Dostupni linkovi

Uzbekistanski rep: Pravda za ‘Ljepoticu s hidžabom’


Lutke izložene u radnji pokazuju na koji način je dozvoljeno i zvanično promovisano pokrivanje maramom u Uzbekistanu.

Onemogućen da predstavi rep pjesmu na zabranjenim brzinskim protestima u Uzbekistanu (Uzbekistanci bi se okupili u velikom broju na veoma kratki vremenski period i potom razišli) protiv zabrane nošenja marame u javnosti, pjevač Jung Zapik objavio ju je na društvenim mrežama , piše Radio Slobodna Evropa.

Mladi alternativni reper napisao je odu podrške pravima žena da nose maramu ili hidžab. Pjesma pod naslovom ‘Ljepotica s hidžabom’, zatalasala je društvene mreže i uzburkala debate o zabrani.

Mnogo ljudi se protivi zabrani nošenja hidžaba – ova zabrana je na snazi od 1990-tih i autokratskog predsjednika Islama Karimova – a njihovo nezadovoljstvo je poraslo i zbog toga što je vlada zabranila brzinske proteste zakazane za 5. septembar u Taškitu.

“Imali smo namjeru da održimo mirno okupljanje 5. septembra u odbranu da naše žene imaju pravo nositi maramu i hidžab”, rekao je za Uzbekistanski servis RSE jedan bloger iz Taškenta pod uslovom da ostane anoniman iz straha od osvete. “Međutim, vlasti nam nisu dozvolile da održimo takvo okupljanje. Pjesma [Jung Zapika] trebala je da postane lajtmotiv i da ujedini sve učesnike u protestima.”

Nakon zabrane ovih brzinskih okupljanja, Jung Zapik, čiji identitet nije poznat javnosti i koji je odbio da govori za RSE ili za druge medije zbog straha od hapšenja, objavio je svoje stihove koji podržavaju nošenje hidžaba na Instagram profilu.

Pjesma sadrži stihove:

Hidžab joj stoji, ali ne mogu pogledati njeno lice

Želim da je osvojim ali zašto joj sam ne mogu iskazati ljubav?

Reper nastavlja da glorifikuje “pobožnost djevojke s hidžabom” pjevajući:

Pet namaza dnevno, ljubav za Alaha u njenom srcu

Svih pet puta ona moli milost za njene najmilije

Ali mnogi drugi u Uzbekistanu ne misle da se nošenje hidžaba treba promovisati i podržavaju vladinu zabranu ove i sličnih pjesama.

“U islamu nam je samo tokom rata dozvoljeno da udaramo o bubnjeve,” rekao je za RSE jedan student iz Taškenta koji se predstavio kao Faruk Umar. “Sada se pjesma Junga Zapika proširila putem društvene mreže Telegram [i drugih socijalnih mreža], mislim da je to pogrešno. [Kada] mi [muslimani] izvodimo takve pjesme, onda činimo grijeh.”

Nošenje hidžaba je vruća tema u Uzbekistanu.
Nošenje hidžaba je vruća tema u Uzbekistanu.

Neki Uzbekistanci ukazuju na ono što smatraju da je licemjerno kod Junga Zapika koji pjeva o tome kako ga je privukla žena s hidžabom dok je pokrivanje glave upravo način da se umanji ženska privlačnost i spriječe takvi emotivni interesi. Dodaju i da rep muzika često promoviše životni stil koji se protivi pravilima islama.

Jedan uposlenik Uzbekkontsert, državnog tijela u čijoj nadležnosti je uzbekistanska industrija zabave, rekao je za RSE, pod uslovom da ostane anoniman jer nema ovlaštenja da govori za medije, da Jung Zapik nije registrovan kao pjevač u ovoj instituciji i da zbog toga nema dozvolu da snima pjesme ili da se bavi kreativnim radom.

Zaposleni u Uzbekkontsertu je dodao da su na zvaničnom sastanku agencije tokom mjeseca avgusta pjevači koji pjevaju o islamu ili se pojavljuju s hidžabom ili nose bradu bili oštro kritikovani.

‘Aktivizam za hidžab’

Dolazak na vlast predsjednika Ševketa Mirzijeva 2016. godine, nakon smrti Karimova, donio je nadu mnogim Uzbekistancima da će zabrana hidžaba biti olabavljena ili čak i ukinuta.

Taj optimizam je odražavan u “hidžab aktivizmu”, koji se najviše mogao vidjeti na internetu a pojačan je protesnom pjesmom Junga Zapika.

U septembru, imam iz Tašketa, Fazlidin Parpiev je na molitvi petkom, čije održavanje je odobrila država, objavio svoje protivljenje državnoj zabrani pokrivanja maramom i nošenje brade. Ova njegova izjava je dovela do trenutnog otkaza i gubljenja pozicije.

Velike nade koji su mnogi gajili za promjene u socijalnoj politici pod Mirzijevim raspršile su se. Kada je vlada 16. avgusta najavila nove propise za školske uniforme, svima je postalo jasno da će se zabrana nošenja hidžaba nastaviti.

Pravila za nošenje školskih uniformi su jasna na Islamskoj akademiji u Tašketu.
Pravila za nošenje školskih uniformi su jasna na Islamskoj akademiji u Tašketu.

Piše: Pete Baumgartner, prema izvještavanju Uzbekistanskog servisa RSE (prevela: Asja Hafner)

XS
SM
MD
LG