Dostupni linkovi

logo-print

Polemika u Crnoj Gori: Može li roditelj odbiti da vakciniše dijete?


Ilustrativna fotografija

Ilustrativna fotografija

Poslednjih mjeseci u stručnoj i laičkoj javnosti Crne Gore se polemiše o štetnom uticaju pojedinih obaveznih vakcina na zdravlje djece. Ljekari,iz privatnog i javnog sektora, su nepodijeljeno za imunizaciju, ali u moru dostupnih oprečnih informacija razumiju zbunjenost roditelja. Iako nijesmo uspjeli naći roditelja koji bi o tome javno govorio - postavlja se pitanje šta se dešava kada roditelj odbije da vakciniše svoje dijete.

Sve referentne medicinske ustanove pod „okriljem Svjetske zdravstvene organizacije prezentuju svijetu značaj imunizacije“, a to su smatra doktor Nebojša Kavarić, direktor Doma zdravljau Podgorici, „najčvršći i najbolji dokazi“ da je djecu neophodno vakcinisati po obaveznom kalendaru. Roditelj,kaže pedijatar dr Kavarić, „nema pravo da odluči da li će vakcinisati djete“.

„Pravo roditelja da zabrane primjenu najpozitivnijih metoda prevencije i liječenja - ne postoji. To je zabluda! Da li roditelj može da odluči da li njegovo dijete treba da bude liječeno ili ne, na način koji je dokazala nauka, na način primjene ovih standarda koji su usvojeni od ozbiljnih institucija - to su odluke države“, izričit je dr Kavarić.

U Crnoj Gori su roditelji zakonom obavezani da vakcinišu djecu protiv deset zaraznih bolesti, a ukoliko odbiju prekršajno će biti kažnjeni shodno Zakonu o zaštiti stanovništva od zaraznih bolesti. S druge strane, Zakon o pravima pacijenata propisuje da pacijent ima pravo da „slobodno odlučuje o svemu što se tiče njegovog života i zdravlja, (osim u slučajevima kada to direktno ugrožava život i zdravlje drugih lica)“. Pa se postavlja pitanje - da li postoji kolizija postojećih zakonskih normi i da li roditelj ima pravo da odbije imunizaciju u ime djeteta?

Odgovarajući na ova pitanja, advokat Duško Jovović kaže, izmedju ostalog, da „u ovom slučaju ne postoji kolizija propisanih normi“.

„Normativno, po mom mišljenju i bez dileme, roditelj nema pravo da odbije vakcinaciju đeteta. Naime, Ustav Crne Gore i Porodični zakon su jasni da je roditelj obavezan da vrši roditeljsko pravo, u okviru kojih prava je i obaveza da se brine o zdravlju đeteta kao jednom od segmenata pojma 'zbrinjavanja'. U konkretnom je lex specialis Zakon o zaštiti stanovništva od zaraznih bolesti, koji je imperativan da je to obaveza pod prijetnjom sankcije u vidu prekršajne novčane kazne, u rasponu od 150 do 500 evra. Prekršajna kazna nije jedina sankcija koju roditelj može pretrpjeti, već može doći pod udar krivičnog zakonodavstava koje je normiralo krivično djelo zapuštanje i zlostavljanje maloljetnog lica iz čl. 219 KZ CG“, kaže advokat Jovović.

Ilustrativna fotografija

Ilustrativna fotografija

Na osnovu svakodnevnog iskustva iz ordinacije, pedijatar dr Rade Kaluđerović kaže da u moru informacija koje se šire razumije roditeljski strah, ali na pitanje: 'Šta on kaže roditelju koji je u dilemi vakcinisati dijete ili ne?' - Kaluđerovic odgovara:

„Roditelju koji je u dilemi kažem da ja imam troje djece i da sam ih vakcinisao i završim razgovor na taj način", kaže Kaluđerović, te dodaje:

"Jedino je u poslednje vrijeme diskutabilna vakcina MMR koja se okrivljuje za nešto veću učestalost autizma kod djece, tu su rađene ozbiljne studije. Ja to pratim stalno, ali daleko od toga da bi se to prepustilo da se to rešava na nekom individualnom nivou . Znači, to se rešava na globalnom nivou. Nema dokaza da te vakcine izazivaju - e, sad da li ulazimo u teorije zavjere da su to farmakomafije i da to neko sve pravi da bi pare zarađivao to ni nama ljekarima nije dostupno kao ni običnim smrtnicima.“

Iako u Crnoj Gori nijesmo naišli na stručnjaka koji bi javno govorio protiv imunizacije, stavove zagovornika ove teze, koji dolazeiz regiona i svijeta, prokomentariso je dr Nebojša Kavarić koji smatra „da je veoma malo prostora dobio javni demantikojim je osporeno istraživanje tima iz Velike Britanije koje dovodi u vezu pojavu autizma kod djece i vakcine MMR“ u odnosu, kako kaže dr Kavarić, „na publicitet koji je imalo ovo medicinski osporeno istraživanje“.

„Osporeno u više medicinskih centara, referentnih, kada dokaže suprotno i objavi - to se veoma teško se probija, jer nije interesantno", kaže dr Nebojša Kavarić.

Da li je priča o štetnosti pojedinih vakcina imala uticaja na roditelje u Crnoj Gori i u kojoj razmjeri biće poznato krajem godine kada budu dostupni podaci o broju vakcinisane djece, ali je „prema posljednjim raspoloživim podacima“ Centra za kontrolu i prevenciju zaraznih bolesti u Institutu za javno zdravlje Crne Gore „o vakcinaciji djece u drugoj godini života MMR vakcinom obuhvat djece rođene 2012. niži u odnosu na obuhvat kod djece rođene 2011. i 2010.godine za oko tri procenta. Zbog čega je, kako su nam saopštili „moguća pojava učestalijeg obolijevanja od ove bolesti“. Prema podacima sa kojima raspolaže ovaj Centar „do sada nije bilo kažnjavanja roditelja“.

Advokat Duško Jovović objašnjava da „ukoliko roditelj maloljetnog djeteta smatra da u Zakonu o pravima pacijenata ima uporište" za odluku da ne vakciniše svoje dijete onda to ne bi bila odluka djeteta pacijenta nego roditelja, pa bi se u tom slučaju „po službenoj dužnosti morao umiješati organ starateljstva i koristeći svoja ovlašćenja donijeti odluku o vakcinaciji, bez obzira na odluku roditelja“, kaže Jovović.

  • 16x9 Image

    Lela Šćepanović

    U radio novinarstvu od studentskih dana 1997. Sarađivala sa brojnim radio i TV redakcijama, ali se najduže zadržala, šesnaest godina, u redakciji crnogorskog Montena radija. Za Radio Slobodna Evropa, kao dopisnica iz Nikšića, radi od 2008. godine. Od januara 2014. radi u birou RSE u Podgorici.

Prikaži komentare

XS
SM
MD
LG