Dostupni linkovi

logo-print

Naučnici smatraju da smo na prelomu hiljadugodišnjih epoha


Japan, luka Kesennuma nakon cunamija, mart 2012.

Japan, luka Kesennuma nakon cunamija, mart 2012.

Naučnici smatraju da prisustvujemo prelomu hiljadugodišnjih epoha Zemljinog razvoja, da se nalazimo na izmaku perioda holocena, koji je trajao 12.000 godina, i da stupamo u antropocen - epohu koju je obilježio uticaj čovjeka na geološki razvoj planete.

Jasno je da se dvije epohe ne smjenjuju preko noći i da je period smjene obilježen istovremenim prisustvom karakteristika obje epohe.

Šef Instituta za klimatske promjene Australskog nacionalnog univerziteta Vil Stefen smatra da upravo sada ulazimo u novu eru.

Anthony Giddens, britanski politolog poznat po svojim holističkim gledištima, kaže da trenutno živimo u svijetu "koji izmiče kontroli", karakterističnom po tome što smo pokrenuli procese koji su jači od naše sposobnosti da ih kontrolišemo.

Međunarodna komisija za stratigrafiju ozbiljno razmišlja o formalnom proglašenju novog perioda u razvoju Zemlje 2016. godine.

Pojam "antropocen" je 2002. godine uveo Paul Crutzen, dobitnik Nobelove nagrade za hemiju. On je u jednom članku napisao da čovjek bitno utiče na životnu sredinu u poslednjih 200 do 300 godina, i to u sve većoj mjeri – globalno.

Najvažnije promene su klimatske – proistekle iz povećanja emisije gasova koji stvaraju efekat "staklene bašte". Teorija o globalnom otopljavanju je posljednjih godina postala politički prihvaćena doktrina koja ima nemali broj protivnika.

Prekretnica 1800. godine

Prema politički široko prihvaćenoj doktrini, čovjek mijenja hemijski sastav atmosfere, što će kao jednu od posljedica imati sprečavanje nastupanja sljedećeg ledenog doba.

Geolozi koji podržavaju prelazak u antropocen rukovode se i drugim mjerilima - oni ukazuju na dramatičan porast broja ljudi na Zemlji, na nestajanje mnogih biljnih i životinjskih vrsta, te na velike geološke zahvate koje izaziva poravnavanje riječnih meandera ili poljoprivreda.

Mark Williams, geolog sa univerziteta u Lesteru, predložio je da se kao početak antropocena uzme godina 1800. Neki smatraju da bi pravi trenutak bila erupcija, zapravo, eksplozija vulkana Tambora u Indoneziji 1815. Količina pepela koja je tada dospjela u atmosferu bila je tolika da je na sjevernoj hemisferi ljeto sasvim izostalo!

Sunčevi zraci nisu uspjeli da u dovoljnoj meri zagriju planetu jer je sloj pepela u atmosferi predstavljao vrlo veliku barijeru.

Od 2002. godine i Crutzenove teorije pa do danas bilo je dosta pokušaja da se uticaj čovjeka uzme u obzir kao bitan faktor u istraživanju razvoja Zemlje. Uvođenje nove epohe je i među geolozima ipak sporno.

Tako je svojevremeno naučnik bonskog univerziteta Thomas Lith čitavu diskusiju nazvao pretjeranom i izneo drukčije viđenje stvari.

Čovjek ne utiče na Zemlju tek od prije 200 godina, smatra Lit, i poput drugih naučnika podsjeća da je i ranije bilo dramatičnih događaja kakve su, na primjer, sječe šuma oko Sredozemnog mora, zbog kojih na tom području već dugo nema prirodno šumovitih terena.
XS
SM
MD
LG