Dostupni linkovi

logo-print

Srbije se itekako tiče Crna Gora


Za portparola Demokratske stranke Đorđa Todorovića srpski nacionalni interesi kada je u pitanju Crna Gora i njeno moguće osamostaljenje prvenstveno su vezani za proces evroatlantskih integracija:

«Ja mogu da kažem da ja najverovatnije, mada, to je pre svega pitanje za Borisa Tadića, a ne za mene, ali ja mislim da se on tu, pre svega, osvrnuo na činjenicu da je u spoljnopolitičkom nastupu naše zemlje mnogo bolje da nastupamo zajedno. Znači, da je u interesu građana Srbije i građana Crne Gore to da jedni i drugi uđemo u Evropsku uniju, a da ćemo to najlakše i najbrže uraditi zajedničkim nastupom, a ne pojedinačnim, Ja pretpostavljam da se o tome radi.“

Politički analitičar Đorđe Vukadinović kaže da bi bilo licemjerno negirati postojanje srpskih nacionalnih interesa u Crnoj Gori. Vukadinović tvrdi da je taj interes očigledan i da ima puno aspekata: politički, istorijski, kulturni, etnički:

«Pođimo od onog najelementarnijeg koji je postao demografska činjenica nakon poslednjeg referenduma. U Crnoj Gori živi u ovom trenutku tridesetak posto građana Crne Gore koji se izjašnjavaju da su srpske nacionalnosti. Taj procenat nigde u okruženju, pa uključujući i neke delove Srbije, nemate takav procenat srpskog stanovništva. Da ničeg drugog nema, da nema zajedničke kulture, jezika, tradicije, istorije već bi ta demografska činjenica koja je, naravno, jednim delom i posledica političkih procesa i nema tu nikakve sumnje, već bi ona bila dovoljna da Srbija kaže i da ne samo kaže, nego da prosto mora konstatovati da ima neki svoj politički i nacionalni interes u Crnoj Gori.“

Na pitanje kako preduprijediti da borba srpskih političkih struktura za sopstvene nacionalne interese u Crnoj Gori preraste u ugrožavanje crnogorskih nacionalnih interesa i miješanje u ovdašnje unutrašnje političke prilike, Vukadinović kaže da to nije nimalo lako i da upravo zato dvije strane moraju sjesti za pregovarački sto i riješiti taj konflikt interesa:

«Ali ako postoji jedan i drugi interes, bilo da je reč o nacijama, narodima ili pojedincima, dakle, kao dva prijatelja, brata, saradnika, poslovna partnera, zna se kako se rešava taj konflikt interesa. Zna se čija je reč poslednja u toj stvari kada govorimo o građanima Crne Gore i kada govorimo o referendumu. Naravno da je poslednja reč građana Crne Gore, ali među tim građanima Crne Gore, to je jedna činjenica koja se ne može ignorisati, ima trećina onih koji se izjasnjavaju kao pripadnici srpske nacionalnosti.“

*****

A o tome šta bi mogli biti nacionalni i državni interesi Srbije u Crnoj Gori vlast i opozicija imaju različita mišljenja.

Visoki funkcioner Demokratske partije socijalista Miodrag Vuković smatra da nema nacionalnih i državnih interesa Srbije koji bi bili ugroženi tokom sprovođenja dogovora Srbije, Crne Gore i međunarodne zajednice da se nakon tri godine provjeri valjanost državne zajednice. Vuković smatra da je interes Srbije kao i Crne Gore da referendum o nezavisnosti bude u potpunosti u skladu sa Beogradskim sporazumom i preporukama Evropske unije:

«Ne vidim da su tada previdjeli bilo ko, bilo predstavnici Srbije, bilo predstavnici Crne Gore, da bi referendum mogao da ugrozi, jedno osamostaljivanje moglo da ugrozi bilo koje nacionalne, državne, savremene, aktuelne ili razvojene interese jedne ili druge države članice.“

Na drugoj strani, opozicija smatra da Srbija treba da štiti svoje nacionalne i državne interesa kada je u pitanju potencijalni referendum u Crnoj Gori. Potpredsjednik Srpske narodne stranke Goran Danilović smatra da je neprirodno da se referendumom u Crnoj Gori bavi Amerika i Evropska unija, a da Srbija ćuti. Razlog više, po Daniloviću je što skoro tristotinehiljada državljana Crne Gore živi u Srbiji:

«A Srbija, ukoliko bi ćutala, do njegovog održavanja bi se pokazala kao vrlo neodgovorna prema svojim građanima koji imaju imovinu u Crnoj Gori i to ne malu i posebno prema državljanima Crne Gore koji danas u Srbiji uživaju sve privilegije zato što su državljani državne zajednice Srbija i Crna Gora, a već sjutra bi mogli biti državljani druge države kao i bilo koje druge strane. Vjerujemo da je mjesto gdje treba razgovarati o očuvanju zajedničke države ne bilo koji dio teritorije Crne Gore ili bilo koji dio teritorije Srbije, nego Savezna skupština, parlament koji mi treba da odbranimo, braneći time i simbolično pravo na zajedničku državi Srbije i Crne Gore.“

U Socijaldemokratskoj partiji generalno smatraju da termin nacionalni interesi jedne države prema drugim prostorima koriste samo kolonijalne sile kada se ophode prema svojim provincijama. Portparol SDP-a Branislav Radulović:

«Prosto, postoji samo jedan intreres Srbije u Crnoj Gori, a to je interes velikonacionalista i velikosrba koji svoj projekat ne mogu niti realizovati, niti zamisliti bez Crne Gore i upravo je zato Crna Gora strateški važna i nakon gubitka svojih interesa, kako oni to kažu, u Bosni, Hrvatskoj, u Makedoniji, Kosovu i nakon totalnog raspada njihove velikonacionalističke ideologije ostalo je samo još da u Crnoj Gori «promovišu» svoje velike interese. Naravno, ti veliki interesi su uvijek bili velikodržavni i suprotni stvarnim interesima Crne Gore i prosto je nevjerovatno da se koristi jedna takva terminologija, jer je ona prosto izraz kolonijalnog duha i jedan odnos nadređenog prema podređenom.“

Predsjednik opozicione Narodne stranke Predrag Popović je kategoričan u stavu da Srbija ne može da kaže da je neinteresuje državna zajednica:

«Ne može Srbija da kaže da je ne interesuje državna zajednica i da se u pogledu onoga što na planu rušenja državne zajednice čini DPS maltene to nje ne tiče. To se nje tiče, zato što su se države članice Srbija i Crna Gora dogovorile da grade zajedničku državu i zbog toga što je to od strane evropske zajednice označeno kao najbolji put ka evropskim integracijama. Dakle, ako neko jeste za evropske integracije onda je prirodno zainteresovan i za očuvanje državne zajednice».
XS
SM
MD
LG