Dostupni linkovi

logo-print

Koalicija desnice - bez mogućnosti izlaska na izbore?


Petar KOMNENIC, Biljana JOVICEVIC

Objašnjavajući ciljeve Srpske liste, jedan od lidera tog saveza, predsjednik Srpske narodne stranke Andrija Mandić, kazao je da članice te liste nemaju namjeru da se pomire sa crnogorskom nezavisnošću:

„Srpska lista želi da nastavi borbu naših predaka koji su punih 500 godina sanjali o tome da dođe do ujedinjenja Srbije i Crne Gore, da dođe do formiranja jedne funkcionlne države koja bi najbolje štitila interese svih njenih građana. 21. maja suprotno volji srpskog naroda na svim prostorima, pa i srpskog naroda koji živi u Crnoj Gori, razbijena je naša zajednička država Srbija i Crna Gora. To ne znači da srpski narod u Crnoj Gori treba da posustane, to ne znači da srpski narod iz Crne Gore treba da se iseljava i da ide u Srbiju, to znači da srpski narod treba saglasno svojoj istoriji da se bori za ponovno okupljanje u državnoj formi koja najviše odgovara interesima tog naroda.“

Naglašavajući da je srpski narod obespravljen i diskriminisan od momenta kada je crnogorski premijer Milo Đukanović osvojio vlast, Mandić je rekao da će srpska lista učiniti sve da se ta slika promijeni:

„Zalagaćemo se za to da srpski narod bude jedan od konstitutivnih naroda, zalagaćemo se za to da budemo ravnopravni sa svim drugim narodima, tražeći za nas kulturnu i prosvetnu autonomiju, tražeći za nas procentualnu zastupljenost u organima državne uprave i tražeći za naš narod da na ovim prostorima bude ono što je bio i u istoriji Crne Gore.“

Jedna od članica srpske liste je i Srpska radikalna stranka iz Beograda i to je za sada jedini slučaj da politička partija iz inostranstva učestvuje na domaćim izborima. Zamjenik predsjednika te beogradske stranke Tomislav Nikolić najavio je: „finansijsku i fizičku pomoć srpskoj listi“ i konstatovao da se u Srbiji ubuduće ne može očekivati podjednak tretman za sve građane Crne Gore:

„Većina građana Crne Gore, Crnogorci, su želeli da budu samostalni. Nije trebalo pristati na ovakav referendum. Sada ste ga overili svojim potpisima, ali Srbija mora da ima dvostruki odnos prema građanima Crne Gore. Jedan odnos prema Srbima, jedan odnos prema Crnogorcima. To je zapisano u našem ustavu, to ćete i vi u Crnoj Gori imati u svom ustavu samostalne Crne Gore. Svako brine o svome. Srbija će morati da brine o Srbima iz Crne Gore, tim pre što je očekujem po njih teška vremena. Naravno da nam je drag svaki građanin Crne Gore, ali 'svaka ptica svome jatu leti'".

Potpis na koalicioni sporazum o Srpskoj listi, pored Srpske narodne stranke i Srpske radikalne stranke, stavili su i predstavnici Narodne socijalističke stranke, Demokratske stranke jedinstva, Srpskog narodnog vijeća i Akademske alternative.

* * * * *

Budući da je Srpska radikalna stranka, koja je potpisala koalicioni sporazum sa Srpskom narodnom strankom i ostalim manjim partijama koje čine Srpsku listu, autentično stranka iz Srbije - postavlja se pitanje da li zakon dozvoljava da u Crnoj Gori na izborima učestvuju partije iz susjednih država.

Prema riječima visokog funkcionera Socijaldemokratske partije Branislava Radulovića, Zakonom o političkim strankama i Zakonom o finansiranju političkih partija, donešenim 2004. godine, jasno je precizirano da se na izborima u Crnoj Gori zabranjuje učešće strankama iz drugih država:

„I Član 5 vrlo precizno kaže da u Republici Crnoj Gori ne može djelovati partija koja nije registrovana u skladu sa zakonom kao ni partija koja ima sjedište van teritorije Crne Gore. Nakon proglašenja nezavisnosti i konstituisanja države Crne Gore kao suverene države taj član još više dobija na težini jer je to prosto međunarodni standard. Nije dozvoljeno da se politička organizacija jedne države, posebno susjedne, u bilo kom obliku miješa u političke prilike i volju građana na teritoriji druge države i propisane su kazne.“

