Dostupni linkovi

logo-print

Obnova spomen obilježja crnogorskom vojvodi Mirku Petroviću u Podgorici, jednoj od ključnih ličnosti crnogorske državne politike, postala je tačka sporenja današnjih aktuelnih političkih ideologija. Dio političkih subjekata se protivi podizanju spomenika zbog događaja iz 19. vijeka, takozvane pohare Kuča. Da li je na djelu još jedna dnevnopolitička disciplina u Crnoj Gori?

Namjera vlasti Podgorice da obnovi spomenik velikom vojvodi Mirku Petroviću, ocu kralja Nikole, diplomati, vojskovođi i pjesniku, te ključnoj političkoj ličnosti iz doba vladavine knjaza Danila i knjaza Nikole, naišla je na oštro protivljenje dijela poltičkih subjekata u Podgorici. Povod su događaji poznati kao Prva i Druga pohara Kuča, kada su počinjeni zločini nad nad stanovništvom tog kraja. Odbornik opozicionog Demokratskog fronta Zoran Lakušić smatra da nije primjereno podizati spomenik ljudima koji su počinili zločine:

„Mirko Petrović nije sporan kao veliki vojskovođa i pjesnik, ali jeste kao čovjek koji je okrvavio ruke i počinio genocid nad građanima Podgorice, odnosno nad svojim narodom, nad plemenom Kuča. Nije primjereno podizati spomenik ljudima koji su počinili zločine, pa ni vojvodi Mirku Petroviću, bez obzira na njegove zasluge za slobodu Crne Gore. Spomenik vojvodi Mirku Petroviću je podignut u 19. vijeku, sa sasvim jasnim motivima kralja Nikole. Ali danas je 21. vijek u kojem se zločini procesuiraju i ne praštaju. Za to je primjer sud u Hagu. U vrijeme kada je vojvoda Mirko počinio zločine to nije bilo moguće jer se vladavina zasnivala na tiraniji i apsolutizmu jednog čovjeka.“

Treba reći da je u Podgorici postojao spomenik vojvodi Mirku Petroviću do 1919. godine, kada su ga srušili 'bjelaši', odnosno zagovornici bezuslovnog prisajedinjenja Crne Gore Srbiji. Srušeni su i ostali spomenici koji su u to vrijeme podsjećali na vladavinu kralja Nikolu koji je poslije Prvog svjetskog rata bio detronizovan. Predlagači obnove spomenika vojvodi Mirku Petroviću smatraju da je teški spor između kralja Nikole i plemena Kuča iz 1855. godine, naknadno iglađen. Šef odborinika Demokratske partije socijalista Momčilo Vujošević:

„Kralj Nikola je 1900 godine podigao hram na Carinama, to su Kučki Komovi, za pokoj duše svoga oca vojvode Mirka Petrovića Njegoša, kako je naglasio- 'Hrabrom plemenu Kuča'. Time su praktično Kuči oprostili grijeh jednom od najistaknutijih boraca za slobodu Crne Gore i čovjeku po kojem je jedan dio Podgorice nosio ime i čovjeku koji je imao spomenik u našem gradu od 1886 do 1919 godine. Ovo nije podizanje spomenika, ovo je obnova jednog spomenika koji su pristalice Podgoričke Skupštine, neposredno poslije ujedinjenja srušili, spomenik koji se nalazio u centralnom dijelu trga u Podgorici.“

Generalno sudbina spomenika u Crnoj Gori je direktno vezana sa sudbinom ideologija koje su dominantne u javnosti, kaže profesor Šerbo Rastoder komentarišući spor oko spomenika vojvodi Mirku Petroviću:

Ja sam svojevremeno napisao da onog trenutka kada se formira u Crnoj Gori Odbor za podizanje nekog spomenika, treba istovremeno formirati Odbor protiv njegovog rušenja. Zašto sam to rekao? Zato što je sudbina spomenika u Crnoj Gori direktno vezana za sudbinu ideologija koje su dominantne u javnosti. U jednom trenutku jedna ličnost je jako podobna, da bi u drugom trenutku ona bila jako sporna.“

Rastoder ocjenjuje da Mirko Petrović u istorijskom smislu ima velikih zasluga, koje se može ideološki tumačiti na više načina:

„Ideološki možete tumačiti njegovu ulogu na ovaj ili onaj način ali on je jedna od značajnih ličnosti za istoriju Crne Gore. To što se neko protivi podizanju spomenika vojvodi Mirku nije ništa novo. To je uobičajena dnevna disciplina u Crnoj Gori, ophođenja sa istorijom i prosto neki nedostatak kulture shvatanja, razumjevanja i poštovanja sopstvene istorije.“

  • 16x9 Image

    Srđan Janković

    Nakon rada u pisanim i elektronskim medijima u Srbiji, Beograd napušta 1999. nakon gašenja ovih medija zbog pritiska tadašnjeg režima i ubistva novinara Slavka Ćuruvije. Na RSE radi od novembra 1999. godine.

Prikaži komentare

XS
SM
MD
LG