Dostupni linkovi

logo-print

Stav izvjestioca Savjeta Evrope nije obavezujući


Petar KOMNENIC, Srdan JANKOVIC

Upitan da prokomentariše stav izvjestioca Parlamentarne skupštine Savjeta Evrope Žan Šarl Gardeta koji je na jučerašnjoj sjednici Političkog odbora u Parizu, predstavljajući osnovne teze svog izvještaja, kazao da je usvajanje novog Ustava preduslov za nastavak potupka prijema Crne Gore u Savjet Evrope, Matijaž Gruden, portparol generalnog sekretara te organizacije, za Radio Slobodna Evropa kaže da ni on ni njegov pretpostavljeni nijesu upoznati sa tim stavovima:

„Ne mogu sad da vam komentarišem izjavu s kojom nijesam upoznat nije ni generalni sekretar, tako da ja nijesam upoznat sa izjavom, a prije svega radi se o članu Parlamentarne skupštine Savjeta Evrope i generalni sekretar se sad sigurno neće izjašnjavati o njegovim stavovima s kojima još nije upoznat“.

Gruden, međutim, pojašnjava da je stav izvjestioca samo prvi korak u donošenju odluke i da se u ovom trenutku ne može smatrati obavezujućim:

„Procedura je da izvjestioc pripremi izvještaj. Taj izvještaj ide na komisiju, komisija ga usvoji, a pošalje ga na plenarnu sesiju. Kada ga usvoji plenarna sesija onda tu ide na Komitet ministara koji odlučuje o tome da li i kada će pozvati novu državu da postane član Savjeta Evrope“.

Isto tvrdi i Eliza Pijeter, zamjenik sekretara Spoljnopolitičkog komiteta Parlamentarne Skupštine Savjeta Evrope, koja za naš radio kaže da su na jučerašnjem sastanku u Parizu, kojem je i sama prisustvovala, samo iznijeta različita viđenja i tumačenja:

„Ono što se juče desilo je samo razmjena mišljenja između izvjestioca i članova Komiteta Parlamentarne skupštine i nije donijeta nijedna odluka o prijemu Crne Gore. To je bila, ponavljam, samo razmjena mišljenja i svi prisutni su se složili da će diskusiju nastaviti na sljedećem sastanku koji je zakazan za 11. i 12. Decembar“.

RSE: Znači, ono ni u kom slučaju nije konačan stav oko nastavka postupka prijema Crne Gore u Savjet Evrope:

PIJETER: Ne, naravno da ne. Sve je još uvijek moguće jer se mi ponovo sastajemo, kao što sam rekla u decembru.

* * * * *

Kako se u javnosti Crne Gore tumači preporuka izvjestioca Žan Šarl Gardetoa da je donošenje novog Ustava uslov za prijem države u Savjet Evrope?


„Uslov Političkog komiteta Savjeta Evrope i izvjestioca za Crnu Goru Žan Šarl Gardeta da Crna Gora treba da donese novi Ustav kako bi bio nastavljen postupak prijema u Savjet Evrope je preoštar“, kaže za naš radio predstavnik Crne Gore u Komitetu ministara Savjeta Evrope Zoran Janković. Međutim, prema riječima Jankovića, ima logike u stavu izvjestioca Gardeta da je Crna Gora ipak u međuvremenu postala nezavisna država, te da sadašnji Ustav datira iz perioda zajednice sa Srbijom. On, ipak, smatra da tek predstoje dva kruga rasprave o tome dokumentu tokom januara:

„Moje je mišljenje da se može još uvijek intervenisati i diplomatskim kanalima i lobiranjem kod drugih članova tog Komiteta i Parlamentarne skupštine da se na Parlamentarnoj skupštini da pozitivno mišljenje, pa makar taj uslov i ostao jer je poznato da odluku o prijemu Crne Gore u Savjet Evrope ne donosi Parlamentarna skupština nego Komitet ministara što znači da Parlamentarna skupština može dati pozitivno mišljenje uz određeni uslov, pa ako neko treba da čeka ispunjenje tog uslova onda to može da čeka Komitet ministara u toku februara ili marta. Naravno, ukoliko se taj uslov donese onda bi se formalno i na Komitetu ministara donijela odluka o prijemu Crne Gore u Savjet Evrope, a aprilska sesija bi ostala formalna radi verifikacije mandata naših poslanika, eventualnog obraćanja Predsjednika Republike, podizanja zastave. Tako da u principu smatram da je to preoštra mjera, ali vjerujem da još uvijek ima prostora i mehanizama da se na januarskoj sjednici donese makar i uslovno pozitivno mišljenje“.

Portparol Socijaldemokratske partije Branislav Radulović smatra da u slučaju prijema Crne Gore u Savjet Evrope kriterijumi nijesu izjednačeni, ali istovremeno podsticaj i strateški cilj predstavlja učlanjenje Crne Gore u sve međunarodne organizacije, pa i Savjet Evrope. Crna Gora će, prema riječima Radulovića, zasigurno ispoštovati rokove i za sto pet dana donijeti novi Ustav. Ukoliko ne bude opstrukcije od strane određenih političkih grupacija čime bi bila dovedena u pitanje međunarodna pozicija Crne Gore:

„Zasigurno, Crna Gora će ispoštovati svoje propisane rokove da za sto pet dana donese novi Ustav pod uslovom da neki politički subjekti u Crnoj Gori ne odu u proces opstrukcije tog procesa sa namjerom da Crna Gora dugoročno prolongira donošenje svog Ustava i na taj način zaista dovede u pitanje svoju međunarodnu poziciju. U svakom slučaju, sudeći po izjavi gospodina Gardeta oni smatraju da je to podsticaj prema Crnoj Gori, ali ipak treba podsjetiti da je SRJ primljena u Savjet Evrope bez bilo kakvih uslova samo zato što je u datom trenutku bila ta politička potreba da se podigne jedan proces u toj državi, da je Srbija nastavila proces, odnosno članstvo u Savjetu Evrope, nasljeđujući ranije Srbiju i Crnu Goru, a da je Crna Gora sa svoje strane ispunila čitav niz uslova, prije svega u pogledu procesa sprovođenje referenduma i potrebe da na odgovarajući način sprovede ustavnu reformu. U svakom slučaju cijenimo da je ovo jedan podsticaj prema Crnoj Gori na unutrašnjem planu, ali zasigurno je evidentno da su kriterijumi ipak neuravnoteženi“.

I ambasador Srbije pri Savjetu Evrope Slađana Prica ocijenila je za „Vijesti“ da je odlaganje prijema Crne Gore krajnje neprimjerena zbog stava Komiteta ministara da to treba uraditi što prije. „Stav Komiteta ministara i svih zemalja regiona je da se Crnoj Gori u skraćenoj proceduri potvrdi članstvo u Savjetu Evrope jer ona nije nova članica i u protekle tri godine ispunila je veliki dio svojih obaveza preuzetih nakon prijema Srbije i Crne Gore. Ona je kazala da je argument da treba prije prijema usvojiti Ustav presedan jer Crna Gora ima Ustav i nesporno je da namjerava da usvoji novi po standardima Savjeta Evrope.
XS
SM
MD
LG