U Zakonu stoji da će se načelnom kaznom od desetostrukog do stopedesetostrukog iznosa minimalne zarade u Republici Crnoj Gori kazniti partija koja se organizuje suprotno teritorijalnom principu. Takođe je, kaže Radulović, Zakonom o finansiranju političkih partija onemogućena i finansijska pomoć partijama iz Crne Gore sa strane:

„Kaže da je zabranjeno primanje materijalne i finansijske pomoći od stranih država, privatnih i fizičkih lica iz Crne Gore. Propisane su vrlo rigorozne novčane kazne, a nadležnost u tom pogledu ima crnogorsko Ministarstvo pravde.“

Članice koalicije Srpska lista, osim idejnog tvrorca Srpske narodne stranke, su i Narodna socijalistička stranka, Demokratska stranka jedinstva, Srpsko narodne vijeće i Akademska alternativa, sve iz Crne Gore, te Srpska radikalna stranka iz Srbije. Zamjenik predsjednika ove stranke Tomislav Nikolić, najavljujući potpisivanje sporazuma, poručio je da će prva stranka ili koalicija koja napadne srpsku listu tokom predizborne kampanje dobiti, kako je rekao, žestok odgovor. Pitanje je kako će Ministarstvo pravde i Republička izborna komisija tretirati sporazum Srpske liste sa Srpskom radikalnom strankom. Formalno pravno, u crnogorskom Ministarstvu pravde registrovane su tri srpske radikalne stranke, od kojih je jedna registrovana u Baru, druga u Podgorici i treća, sa nazivom „Srpska radikalna stranka – Dr. Vojislav Šešelj“, takođe, u Podgorici, sve kao podružnice beogradske centrale. Radulović nam pojašnjava:

„Zakon je tu, takođe, vrlo precizan. Politička organizacija koja je organizovana u Crnoj Gori i registrovana u Ministarstvu pravde može se pojaviti na izborima i izaći sa svojom listom ili ući u savez sa drugim političkim organizacijama. Međutim, ukoliko se na listi pojavi politička organizacija, odnosno u koaliciji koja nije registrovana u Crnoj Gori ili koja ima sjedište van teritorije Crne Gore ona neće biti potvrđena od strane Republičke izborne komisije i neće imati pravo učešća na izborima.“

Sporazum sa Srpskom listom u ime Srpske radikalne stranke potpisao je zamjenik predsjednika ove stranke Tomislav Nikolić, državljanin Srbije. Zanimljivo je da je Srpska narodna stranka jedina nacionalna partija, iako u Crnoj Gori ima i albanskih, bošnjačkih, te jedna hrvatska stranka, koja koalicioni sporazum potpisuje sa strankom iz druge države, otvoreno tražeći direktno učešće lidera partije Tomislava Nikolića u kampanji u Crnoj Gori. Na naše pitanje da li je kao dugogodišnji autentični predstavnik albanskog naroda u Crnoj Gori, Demokratski savez Albanaca, razmišljao o koalicionoj saradnju sa strankama iz susjedstva, Albanije ili Kosova, predsjednik Mehmet Barthi odgovara da nije, jer bi to bilo u suprotnosti za zakonom:

„Mislim da je to, barem zakonski, nemoguće do sada i neprimjereno je u tom smislu. Mi niti smo razmišljali oko toga i znamo da je to zakonski nemoguće za sada. Vidjećemo šta će da bude ako budemo u Evropskoj uniji“.

Ni Socijalistička narodna partija, najjača opoziciona stranka u Crnoj Gori, koja je ranije bila u brojnim koalicijama sa strankama iz Srbije, više ne namjerava da pravi takve vrste sporazuma, prilagođavajući se novonastalim okolnostima. Saradnja sa strankama iz Srbije da, ali ne i izborna, kaže direktor Medijskog centra Dragan Koprivica:

„Za ove izbore u Crnoj Gori SNP neće tražiti pomoć bilo koga sa strane. Naša koalicija je sa Narodnom strankom i Demokratskom srpskom strankom, dakle s partijama u Crnoj Gori. Naš glavni partnar su građani Crne Gore.“
XS
SM
MD
LG