Dostupni linkovi

logo-print

Komunalije razdora


Da li je srpski mitropolit Amfilohije najveći divlji graditelj, a srpka crkva najveći uzurpator gradskog građevinskog zemljišta?

Gradonačelnik Podgorice doktor Miomir Mugoša tvrdi da Mitropolija nikada nije platila opštinske komunalije, da je falsifikovala urbanističku dozvolu i da, samo na osnovu izgradnje hrama Hristovog vaskrsenja srpska crkva duguje podgoričkoj opštini oko četiri miliona eura. Na drugoj strani iz Mitropolije uzvraćaju da su oni svojevremeno odlukom iste vlasti oslobođeni plaćanja komunalija i da nemaju namjeru da izmiruju dugove koji ne postoje. I tako se iz dana u dan razmijenjuju optužbe i odbrane, maše se dozvolama i falsifikatima, pa će tek sud moći da razgraniči ko je u pravu.

No, i bez suda sasvim je jasno da niko više ne govori o sporu opštinske uprave i graditelja hrama. Ovo se doživljava kao sukob crnogorske vlasti i srpske crkve u Crnoj Gori. Preko agilnog podgoričkog gradonačelnika crnogorska vlast ustvari pokušava da konačno srpsku crkvu stavi na mjesto koje joj pripada. Da crkva bude nevladina organizacija koja neće imati posebne privilegije i posebna ovlašćenja. Samo, to neće biti tako lako.

Srpska crkva je tokom posljednjih petnaest godina bila povlašćena organizacija i u specijalnim odnosima sa crnogorskim čelnicima. Ne samo tokom raspada SFRJ, već i kasnije. Mnogi su možda zaboravili, ali mitropolit Amfilohije je bio prva značajnija javna ličnost iz srpskog korpusa koja se pojavila u društvu Đukanovića, nakon što je crnogorski čelnik 1997.godine okrenuo leđa Miloševiću. Marta te iste godine predsjednik Đukanović i mitropolit Amfilohije zajednički su obišli gradilište hrama Hristovog vaskrsenja. Na taj način Đukanović je ''otupio oštricu'' srpskih napada i sa zvaničnog mjesta dobio sertifikat da ne radi protiv interesa srpstva. Kao zahvalnost i protivuslugu Vlada Crne Gore je uložila oko sedam miliona njemačkih maraka u gradnju Hrama. Poslije su uslijedila zajednička nalaganja Badnjaka i nastavak drugih zajedničkih projekata. Bila je to prava politička simbioza. Amfilohije je Đukanoviću bio živa brana od velikosrpskih napada, a Đukanović je Amfilohijevoj Mitropoliji velikodušno ustupao dio po dio crnogorske teritorije da crkva sa njom radi što hoće.

Zbog kratkoročnog političkog šićara, crnogorska vlast je mudro ćutala i kada je srpska crkva negirala Crnogorce. Tada je bilo najvažnije dobiti sljedeće izbore. Kada je oktobra 2000. godine Milošević pao, ubrzo se svima razbistrilo. Srpska crkva je ostala najuporniji branitelj velikodržavnog projekta, a mitropolit Amfilohije i njegovi popovi nosioci anticrnogorske kampanje. Putevi crnogorske vlasti i srpske crkve prirodno su se razišli. Crnogorska vlast bi crnogorsku samostalnost, srpska crkva se bori za očuvanje državne zajednice. I sada bi crnogorska vlast da srpsku crkvu odbaci kao upotrijebljenu maramicu. Zato je i nastao spor oko Hrama i oko komunalija vrijednih četiri miliona eura.

Nije, međutim, baš sve u novcu, niti novac može sve da popravi. Problem je što je sama crnogorska vlast instalirala srpsku crkvu kao državnu crkvu u Crnoj Gori. Stoga pitanje oko komunalija i Hrama nije tako jednostavno kako izgleda, jer u ovom sporu nema ispravnog, već se samo mjeri veličina odgovornosti. Je li veći krivac srpska crkva, koja nije platila dadžbine, ili su krivlji crnogorski čelnici koji su pomagali izgradnju Hrama mimo zakona? Pitanje nije retoričko, već vrlo stvarno i ne tiče se samo Hrama i crkve, već i budućnosti Crne Gore. Tačnije, sadašnji spor crnogorske države i srpske crkve otvara staro crnogorsko pitanje: mogu li sada da se izbore za crnogorsku samostalnost oni koji su godinama ranije uništavali osnove crnogorske države?
XS
SM
MD
LG