Dostupni linkovi

Vanredna vijest

Otvara se rasprava o inicijativi Srbije


Vuk Jeremić na otvaranju konferencije "Istorija i nasledje za miroljubiv svet", Foto: Vesna Anđić
U organizaciji Ministarstva spoljnih poslova Srbije danas se održava međunarodni skup kojim bi trebalo da bude otvorena rasprava o inicijativi Srbije da jubilarni samit Pokreta nesvrstanih zemalja, povodom 50. godišnjice Pokreta, bude u Beogradu 2011. godine.

Na konferenciji "Istorija i nasleđe za miroljubiv svet" u Beogradu, koju je otvorito šef srpske diplomatije Vuk Jeremić, učestvuju zvaničnici ministarstava spoljnih poslova i ambasadori više nesvrstanih zemalja, te specijalni savetnik predsednika Hrvatske za spoljnopolitička pitanja Budimir Lončar, poslednji ministar spoljnih poslova SFRJ (1987-91.).

Otvarajući konferenciju Jeremić je izjavio da će Srbija dok teži ostvarivanju strateškog cilja ulaska u Evropsku uniju nastaviti da jača i produbljuje veze sa članicama Pokreta nesvrstanih.

"Ovaj sinergetski pristup je pravi za naše vreme. U međuzavisnom svetu 21. veka, članstvo Srbije u EU će dati novo, dublje značenje našim vezama s članicama Pokreta nesvrstanih",
rekao je Jeremić.

Pokret nesvrstanih, uprkos tome što nema hladnog rata i bipolarnog sveta, i dalje je potreban zbog izazova savremenog sveta poput siromaštva, finansijske krize, terorizma i zagađenja životne sredine, ocenili su danas učesnici međunarodnog skupa u Beogradu.

Skup u Palati Srbije je prilika za otvaranje dijaloga i diskusije o incijativi Srbije da bivše jugoslovenske republike zajednički organizuju samit povodom 50. godišnjice osnivanja Pokreta nesvrstanih u Beogradu.

"Srbija koja je trenutno posmatrač u pokretu bila bi počašćena da bude domaćin i da zajedno sa drugim državama, sukcesorima bivše Jugoslavije, organizuje taj skup. On bi trebalo da obeleži jedan znalajan deo naše zajedničke istorije u funkciji dalje afirmacije dobrobiti svakoga od nas", naveo je ministar spoljnih poslova Srbije Vuk Jeremić u pismu kolegama iz regiona u kojem je obrazložio inicijativu koju je na samitu Pokreta nesvrstanih zamalja u Egiptu pokrenuo predsednik Srbije Boris Tadić.

Oko pitanja šta Beograd 50 godina kasnije zapravo hoće sa ovom inicijativom, mišljenja u samoj Srbiji se razilaze.

Bojan Al Pinto Brkić, član Foruma za međunarodne odnose smatra da zajednička organizacija Samita svima može doneti korist, a kao najznačajniju ističe vraćanje poverenja između država u regionu:

“Motiv svih zemalja može biti ekonomski. Nekada kada je bivša Jugoslavija sarađivala sa tim zemljama, one su bile dosta nerazvijene, taman su se osamostalile i ekonomije su im bile na nekom rudimentarnom nivou. Danas je to značajno drugačije, danas se ponovo promišlja uloga Nesvrstanih i njihova važnost na svetskoj sceni. Drugi motiv, naravno, može biti spoljnopolički, povezivanje sa tim zemljama i nagoveštaj neke ozbiljnije uloge koju bi sve te zemlje bivše Jugoslavije mogle imati na globalnom planu nije zanemarljiv.“

Oni koji ne dele mišljenje da je srpska inicijativa vredna hvale navode da ona spada sferu tzv. resetovanja srpske diplomatije, odnosno širenja njenih horizonata koji su počeli sa Vašingtonom i Briselom, proširili se na Moskvu, pa na Kinu, pa sada i na Nesvrstane. Ovo poslednje dovodi se u vezu sa priznavanjem, odnosno nepriznavanjem Kosova i borbom za brojeve u Ujedinjenim nacijama. Istoričar Nikola Samardžić:

“Danas ponavljamo sve one greške koje je Jugoslavija činila u spoljnoj politici, a najozbiljnija od tih grešaka bila je svrstavanje u Treći svet. Umesto da je Jugoslavija išla onim putem kojim su išle sve ostale normalne zemlje južne Evrope, poput Grčke, Italije ili Španije, dakle, zemlje koje su se razvijale i prilazile jezgru Evropske unije.“

Pozitivne reakcije suseda


Iako još nema zvaničnih odgovora, iz pojedinih zemalja regiona stigli su pozitivni signali kao odgovor na inicijativu Beograda.

Kada je u pitanju BiH, konačnu odluku o inicijativi doneće Predsedništvo BiH. Ministarstvo spoljnih poslova BiH dobilo je pismo namjere iz Beograda, a šef kabineta zamjenice ministra spoljnih poslova BiH Željko Samardžija veruje kako će BiH podržati Srbiju u toj nameri:

Sa Samita Nesvrstanih u Egiptu, jula ove godine
„Ipak je to skup svjetskih državnika velikog broja zemalja, a posebno ako gledamo istorijski, tradicionalno, Pokret nesvrstanih je duboko ukorijenjen na ovim prostorima i još uvijek živi u glavama, sjećanjima ljudi. Takav jedan eminentan skup u Beogradu bi svima bio od koristi, ipak svi smo mi tu na nekih 400, 500 kilometara. U svakom slučaju, sigurno koristan skup.“

Nesvrstanost je dio zajedničke baštine svih država sljednica socijalističke Jugoslavije, i učešće svih u pripremi skupa Nesvrstanih povodom 50 godina postojanja tog pokreta bilo bi – logično, ocenjuje se i u Zagrebu.

U kabinetu predsednika Mesića načelno su podržali ideju , rekao je za Radio Slobodna Europa spoljnopolitički savetnik hrvatskog predsednika Tomislav Jakić:

„Mora se poći od dvije neprijeporne činjenice. Prvo, tadašnja Jugoslavija bila je domaćin prve konferencije nesvrstanih zemalja i jedan od ključnih suosnivača tog pokreta. Drugo, Hrvatska je jedna od zemalja sljednica te Jugoslavije. Ako se obilježava 50. obljetnica te prve konferencije, onda je logično da u pripremama takvog obilježavanja suđeluju sve zemlje sljednice tadašnje Federacije.“

Predsednik Federativne narodne republike Jugoslavije Josip Broz - Tito bio je jedan od trojice osnivača Pokreta čija je prva konferencija održana 1. septembra 1961. u Beogradu gde je održan i Samit nesvrstanih 1989. godine.

S raspadom Jugoslavije, 1991, suspendovano je i njeno članstvo u Pokretu nesvrstanih. Srbija, kao i Hrvatska, Crna Gora i Bosna i Hercegovina, danas ima status posmatrača.
XS
SM
MD
LG