Dostupni linkovi

logo-print

Širenje vehabizma


RSE: Koliko je primetno prisustvo vehabija na našim prostorima i šta je suština njihovog verskog ekstremizma?

CRNIŠANIN: Prisustvo vehabija u našem kraju je primjetno. Oni se raspoznaju po bradama, po odijevanju i dosta napadnom nastupanju među vjernicima. U džamijama primjenjuju drugačije obrede klanjanja i izazivaju negodovanje vjernika, koji su navikli na tradicionalni, sunitski, način obavljanja vjerskih obreda. Vehabijski pokret nastao je početkom XIX vijeka u Saudijskoj Arabiji. Njegov nosilac je Abdul Muhamed Vehab, koji je u saradnji sa saudijskom porodicom nasilno širio vehabizam i uspostavio Saudijsku kraljevinu. Temeljni stavovi vehabizma mogli bi se svesti na sljedeće: svi predmeti obožavanja, osim Alaha, su lažni i svi oni koji ih obožavaju zaslužuju smrt. Ne obožavaju nešto drugo. Mnogoboštvo je unositi u molitvu ime poslanika, svetih osoba i anđela. Pripisivanjem bilo kakvih činova nekome mimo Alaha, makar i simbolično, postaje se nevjernik.

RSE: Koliko su te grupe na našim prostorima uticajne?

CRNIŠANIN: One su počele naivno i postale su pojava koja nije za zanemarivanje. Osvojili su jednu centralnu džamiju u Novom Pazaru – Arab džamija. Oni su se tu ubaštinili i tu su počeli da vrše nasilje nad vjernicima. Počinju da osvajaju i druge džamije. Izgleda da taj dio populacije, koji je sve više vidljiv na ulicama, po bradama, po trofrtaljkama pantalonama, od nekoga sa strane vjerovatno finansiran. Mislim da se oni iz Bosne pokušavaju preseliti kod nas jer u Bosni postoje malo jači pritisci na njih. Oni ovamo nalaze plodno tlo. Niko ih ne dira. Oni su skinuli biste dva prvoborca iz Novog Pazara. Policija nije ništa preduzela da dođe do toga ko je skinuo te biste i gdje su. Sve više postaju problem. Više nisu za toleranciju. Njihova praksa nema nikakvog uporišta u Kuranu, niti pak u vjerskim šerijatskim propisima.

****

Analitičar Mirko Đorđević kaže da je u poslednjih desetak godina na našim prostorima došlo do pojačanog talasa klerikalizacije. Incident u novopazarskoj džamiji zabrinjavajući je primer nasilja na verskoj osnovi, kojeg,
doduše, ima i u drugim religijama kod nas. Za Vehabije kaže da su grupa verskih ekstremista u islamu.


ĐORĐEVIĆ: U novije vreme njih ima i uglavnom dolaze sa strane. Ako su oni ljudi s našeg prostora, formirali su se duhovno u atmosferi daleke Saudijske Arabije i uveliko su tuđi duhu Islama na našem prostoru. Reč je o verskim ekstremistima ili fundamentalistima koji određena načela vere prihvataju bukvalno. Iz tog bukvalnog odnosa prema zapovestima iz Kur'ana ili Svetoga pisma i sakralnih tekstova oni ne prezaju ni od najgoreg nasilja. Vehabiti zagovaraju jedan militantni islam, koji je vrlo problematičan, ali se lako prepoznaje. Pomenuću jedan vrlo zanimljiv i, čini mi se, važan primer. Kada smo se svi u Evropi izvinjavali muslimanima, a mi s njima u jednog Boga verujemo, monoteisti smo, zbog uvredljivih karikatura na račun proroka Muhameda, zaboravljalo se da tu sliku o militantnom islamu stvaraju sami islamisti ekstremisti, posebno vehabiti. Oni tu sliku šalju Evropi i oni deformišu i kompromituju islam. Oni bukvalno shvataju poznatu suru iz Kur'ana da veru treba širiti nasiljem, iako u Kur'anu postoje ajeti i sure gde jasno stoji da nasilja u veri ne može biti. Uglavnom su to grupice, ali kako im mediji daju ogroman publicitet, oni su stekli auru nekih boraca za čistotu vere. Na našem tlu, na kojem se poratne strasti nisu smirile, takav ekstremizam smeta, ali smeta svuda, pa to vidimo i u Novom Pazaru.
  • 16x9 Image

    Branka Trivić

    Diplomirala na Fakultetu političkih nauka u Beogradu, na Odseku za međunarodne odnose. Radila kao novinar i urednik u Informativnom i Kulturnom programu Radio-televizije Beograd od 1983. do 1992. Za RSE radi od decembra 1993. godine.

XS
SM
MD
LG