Dostupni linkovi

logo-print

Privatizacije i investicije: Može li hapšenje Restisa naškoditi Crnoj Gori


Sveti Stefan

Sveti Stefan

Grčki milijarder Viktor Restis, uhapšen je u utorak pod optužbama za pronevjeru i pranje novca. S obzirom da je Restis zakupac ostrva Sveti Stefan koje je, kao jedinstveni grad-hotel jedan od najvrijednijih turističkih resursa ali i nacionalni simbol Crne Gore, dio javnosti se pita - da li Restisovo hapšenje može negativno uticati na njegove aranžmane u Crnoj Gori, ali - kakav je kvalitet investitora koji ovdje ulaže.

Ove godine je konačno završena sedmogodišnja saga o obnovi Svetog Stefana, prva sezona nakon rekonstrukcije se nije ni završila, a grčki milijarder Viktor Restis čija kompanija trenutno upravlja Svecem se našao iza rešetaka.

Vlada Crne Gore je, početkom 2007. godine, jedan od nacionalnih simbola, ostrvo Sveti Stefan i nekada prestižne hotele Miločer i Kraljičina plaža dala u zakup na 30 godina kompaniji globalne reputacije - Aman Resorts koja nije pokazala naročit interes za razvoj ovog resursa, a ostalo je upamćeno da je čak i svjetla na Svetom Stefanu pogasila i tako nacionalni simbol Crne Gore ostavila u potpunom mraku, što se nije dešavalo čak ni tokom rata i međunarodnih sankcija tokom devedesetih.

Očigledno nezainteresovan, Aman rekonstrukciju Svetog Stefana ustupa grčkoj Restis grupi koja je tek ove, nakon više godina obećanja i najava, pa čak i tri otvaranja, taj posao i okončala.

Na pitanje - da li hapšenje Viktora Restisa i njegova međunarodna kompromitacija, s obzirom na značaj crnogorskih privrednih resursa kojima upravlja, mogu imati štetan uticaj po Crnu Goru, odgovara funkcioner vladajuće Demokratske partije socijalista, Zoran Vukčević.

"Radi se o njegovoj kompromitaciji i kompromitaciji njegove kompanije u njegovoj državi i naravno u drugim državama u kojima postoje njegove investicije. Da li u svakom slučaju može da ima nekih refleksija tog postupka i na samo poslovanje u njegoj državi, a samim tim i u firmama i u drugim državama, vidjećemo", kaže Vukčević.

NVO MANS je Viktora Restisa koji je pored Svetog Stefana privatizovao i beranski Rudnik uglja i osnovao banku, prošle godine optužila za neodgovorno upravljanje Svecem i podnijela krivične prijave za organizovani kriminal protiv više državnih funkcionera zbog, kako je navedeno, sumnje da su zloupotrijebili službeni položaj u korist kompanija koje su pod kontrolom Restisa.

"MANS je podnijela krivičnu prijavu protiv kompanije Viktora Restisa ali i protiv njegovih domaćih pomagača, tadašnjeg ministra Predraga Nenezića, sadašnjeg ministra turizma Predrag Sekulića ali i aktuelnog ministra urbanizma Branimira Gvozdenovića zbog sumnje da su toj kompaniji omogućili da ne poštuje ugovor o zakupu i jednostavno ne izmiruje svoje obaveze", kaže zamjenik direktora MANS-a, Dejan Milovac.

Funkcioneri obuhvaćeni krivičnom prijavom su tada odbacili optužbe MANS-a, a sam Restis je, preko svojih predstavnika, pozvao crnogorsko tužilaštvo da u što kraćem roku ispita iznijete optužbe. I sada, preko cijele plaćene strane u domaćoj dnevnoj štampi grčki milijarder poručuje da podržava napore grčkog sudstva da ispita kompletan slučaj.

Sumnjive privatizacije

U međuvremenu, na domaćem terenu treba preispitati razloge zbog kojih Crna Gora ima manjak respektabilnih investitora nasuprot višku onih koji nijesu došli sa čistim novcem i čistim namjerama.

Ostao je upamćen slučaj ruskog Midlenda kome je Vlada, polovinom 2004. godine, za svega hiljadu eura prodala 60 posto akcija nikšićke Željezare sa obrazloženjem da se radi o pouzdanom strateškom partneru sa veoma dobrom pozicijom na evropskom tržištu, a koji je samo godinu dana kasnije, bukvalno preko noći, pobjegao iz Crne Gore.

Hotel „Otrant" na ulcinjskoj Velikoj plaži je prodat ruskoj kompaniji Barkli. I tu privatizaciju su pratile optužbe da je obavljena nezakonito i sa elementima pranja novca. Iako su se tim slučajem bavile i međunarodne institucije za sprečavanje pranja novca, domaće tužilaštvo nikada nije pokrenulo istragu.

Zanimljiv primjer je i petrovački hotel koji se nekada zvao 4. jul, a sada Monte Casa, koji je nakon četvorogodišnje obnove svečano otvoren ljeta 2007. ali su se u javnosti, nedugo potom, javile špekulacije da vlasniku, izvjesnoj firmi pod nazivom "Moskovskaja trastova grupa", taj hotel služi samo za pranje novca, jer uopšte nije primao goste. Sumnje nikad nijesu dokazane.

Jedan od "strateških partnera" crnogorske vlasti je bio i Sergej Polonski, globalno poznat po bahatosti i problematičnom ponašanju, ali i izjavi da je svako ko nema milijardu - budala. Ruski tajkun, koji se u međuvremenu uortačio sa potpredsjednikom vladajuće DPS, Svetozarom Marovićem, 2007. godine je bez građevinske dozvole počeo izgradnju turističkog naselja na Zavali, kod Budve. Planiran je hotel sa 30 spratova u obliku jedra, ali je dvije godine kasnije posao propao jer je firma Mirax bankrotirala, a njen vlasnik Sergej Polonski sa saradnicima ispario iz Crne Gore i ostavio avetinjski napušteno gradilište.

Funkcioner opozicionog Demokratskog fronta, Nebojša Medojević koji kaže da ga Restisovo hapšenje nije iznenadilo, jer je u Crnoj Gori radio isto zbog čega se u Grčkoj našao iza rešetaka ima objašnjenje neodoljive privlačnosti koju Crna Gora ima za sumnjive investitore.

"Crna Gora se kod ozbiljnih investitora analizira kao destinacija u kojoj je slaba vladavina prava, u kojoj se korupcijom sa vrhom vladajućeg režima može dobiti povoljan tretman, povlašćen položaj, zaštititi od akcije pravosudnih organa, gdje se nesmetano može koristiti bankarski sektor za pranje novca, sada vidimo da se mogu ne plaćati dugovi, mogu se ostavljati dugovi, mogu se dobijati garancije. Za uzvrat je za sve to bilo potrebno samo uključiti vladajuću porodicu i platiti korupcionaški reket", kaže Medojević.
  • 16x9 Image

    Esad Krcić

    Zahvaljujući ranom angažmanu u Radio Beogradu ostaje trajno vezan za radio, kao medij. Član crnogorskog dopisništva RSE je od 2001. Pisao je za CG Ekonomist, a realizovao je i niz radijskih i TV projekata.

Prikaži komentare

XS
SM
MD
LG