom postavio veoma stroge kriterijume za održavanje.

Zvanična Podgorica danas najviše cijeni pomoć u procesu NATO integracija, a u međuvremenu je i opozicija (uglavnom srpska) retarirala, ili se pomirila sa činjenicom da su SAD nezaobilazne u kreiranju međunarodnih odnosa, pa sada od SAD očekuju i da im pomogne u rušenju Mila Đukanovića i njegovog establišmenta.

Crnogorsko – američke odnose obilježavaju brojne istorijske, političke, ekonomske i kulturne veze, koje su posebno dobile na intezitetu nakon obnove nezavisnosti Crne Gore. Američki konzulat u Podgorici nedugo nakon referenduma 2006. prerastao je u ambasadu, pojačana su veze na vojnom planu i institucionalnom nivou.

Stogodišnjica saradnje dvaju naroda obilježena je osnivanjem društva crnogorsko – američkog prijateljstva, kada je konstatovano kako su Sjedinjene Američke Države oduvijek poštovale individualitet malobrojnih naroda i malih država.

No, na dosadašnju ulogu i uticaj Amerike na Crnu Goru i prilike u njoj gleda se različito. Član Spoljno-političkog odbora crnogorske skupštine iz vladajuće DPS Obrad Mišo Stanišić u prvi plan stavlja podršku Vašingtona obnovi crnogorske državne samostalnosti.

“I poslije toga se nastavila dobra saradnja Crne Gore kao nove države i demokratije sa SAD-om i bitna je činjenica da imamo podršku od SAD-a na našem europskom putu. Ako znamo da su SAD lider ili ključni igrač u NATO savezu onda je i uloga SAD-a na našem putu da ubrzo postanemo punopravni član NATO saveza veoma bitna i rekao bih dominantna”, kaže Stanišić.

Poslanik Nove srpske demokratije, Strahinja Bulajić sve posmatra kroz prizmu podrške američke administracije politici bivšeg premijera Mila Đukanovića:

“Sve do otkrivanja Šarićevog šverca kokaina predsjednik DPS-a je bio favorit politike SAD-a u Crnoj Gori, ali očekujem da će se do kraja godine vidjeti intenzitet te podrške. Da vidim da li će SAD i dalje da podržava nestručnost, neznanje, nesposobnost, lutanje, drskost i bezobrazluk? Pa da možda i pitamo zašto SAD podržavaju da u jednoj maloj i siromašnoj zemlji caruju kriminal i korupcija.”

Bolji odnosi sa SAD znače integracije

Koliko god različito sagledavali ulogu Amerike u demokratskim procesima u Crnoj Gori i jedan i drugi sagovornik saglasni su u tome kako je u kreiranju spoljne politike zvanične Podgorice nezaobilazan stav Vašingtona.

“Crna Gora kao mlada država veoma vodi računa o saradnji sa SAD-om i dobro zna njenu ulogu u globalnoj svjetskoj politici. Što su bolji bilateralni odnosi Crne Gore i SAD-a to je Crna Gora i bliža Europskoj uniji, euroatlanskom savezu i demokratijama u savremenom svijetu”, navodi Obrad Stanišić iz vladajućeg DPS-a.

“Mi bismo veoma pozdravili da američki kongresmeni ne predlažu samo zakone u kojima je Crna Gora tretirana u smislu bržeg proširenja NATO-a. Maloj i siromašnoj Crnoj Gori mnogo su potrebniji prijedlozi zakona u kojima se Crna Gora tretira sa aspekta ekonomske održivosti, odnosno prevazilaženja velikih ekonomskih problema iz socijalno-privrednog korpusa pitanja”, kaže Strahinja Bulajić iz opozicione Nove.

I na kraju, kako na Ameriku i njen uticaj na Crnu Goru gledaju njeni građani. Evo šta kažu Podgoričani:

“U nekim stvarima pozitivno u nekim negativno. Negativno iz razloga što ne podržavam ulazak NATO-a u Crnu Goru a pozitivno u nekom ekonomskom smislu ako može da se pomogne Crnoj Gori.”

“Ja mislim da ona gleda samo svoj interes.”

“Amerika sve radi za svoje interese a naše je da se tome prilagodimo ili da se odupremo ili da na neki način iskoristimo.”

“Ja taj uticaj vidim kroz nekakve investicione talase, što se Amerike tiče, osim više humanitarnih organizacija, pomoći tipa USAID-a, CHF-a, IRD-a nije bilo u nekoj značajnijoj mjeri.”

“Bez obzira na to što njihova vlada preko svoje ambasade ovdje sprovodi veliki broj aktivnosti koje su korisne za Crnu Goru postoji određena doza licemjerstva jer se od Crne Gore zahtjeva zaštita američkih interesa, recimo kroz zaključivanje sporazuma SOFA koji je protivan interesima Crne Gore kad je u pitanju pristupanje Europskoj uniji.”

“Izuzetno značajan stav Vašingtona i sakrivanje opšte demokratske klime u Crnoj Gori a izuzetno je značajan i sa pozicije vladajućih elita koje neizostavno uzimaju u obzir prilikom procjenjivanja o povlačenju određenih ključnih poteza i u političkom i u ekonomskom smislu.”
  • 16x9 Image

    Dimitrije Jovićević

    Novinarstvom se bavi od 1995, kada je počeo rad na BK Televiziji u Beogradu. Na RTV Crne Gore, koja je u to vrijeme bila prepoznatljiva po otporu režimu Slobodana Miloševića, prelazi 1998. godine. Od 2000. radi za podgoričko dopisništvo RSE i od tada je povremni prezenter u praškom studiju.

Prikaži komentare

XS
SM
MD
LG