Dostupni linkovi

logo-print

Sukobi uglavnom verski motivisani


Verska pitanja su nekoliko puta bila glavna vest u svetu u 2006-oj. Najpre, početkom godine kada je u stampedu na hadžiluku u Meki poginulo 360 vernika. Nakon toga, strasti su se uzburkale zbog karikatura proroka Muhameda, objavljenih u jednom danskom listu, na kojoj nosi turban u obliku bombe. Muslimani su to doživeli kao uvredu. Usledili su protesti u gotovo svim islamskim zemljama, nekoliko zapadnih ambasada je bilo oštečeno, a zaprećeno je i prekidom trgovinskih odnosa sa Danskom, koja je odbila da kazni ovaj list, ističući da se radi o slobodi govora.

Kao kontra akcija, usledilo je nadmetanje u Teheranu za najbolju karikaturu o Holokaustu. Predsednik Irana Mahmud Ahmadinedžad je otišao korak dalje dovodeći u pitanje verodostojnost istorijskih podataka o stradanju Jevreja u nacističkim koncentracionim logorima tokom Drugog svetskog rata. On se založio da se Izrael zbriše sa mape sveta. Krajem godine, u Teheranu je održana konferencija o Holokaustu, koju su Izrael, Nemačka i ostale zapadne zemlje osudile kao besramni pokušaj iskrivljavanja istorije.

Odnosi između većinskih šiita i manjinskih sunita u Iraku su pogoršani nakon što je u februaru u eksploziji uništena Zlatna džamija u Samari, jedno od najvažnijih svetilišta šiita. Najmanje 200 lica je poginulo samo za nekoliko dana u nasilju koje je usledilo. Sukobi po verskoj osnovi u Iraku se produbljuju preteči da gurnu ovu zemlju u totalni građanski rat.

U međuvremenu, na Zapadu su nastavljene rasprave o islamskoj tradiciji. Tako je proletos najviša britanska sudska instanca podržala odluku jedne škole da zabrani muslimanskim devojčicama nošenje tradicionalnog ogrtača, jilbab. Tokom ove godine oglasio se ponovo i Osama Bin Laden, lider Al Kaide. Na snimku prikazanom na arapskoj televizji Al Džazira, glas koji se pripisuje njemu tvrdi da sukobi u Darfuru u Sudani, kao i međunarodna izolacija palestinske militantne organizacije Hamas, potvrđuje da Zapad vodi rat protiv Islama.

"Da je reč o krstaškom ratu svedoči i njihovo odbijanje da priznaju Hamas, iako je pobedio na izborima. To dodatno potvrduje reči šeika Ajmana al Zavahirija da je greh pridružiti se nevernicima", ističe glas za koga se tvrdi da pripada Osami Bin Ladenu.

Iako su tenzije između Istoka i Zapada po verskoj osnovi dominirale vestima, još jedan događaj je uzburkao vernike, ovoga puta hrišćane zbog prikazivanja filma "Davinčijev kod". Pojedini zvaničnici Vatikana pozvali su na demonstracije.

"Vi ste usred rata u cilju zaštite tajne toliko moćne, koja, ukoliko bi se otkrila, može uništiti same temelje čovečanstva. Svedoci ste najvećeg prikrivanja u ljudskoj istoriji", jedna je od poruka filma snimljenog po istoimenom romanu u kome se tvrdi da Hrist nije raspet, da se kasnije oženio, imao decu, čiji su potomci živi.

Pri kraju godine odnosi između hrišćana i muslimana opet su postali dominanta tema. Papa Benedikt XVI je, govoreći na nemačkom univerzitetu u Regensburgu, citirao kritičke misli o islamu vizantijskog cara Manojla II Paleologa, iz 14. veka čija je prestonica bila u današnjem Istanbulu.

"Pokaži mi šta je Muhamed doneo novo i videćeš jedino zlo i nehumano, kao što je njegova zapovest da se mačem širi vera koju propoveda", naveo je poglavar rimokatoličke crkve reči vizantijskog imperatora, izrečenih tokom susreta sa jednim učenim Persijancem. Iako je ovaj citat bio samo delić paprinog govora o nužnosti jedinstva vere i razuma – usledile su žučne reakcije u muslimanskom svetu. Jedna časna sestra je ubijena u Somaliji, a na dve katoličke crkve na Zapadnoj obali su bačene bombe. Strasti se nisu stišale ni nakon što je papa izrazio žaljenje, istakavsi da su njegove reči pogrešno shvaćene, jer su izvučene iz konteksta. Zbog toga je njegova poseta Turskoj, jednoj od najvećih muslimanskih zemalja, bio jedan od ključnih događaja u 2006. uopšte. Prvobitni cilj njegovog odlaska je bio podrška tamošnjoj hrišcanskoj manjini i razgovor sa neformalnim liderom pravoslavaca patrijarhom Vartolomejom o prevladavanju hiljadugodišnjeg razdora među hrišćanima, Međutim, u novonastalim okolnostima naglasak je bio na međureligijskom dijalogu i pomirenju hriščana i muslimana. Papa se susreo sa najvišim turskim državnim i verskim zvaničnicima, a obišao je i najvažnija zdanja, kao što je Plava džamija u Istanbulu.

"Papina poseta džamiji Sultana Ahmeta nakon obilaska veličanstvene Aja Sofije, koja je sada muzej i naše je zajedničko kulturno nasleđe, daće novi podsticaj u odnosima između naših vera", kazao je veliki istambulski muftija Mustafa Kagrici (Cagrici), koji se zajedno molio sa papom u Plavoj Džamiji.
  • 16x9 Image

    Dragan Štavljanin

    Dragan Štavljanin radi za RSE od 1994. Magistrirao je na problemu balkanizacije (Prag/London), doktorirao na fenomenu “informacione mećave“ – višak informacija/manjak smisla (Beograd). Autor je knjiga „Hladni mir: Kavkaz i Kosovo“ i „’Balkanizacija’ Interneta i smrt novinara“.

XS
SM
MD
LG