Dostupni linkovi

Vanredna vijest

Turska i Jermenija pred istorijskim sporazumom


Ministri spoljnih poslova Turske i Jermenije Ahmet Davutoglu i Edvard Nalbandian trebalo bi u Cirihu danas da potpišu protokole o normalizaciji odnosa između Ankare i Jerevana što se smatra istorijskim sporazumom između dvije države koje nemaju diplomatske odnose već 20 godina.

Potpisivanjem sporazuma bi trebalo da bude otvoreno novo poglavlje u odnosima dvije susjedne države, koji su skoro čitav vijek narušeni zbog genocida nad 1,5 miliona Jermena počinjenim u vrijeme raspada Otomanskg carstva i tokom Prvog svjetskog rata u periodu od 1914. do 1918. godine.

Međutim, Ankara odbacuje ove tvrdnje, ukazujući da je na obje strane bilo mnogo mrtvih.

Sastanak u Cirihu je u skladu sa dogovorom Turske i Jermenije od 31. avgusta da, u roku od šest nedjelja potpišu protokol o uspostavljanju diplomatskih odnosa, o otvaranju zajedničke granice i omogućavanju istoričarima da istraže događaje u vezi ubistava Jermena 1915. godine.

Taj dogovor je postignut poslije šest nedjelja pregovora predstavnika dvije države, uz posredovanje Švajcarske.

Od vitalnog značaja za pomirenje bilo je prisustvo turskog predsjednika Abdulaha Gula na fudbalskoj utakmici Turska-Jermenija za kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u fudbalu, prije godinu dana, u Jerevanu.

Jermenski predsjednik bi trebalo naredne nedjelje da prisustvuje revanš meču fudbalskih reprezentacija dvije zemlje koja će se odigrati u Turskoj.

Spor oko Nagorno-Karabaha


Drugi važan spor Turske i Jermenije je oko Nagorno-Karabaha, oblasti u Azerbejdžanu sa većinskim jermenskim hrišćanskim stanovništvom, koja je proglasila nezavisnost odmah poslije raspada SSSR-a.

Jermenija je podržala Nagorno-Karabah, dok je Turska 1993. godine, iz solidarnosti sa muslimanskim Azerbejdžanom, zatvorila svoje granice sa Jermenijom.

Ankara traži da Jermenija povuče svoje vojnike iz Nagorno-Karabaha u znak dobre volje i da se ubrza otvaranje zajedničke granice.

Ceremoniji potpisivanja sporazuma u Cirihu će prisustvovati i visoki predstavnik Evropske unije za spoljnu politiku i bezbjednost Havijer Solana, ruski i francuski šefovi diplomatije Sergej Lavrov i Bernar Kušner, kao i američki državni sekretar Hilari Klinton.

Poboljšanje odnosa između Turske i Jermenije jedan je od ključnih ciljeva američkog predsjednika Baraka Obame, ukazuju zapadni analitičari, jer bi to smanjilo tenzije na Kavkazu i omogućilo da region dobije na značaju kao koridor za snabdijevanja Zapada energentima.

Rusija, koja je godinama podržavala Jermeniju, ali sada se približila Turskoj, je, takođe, zainteresovana za sporazum Ankare i Jerevana, ističu analitičari, koji smatraju da Rusija želi da osigura prisustvo u regionu koji će uskoro postati njena energetska konkurencija, prije svega zbog gasovoda Nabuko.

Kada je u pitanju Francuska, ona sa Turskom ima neriješeno pitanje Jermenije i ulaska Ankare u EU, čemu se Pariz suprotstavlja.

Francuska, u kojoj živi značajna jermenska zajednica, je 2001. godine priznala genocid nad Jermenima u Turskoj, što je zateglo odnose Ankare i Pariza.

Pročitajte i ovo Istorijski zaokret u odnosima Turske i Jermenije
XS
SM
MD
LG