Dostupni linkovi

SPC na udaru zbog veza sa Beogradom?


Kritikujući nedavno izrečene stavove visokog funkcionera vladajuće Demokratske partije socijalista Svetozara Marovića u vezi sa statusom Srpske pravoslavne crkve u Crnoj Gori, mitropolit Amfilohije je u otvorenom pismu izrazio čuđenje što je od svih vjerskih zajednica u Crnoj Gori samo njegova Mitropolija „na udaru zbog zavisnosti od svog centra u Beogradu“.

„Začudo, niko u Crnoj Gori ne postavlja pitanje neposredne zavisnosti rimokatoličkih biskupija od Vatikana, kao ni drugih vjerskih zajednica od svojih centara u svijetu“, saopštio je Amfilohije, napominjući kako pojedni krugovi njeguju „iracionalnu patološku mržnju prema Crkvi“.

Komentarišući ovaj Amfilohijev stav, sociolog i teoretičar religije Mirko Đorđević kaže da je poglavar Srpske pravoslavne crkve u Crnoj Gori pogrešno postavio taj problem i pokazao da ne poznaje ili namjerno zanemaruje specifično ustrojstvo crkava:

„Katolička crkva ustrojena je tako da uopšte nije nacionalna crkva, a pravoslavne crkve su ustrojene tako da deluju kao nacionalne institucije u svojim državama i međunarodnim. Tu je ogromna razlika. Druga stvar koja je tu bitna, Katolička crkva u Crnoj Gori odvojena je kao i Pravoslavna od države, ali se ona nikad nije vezivala za režim niti da sledi njegovu politiku nego je ostajala u verskom pogledu počinjena naravno Vatikanu, to je njihov duhovni centar i tu nema ničeg spornog. Nije sporno to što je Mitropolija crnogorsko-primorska vezana za Beograd kao za svoj duhovni centar. Sporno je kako se ona pozicionira danas i kako se pozicionirala unazad desetak ili petnaestak godina. Tu nastupaju veliki i dobro poznati problemi.“

Đorđević kaže da se ne može sjetiti nijednog slučaja da su katolici ili pripadnici islamske zajednice ohrabrivali nečije ratne planove ili projekte kao što je Srpska pravoslavna crkva ohrabrivala Miloševićev ratni pohod:

„Mi nemamo slučaj da su oni ohrabrivali te ratne pohode, ali nažalost imamo slučajeve da je sam mitropolit lično sa guslama u ruci - Konavle i tako dalje. Problem nije u tome i što muslimani imaju svoj duhovni centar, ali problem je kod nas što se prvoslavne crkve vezuju za državu, pa kad dođe do problema s državom onda dolazi do tih groznih smetnji na vezama.“

Crnogorski državni i politički vrh je, podsjeća Đorđević, više puta nakon referenduma saopštio da niko neće dovoditi u pitanje postojanje Srpske pravoslavne crkve u Crnoj Gori, pod uslovom da se Mitropolija pomiri sa činjenicom da građani Crne Gore mogu osnivati i druge crkve, pa i pravoslavne. Problem je, smatra Đorđević, što se Srpska pravoslavna crkva u Crnoj Gori do početka pozicionirala protiv referenduma i protiv uspostavljanja crnogorske države:

„Otuda ja ovaj problem vidim isključivo kao politički problem i mislim da mitropolit Amfilohije namerno nije hteo problem da postavi čisto i jasno. I danas nije sporno, postojaće u Crnoj Gori pravoslavna Cetinjska primorska mitropolija, ali postojaće i nezavisna Crnogorska pravoslavna crkva. Mitropolit se teško miri sa pluralizmom svake vrste, političkim pluralizmom, a teško se miri i sa jednom činjenicom sa pluralizmom u pogledu organizacije crkvenog života. Po mom mišljenju problem je u tome.“
  • 16x9 Image

    Petar Komnenić

    Školovao se u SAD, Podgorici i Beogradu. Dugogodišnji novinar RSE. Najčešće se bavi temama ratnih zločina, korupcije, pravosuđa.

XS
SM
MD
LG