Dostupni linkovi

logo-print

Jedan akademik jedan glas


Bilo je, tipično crnogorskog, pretjerivanja. “Milion Crnogoraca je podiglo glavu i hoće da glasa”, kliktao je iza govornice pisac Matija Bećković. Bilo je i nacionalne genetike: istoričar Vlado Strugar je ustvrdio da je Crna Gora “primarna ćelija pravog srpstva”. Bilo je i otvorenih prijetnji. “One koji govore o crnogorskoj posebnosti - treba protjerati iz Crne Gore”, predlagao je Veselin Đuretić. Na kraju je sve pomirio osamdesetogodišni Ljubomir Tadić zaključujući da su i Srbija i Crna Gora stare srpske države i da moraju biti jedna država.

Tadić, Bećković, Strugar, Đuretić... Ljudi koji su žarili i palili, pravili etničke mape tokom srpskih ratova na Balkanu okupili su se iznova prošle subote u beogradskom Domu sindikata. Falilo je još samo da negdje iz sjenke izroni Slobodan Milošević pa da sve izgleda kao da se istorija ponavlja.

Nije bila istorija već današnjica - osnivanje Pokreta za zajedničku evropsku državu Srbija i Crna Gora. I kada se sve misli sakupe u jedno, zaključak sa osnivačkog skupa nije teško izvesti: Crnogorci su Srbi, a Crna Gora srpska država. Shodno tome, delegati su ultimativno zatražili da im se omogući pravo glasa na referendumu da bi se, kako kažu, mogli boriti protiv separatizma u otadžbini.

Teško da se u Evropi danas može naći organizacija slična Pokretu koji je za vikend, organizovan u Beogradu. Prije svega, riječ je o lažnom predstavljanju: nekoliko stotina Crnogoraca, koliko ih se okupilo u Domu sindikata, ne mogu da govore u ime desetina hiljada sunarodnika koji žive u Srbiji. Osim toga, terazijski Crnogorci za sebe traže višak prava – oni bi da glasaju i odlučuju i na izborima u Srbiji i na referendumu u Crnoj Gori, da biraju srpskog predsjedinka i da glasaju u crnogorskoj sudbini. Međunarodna demokratija ne poznaje takve zakone: jedan čovjek - makar bio i srpski akademik crnogorskog porekla - može imati samo jedan glas.

A kad se razgrne prvi sloj politike i prava tek postaje vidljiv moralni bezdan u koji je zakoračila družina sijedih glava. Iako vođeni idejom da Crnogorci ne postoje, grupa Crnogoraca sa prebivalištem u Srbiji zahtijeva da im se – baš zato što su porijeklom Crnogorci - omogući pravo da glasaju na referendumu. Ispada da terazijski Crnogorci priznaju da su Crnogorci samo jednokratno - kada treba glasati protiv Crne Gore. Kada se završi glasanje valjda će se opet preobraziti u Srbe.

Ne treba, međutim, svaljivati drvlje i kamenje na organizatore i osnivače Pokreta za zajedničku državu. Naprotiv: skup u Beogradu je vrlo koristan jer je razbistrio mnoge stvari na ovdašnjoj političkoj sceni.

Ako je i bilo dilema, sada je svima postala jasna uloga Srpske pravoslavne crkve. Prilikom osnivanja crnogorskog pokreta za zajedničku državu u Miločeru, osnivačku skupštinu pozdravio je samo sveštenik srpske crkve. U Beogradu je u prvom redu bilo samo jedno crkveno lice – glavom i bradom Mitropolit Amfilohije. Ništa se ne dešava slučajno: Srpska pravoslavna crkva otvoreno se stavila na čelo pokreta čija je osnovna ideja - ne samo da Crna Gora bude u zajedničkoj državi - već da Crna Gora postane srpski država pod kontrolom crkve.

Jasnija i uloga Žižićevog pokreta za zajedničku državu. Iako osnovan desetak dana ranije, pokazalo se da je taj pokret podređen - ovom novostvorenom u Beogradu. Ne treba da čudi što je Žižić sam predložio da se dva pokreta objedine: Žižić zna da mu je - ako želi pobjedu u Crnoj Gori - potrebna pomoć van Crne Gore. Sasvim je i logično što su u njegovom pokretu samo srpske stranke iz Crne Gore: niko drugi ovdje – pa ni Žižićeva Socijalistička narodna partija – ne bi tako lako pristala na bisanje crnogorskog imena.

To je, na kraju, suština: priča o zajedničkoj državi samo je kamuflaža za ideju brisanju crnogorske nacije i negiranja prava crnogorskih građana da imaju sopstvenu državu. Dakle, februara 2005. godine priželjkuje se repriza decembra 1918. godine. Samo što je sada Podgorička skupština održana u Beogradu i rezultat je neizvjestan: tek treba vidjeti da li Crna Gora može da se ovog puta odbrani i od nacionalsita iz Beograd i sama od sebe.
XS
SM
MD
LG