Dostupni linkovi

logo-print
Crnogorske proizvode će ubuće konzumirati ili koristiti NATO trupe koje su stacionirane u regionu, ali i vojnici Sjevernoatlantske alijanse koji budu dolazili u Crnu Goru.

Više crnogorskih kompanija je ispunilo uslove za dobijanje kodifikacija po NATO standardu što im omogućava da snabdijevanje i učešće na tenderima ove međunarodne vojne sile.

Crnogorski prušut i druge mesne prerađevine, voda, proizvodi "Plantaža", zatim fabrike plastičnih eksploziva i fabrike oružja koristiće NATO trupe u okruženju i vojnici Severnoatlanskog saveza koji dođu u Crnu Goru.

Ovo je samo dio od preko pedeset crnogorskih proizvoda:prehrambenih industruja "Martex" i "Franca", te kompanije za proizvodnju vode "Suza", i plastičnih eksploziva "Poliex" i za vazduhoplovstvo i odbranu "Tare" iz Mojkovca koji su do sada su kodifikovani po NATO standardima.

U praksi NATO trupe upotrebljavaju jedino proizvode kodifikovane po standardima tog
Severenoatlantskog saveza, što znači da će vojnici iz okruženja i oni koji dođu u Crnu Goru koristiti isključivo proizvode kompanija koje su dobile sertifikate.

O prednostima koje donosi NATO kodifikacija u poslovanju ovih firmi, za RSE govori Hilmija Franca vlasnik prehrambene kompanije

Možemo prije da dođemo do tržišta sa našim proizvodima . Taj naš proizvod ima prednost nevezano da li se to radi o NATO ili nekim destinacijama gdje se nalazi naša armija a takođe i armija iz Evrope. Mi smo ispunili sve tražene uslove”, kaže Franca.

I za vodu „Suza” nije bio problem da dobije NATO sertifikat jer su standardi o visokom kvalitetu proizvoda bili ranije dostignuti, kaže osnivač kompanije Miro Perović. On naglašava da firme koje su kodifikovane po NATO standardu treba da iskoriste tu činjenicu

„Što se tiče samog koda on nam daje mogućnost da učestvujemo na tenderima nabavke robe koju mi proizvodimo, to je u ovom slučaju prirodna, izvorska voda. To takođe predstavlja šansu za našu kompaniju kada god u regionu postoji neka vježba ili trening mi možemo pod boljim uslovima nego naša konkurencija iz EU ponuditi našu vodu jer su kod vode troškovi transporta veoma visoki. Mislim da sa tog aspekta postoji šansa za nas a vidjećemo da li ćemo mi uspjeti da je iskoristimo ili ne. To je do nas.”

Visoki standardi

Prema riječima naših sagovornika uslovi su bili zahtjevni, jer se ne ocjenjuje i ne kontroliše samo kvalitet proizvoda, već njegovo pakovanje, transport, rok trajanja:

„Imamo zahtjevne uslove koji se traže od nas kao na primjer da imamo modernu fabriku za konzerviranje robe i za pakovanje tih roba po standardima EU jednim dijelom i drugim dijelom po standardima NATO. Moramo da imamo nepropusne folije gdje proizvod može da traje i po godinu, dvije za potrebe neke operacije koje oni tamo izvode”, kaže Hilmija Franca.

Metodologija koja se koristi u procesu proizvodnje je takođe veoma važna, a ono što će biti naredni izazov pred sve proizvodne kompanije biće ekološki standardi i očuvanja životne sredine, kaže Miro Perović.

Da bi se oni ispunili potrebno je stvoriti neke infrastrukturne uslove u Crnoj Gori od strane administracije kako bi to moglo da se ostvari. To su otkup plastike, reciklaža prerada i slične stvari. Dakle, narednih godina će se ići ka tome.”

Odgovarajući na pitanje koliko su važni sertifikati određenih globalnih organizacija i područja naši sagovornici kažu da je cilj svake kompanije prisutnost na najzahtjevnijim tržištima, odgovaraju Hilmija Franca i Miro Perović:

„Danas bez sertifikta ne možemo nigdje čak uskoro nećemo moći ni u našu državu da plasiramo. Sada bi trebalo da usaglasimo sertifikate i analize sa onim što su evropski standardi. Na tome se radi i ja se nadam da ćemo do kraja ove ili iduće godine moći da plasiramo naše proizvode i na tržište EU a preduslov je svega toga da dobijemo taj čuveni broj bez kojeg ništa ne možemo da uradimo, osim da plasiramo robu na neka treća tržišta koja su van EU”, kaže Hilmija Franca.

„Pošto je voda malo jednostavniji proizvod, odnosno nije životinjskog porijekla nama je dobijanje sertifikata olakšano jer mi nemamo prepreku za recimo usvajanje nekih posebnih standarda koji se koriste u arapskom svijetu ili u Izraelu , pričam o halal ili košer standardu. Tako da mi možemo te standarde vrlo brzo da dobijemo ukoliko se ukaže prilika”, ističe Miro Perović.
  • 16x9 Image

    Srđan Janković

    Nakon rada u pisanim i elektronskim medijima u Srbiji, Beograd napušta 1999. nakon gašenja ovih medija zbog pritiska tadašnjeg režima i ubistva novinara Slavka Ćuruvije. Na RSE radi od novembra 1999. godine.

Prikaži komentare

XS
SM
MD
LG