Dostupni linkovi

logo-print

Vehabizam ne prijeti državi, ali je problem Islamskoj zajednici


Ulcinjska džamija, foto: Vijesti

Ulcinjska džamija, foto: Vijesti

Prema javnosti dostupnim podacima, koji se zasnivaju na procjenama Uprave policije i agencije za nacionalnu bezbjednost, u Crnoj Gori djeluje oko 150 vehabija.

Taj zatvoreni pokret pojavio se u Crnoj Gori prije sedam godina i njihovo prisustvo je zabilježeno u Plavu, Rožajama, Bijelom Polju i Ulcinju.

Glavni urednik prvog islamskog web portala Džemo efendija Redžematović kaže za Radio Slobodna Evropa da vehabije u Crnoj Gori nijesu prijetnja državi, ali jesu problem Islamskoj zajednici zbog svog tradicionalnog tumačenja islama.

„Ne vjerujem da posjeduju ijednu džamiju, niti jedno groblje, niti jedno turbe, niti jedan vakuf, islamsku zaostavštinu, islamsko dobro. A druga stvar jeste što djelovanje vehabija jeste uslovljeno i načinom prihvatanja nekog učenja, što nije slučaj u Crnoj Gori. Islam koji se baštini ovdje u Crnoj Gori, koji se praktikuje, je još od dolaska Osmanlija. Mi vjernici imamo problem sa vehabijama, država nema nikakav problem sa njima. Da država ima bilo kakav problem sa vehabijama, ona bi do sada ili te ljude pohapsila ili bi njihovo učenje zakonski zabranila", kaže Redžematović.

Efendija Redžematović kaže da je priča o vehabijama kao opasnosti za stabilnost u Crnoj Gori zapravo samo skretanje pažnje sa ozbiljnih društvenih problema. Crnogorski muslimani su vjerni svojoj vjeri, ali i državi Crnoj Gori.

,,Ja smatram da vehabije jesu pojava koja je prolazna. Muslimani su odolevali i većim izazovima nego što su vehabije, i ostali su vjerni svojoj vjeri i svojoj tradiciji, ali i državi, oni su sudionici mira i toleranicije, tako da će i ovaj talas te euforije proći“, ocjenjuje Redžematović.

Potreban nadzor policije

Islamska zajednica u Crnoj Gori ne odobrava djelovanje vehabija, a reis Rifat Fejzić nedavno je u jednom televizijskom intervjuu rekao da je država ta koja treba da procijeni koliko su pripadnici tog pokreta opasni po stabilnost u zemlji.

,,Kada je riječ o nekom eventualnom, potencijalnom terorizmu, po pitanju njih ili nekog drugog, sasvim je nebitno, mislim da bi pravi odgovor trebalo da daju državne institucije. Svjedoci smo svakodnevno u medijima da se spominje islamski terorizam i da se izolovane grupe i pojedinci koji imaju muslimansko ime i prezime dovode u vezu sa islamom i odmah, ako se nešto desi to se naziva islamskim terorizmom. Želim da kažem da u Evropi, a pomalo i kod nas, počinje da vlada ta islamofobija i da bilo ko u svijetu ako nešto uradi, strahujemo prvo mi muslimani da li je to radio neko sa našim imenom i prezimenom, jer mi moramo uvijek da se branimo da islam nije to“, kaže reis Rifat Fejzić.

Odbor Skupštine Crne Gore za bezbjednost i odbranu zaključio je nedavno da vehabije predstavljaju bezbjedosni izazov i da tajna policija sa nesmanjenom posvećenošu treba da nadzire njihovo djelovanje.

Direktor Agencije za nacionalnu bezbjednost Vladan Joković obavijestio je članove odbora da vehabijske grupe u Crnoj Gori nemaju finansijsku podršku pripadnika organiziranog kriminala.
O vehabizmu

Vehabizam je konzervativni pokret u Islamu koji je utemeljio u Saudijskoj Arabiji u XVIII veku arapski filozof Muhamed bin Abdul Vahab. Rođen u vreme kada počinje stagnacija Otomanskog carstva, Vahab je smatrao da islam treba duhovno pročistiti od otomanske dekadentnosti i vratiti izvornim dogmama. Od sufista je preuzeo model konspirativnog verskog reda ali je odbacio obrede inicijacije i muziku u bilo kojoj formi. Takođe je osuđivao ukrašavanje džamija i poroke poput pušenja duvana. Odbacio je poštovanje islamskih svetaca i mesta i predmeta koji su s njima povezani.

Vahab je tvrdio da su se ubrzo posle smrti proroka Muhameda, muslimani ponovo vratili u neverništvo kao i pre pojave islama. On je smatrao da ljudsko društvo treba urediti po božjem a ne ljudskom zakonu.

Vehabizam se u suštini zasniva na redukcionističkim i izvornim idejama o islamu te interpretira veru drugačije od ostalih islamskih pravaca kao što su sunizam, sufizam i šiizam. Vehabizam nastoji zadržati muslimane na izvornoj interpretaciji Islama bez daljnjih naučnih, teorijskih i sličnih posredovanja u interpretaciji. Vehabizam je istorijski nastao kroz podelu u Saudijskoj Arabiji između političkog i religijskog života muslimana pri čemu je religijski život kontrolisan od strane vehabijskih propovednika.

Sloboda veroispovesti ne postoji. Islam je zvanična religija i svi građani moraju biti muslimani.Reč je o tumačenju islama koje i muslimane koji drukčije razmišljaju kvalifikuje kao nevernike, posebno šiite. Sami sebe nikad neće nazvati vehabijama i taj naziv smatraju pogrdnim.

Od svog nastanka pa do danas vehabizam je postao toliko ekstreman da su se mnogi islamski pravci kao što su sunizam, sufizam i šiizam počeli plašiti tog pokreta.

Nakon utemeljenja Saudijske Arabije 1932. godine, vehabijsko učenje islama postaje državna ideologija u ovoj zemlji.

U moderno vremenu vehabizam je najrasprostranjeniji u nemodernizovanim delovima Azije i mnogi ga okrivljuju za podsticanje i davanje ideološke osnove današnjim terorističkim grupama.

Više o ideološkoj osnovi pokreta u delu knjige "Al-Kai'da u BiH: Mit ili stvarna opasnost' Vlade Azinovića, u izdanju RSE.
  • 16x9 Image

    Predrag Tomović

    Nesuđeni pravnik završio je u novinarstvu. Prošao "školu" radija Free Montenegro, Antene M. Imao i kratak izlet na TV IN, ali se nakon toga vratio staroj ljubavi - radiju.

XS
SM
MD
LG